Umowa o pracę stanowi podstawę stosunku pracy między pracodawcą a pracownikiem. Istnieje jednak wiele różnych rodzajów umów i obowiązują zróżnicowane przepisy. Jako pracownik ważne jest, aby znać swoje prawa i obowiązki, aby uniknąć niespodzianek.
W tym artykule omawiamy najważniejsze rodzaje umów o pracę, przepisy ustawowe oraz najczęstsze pułapki.
Czym jest umowa o pracę?
Umowa o pracę to porozumienie między pracodawcą a pracownikiem, na mocy którego:
-
osobiście wykonuje pracę;
-
jest zatrudniony u pracodawcy (stosunek podporządkowania);
-
i za to otrzymuje wynagrodzenie.
Gdy tylko spełnione są te trzy warunki, z prawnego punktu widzenia mamy do czynienia z umową o pracę – nawet jeśli nie ma pisemnej umowy.
Rodzaje umów o pracę
1. Umowa o pracę na czas określony
Umowa z wyraźnie określoną datą zakończenia. Ważne przy tym:
-
Możesz mieć maksymalnie 3 umowy na czas określony w ciągu 3 lat(zasada łańcucha umów).
-
Następnie masz prawo do umowy na czas nieokreślony.
-
Przerwy dłuższe niż 6 miesięcy przerywają łańcuch umów.
2. Umowa o pracę na czas nieokreślony (stała umowa)
-
Zapewnia największą pewność.
-
Zwolnienie jest możliwe tylko za pośrednictwem UWV, sądu lub porozumienia o rozwiązaniu umowy.
-
Zapewnia większą ochronę przed zwolnieniem i nabywanie uprawnień.
3. Umowy na wezwanie (zero godzin i min/max)
-
Jest Pan/Pani wzywany/a tylko, gdy jest praca.
-
Od wejścia w życie ustawy Arbeidsmarkt in Balans (WAB) ma Pan/Pani po 12 miesiącach prawo do stałej liczby godzin.
-
W przypadku choroby lub urlopu ma Pan/Pani prawo do dalszej wypłaty wynagrodzenia na podstawie średnio przepracowanych godzin.
4. Umowa o pracę tymczasową
-
Jesteś zatrudniony w agencji pracy tymczasowej, ale pracujesz dla pracodawcy-użytkownika.
-
Obowiązują szczególne zasady, np. system fazowy.
-
Praca jako pracownik tymczasowy może być zaliczana przy następstwie pracodawców.
5. Umowa oddelegowania
-
Jesteś zatrudniony na stałe w firmie oddelegowującej i jesteś oddelegowywany do zleceniodawców.
-
Często większa pewność niż umowa o pracę tymczasową.
6. Umowa o pracę ze szczególnymi klauzulami
-
Zakaz konkurencji i zakaz kontaktów z kontrahentami.
-
Okres próbny.
-
Klauzula poufności.
Ważne zasady dotyczące umów o pracę
-
Forma pisemna: nie obowiązkowa, ale zdecydowanie zalecana.
-
Wynagrodzenie minimalne: zawsze przysługuje co najmniej ustawowe wynagrodzenie minimalne.
-
Dni urlopu: co najmniej czterokrotność liczby dni pracy w tygodniu.
-
Wypłata wynagrodzenia w razie choroby: przez 2 lata co najmniej 70%.
-
Okres wypowiedzenia: w zależności od rodzaju zatrudnienia i cao.
Przykłady z praktyki
-
Przykład 1: Pracownik otrzymał cztery umowy na czas określony w ciągu trzech lat. Sąd orzekł, że automatycznie stało się to umową na czas nieokreślony.
-
Przykład 2: Pracownik na wezwanie pracował stale 25 godzin tygodniowo. Mógł wyegzekwować stałą liczbę godzin poprzez domniemanie wymiaru czasu pracy.
-
Przykład 3: Pracownik najpierw został zatrudniony przez agencję pracy tymczasowej, a następnie bezpośrednio przez pracodawcę-użytkownika. Jego wcześniejsze lata pracy tymczasowej zostały zaliczone.
Lista kontrolna umowy o pracę
-
📄 Czy wszystko jest jasno zapisane (stanowisko, wynagrodzenie, godziny)?
-
📅 Ile umów na czas określony ma Pan/Pani już za sobą?
-
💶 Czy otrzymuje Pan/Pani co najmniej płacę minimalną i dodatek urlopowy?
-
🩺 Czy ustalenia dotyczące choroby i urlopu są dobrze uregulowane?
-
🔒 Jakie szczególne klauzule są w niej zawarte (zakaz konkurencji, poufność)?
Najczęstsze błędy
-
Akceptowanie zbyt wielu umów na czas określony bez zdawania sobie sprawy, że automatycznie skutkuje to umową na czas nieokreślony.
-
Podpisanie umowy na wezwanie, nie wiedząc, że po 12 miesiącach powstaje prawo do stałej liczby godzin.
-
Niezwracanie uwagi na klauzulę o zakazie konkurencji, która może poważnie ograniczyć twoją karierę.
-
Zawieranie ustnych ustaleń, których później nie da się udowodnić.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
1. Kiedy mam prawo do umowy na czas nieokreślony?
Po trzech umowach na czas określony lub trzech latach zatrudnienia, chyba że przerwa między nimi wynosiła ponad sześć miesięcy.
2. Czy mój pracodawca może nadal oferować mi umowę zerogodzinną?
Po 12 miesiącach pracodawca musi złożyć ci ofertę stałej liczby godzin.
3. Jaka jest różnica między pracą tymczasową a oddelegowaniem?
Podczas pracy tymczasowej jest Pan/Pani elastycznie zatrudniony/a przez agencję pracy tymczasowej, natomiast przy oddelegowaniu często ma Pan/Pani stałą umowę o pracę z firmą oddelegowującą.
4. Czy mogę zawrzeć umowę o pracę ustnie?
Tak, jest to możliwe, ale forma pisemna jest zawsze bezpieczniejsza.
5. Czy muszę zaakceptować klauzulę o zakazie konkurencji?
Nie, to podlega negocjacjom. Proszę zasięgnąć porady prawnej, jeśli Pana/Panią to ogranicza.
Dlaczego Arslan Advocaten?
-
Specjalizacja w prawie pracy i umowach o pracę
-
Pomagamy w ocenie i negocjowaniu umów
-
Doradzamy w sporach dotyczących umów na wezwanie, pracy tymczasowej i następstwa pracodawców
-
Zawsze skoncentrowani na Państwa prawach i przyszłych możliwościach
Wniosek
Umowa o pracę czasem wydaje się standardowa, ale różnice między formami umów są duże i mogą w dużym stopniu wpływać na Państwa prawa i bezpieczeństwo. Dlatego zawsze należy sprawdzić, czy Państwa umowa została prawidłowo sporządzona i czy są Państwo optymalnie chronieni.
