Rozwiązanie umowy o pracę na mocy ugody (VSO): co to oznacza i na co należy zwrócić uwagę?
Czy otrzymali Państwo od pracodawcy propozycję zakończenia umowy o pracę na mocy ugody (VSO)? Często przychodzi to niespodziewanie. Wielu pracowników zastanawia się, czy powinni podpisywać, jakie mają prawa i czy nie stracą w ten sposób prawa do zasiłku.
Takie rozwiązanie umowy o pracę na mocy ugody (VSO) na pierwszy rzut oka wydaje się przejrzyste, ale konsekwencje są poważne. Treść ugody określa Państwa dochody, prawo do świadczeń i czasem nawet szanse na nową pracę.
W tym obszernym artykule wyjaśniamy krok po kroku:
- czym jest VSO i dlaczego pracodawcy je proponują;
- na co należy zwrócić uwagę pod względem prawnym;
- co mogą Państwo wynegocjować;
- jak wygląda kwestia WW i świadczeń;
- co w praktyce często idzie nie tak.
W celu uzyskania ogólnych informacji o zwolnieniu mogą Państwo również naszą stronę o prawie pracy odwiedzić.
Czym jest porozumienie o rozwiązaniu stosunku pracy (VSO)?
Porozumienie o rozwiązaniu stosunku pracy to umowa, w której pracodawca i pracownik wspólnie uzgadniają zakończenie stosunku pracy. W przypadku zwolnienia na podstawie VSO nie są zgoda UWV ani orzeczenie sędziego kantonowego wymagane.
W niemal każdej VSO są zapisane ustalenia dotyczące:
- data zakończenia stosunku pracy;
- przyczyna rozwiązania;
- wysokość odprawy;
- niewykorzystane dni urlopu;
- zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy;
- ostateczne zrzeczenie się roszczeń.
Właśnie dlatego, że sędzia nie nadzoruje sprawy, ważne jest, aby samodzielnie (lub z pomocą) sprawdzić, czy ustalenia są prawidłowe pod względem prawnym.
Dlaczego pracodawca proponuje VSO?
Pracodawcy często wybierają VSO, ponieważ:
- formalna procedura zwolnienia jest niepewna;
- postępowanie sądowe kosztuje czas i pieniądze;
- chcą zachować kontrolę nad warunkami;
- chcą uniknąć uszczerbku na reputacji lub konfliktów.
VSO jest więc dla pracodawcy często wyborem strategicznym. Oznacza to także, że w wielu przypadkach jest możliwość negocjacji.
Czy musi Pan/Pani podpisać VSO?
Nie. Nie jest Pan/Pani nigdy zobowiązany/-a do podpisania ugody. Gdy tylko Pan/Pani podpisze, zgadza się Pan/Pani na wszystkie konsekwencje.
Wielu pracowników podpisuje zbyt szybko, na przykład ze strachu przed zwolnieniem albo dlatego, że sądzą, iż nie ma alternatywy. To rzadko jest prawdą.
Uwaga: po podpisaniu masz jeszcze 14 dni na zastanowienie aby rozwiązać umowę bez podania przyczyny.
Plan działania: co zrobić przy zwolnieniu z VSO?
- Nie podpisuj VSO od razu.
- Sprawdź, kto inicjuje zwolnienie.
- Zleć prawną weryfikację okresu wypowiedzenia.
- Sprawdź, czy wysokość odprawy jest rozsądna.
- Sprawdź bezpieczeństwo sformułowań pod kątem prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
- Negocjuj, gdzie to możliwe.
To właśnie te kroki decydują o tym, czy później będą Państwo mieć problemy z dochodem lub zasiłkiem.
Zwolnienie na mocy porozumienia (VSO) i zasiłek dla bezrobotnych (WW)
Często zadawane pytanie brzmi, czy po zwolnieniu na mocy porozumienia (VSO) mają Państwo prawo do zasiłku dla bezrobotnych (WW). Jest to możliwe, ale tylko jeśli spełnione są określone warunki.
Instytucja UWV ocenia między innymi:
- czy inicjatywa wychodzi od pracodawcy;
- czy nie można Państwu przypisać winy;
- czy zastosowano właściwy okres wypowiedzenia.
Więcej informacji na ten temat znajdą Państwo na: uwv.nl – Zasiłek dla bezrobotnych (WW)
Przykład z praktyki: WW w zagrożeniu
Pracownik otrzymuje VSO, w którym stwierdzono, że strony „rozstają się za porozumieniem stron”. Po podpisaniu UWV odmawia zasiłku WW, ponieważ nie jest jasne, że inicjatywa wyszła od pracodawcy.
Lekcja: jedno zdanie może zadecydować o tym, czy masz dochód, czy nie.
Jakie odszkodowania mogą Państwo otrzymać?
Przy zwolnieniu na podstawie VSO często uzgadnia się odszkodowanie. Nie jest to automatyczna odprawa przejściowa, lecz wynegocjowane odszkodowanie za rozwiązanie umowy.
W praktyce widzimy, że odszkodowania mogą obejmować:
- kwotę równą odprawie przejściowej;
- wyższą rekompensatę w przypadku długiego stażu pracy;
- zwrot kosztów obsługi prawnej;
- dalsza wypłata wynagrodzenia do późniejszej daty zakończenia.
Przykład z praktyki: skuteczne negocjacje
Pracownik początkowo otrzymuje ofertę jednego miesięcznego wynagrodzenia. Po konsultacji prawnej zostaje ona podniesiona do czterech miesięcznych wynagrodzeń, w tym zwrot kosztów adwokata.
Lekcja: pierwsza propozycja rzadko jest ofertą ostateczną.
Ostateczne zwolnienie z roszczeń: co to oznacza?
W niemal każdej VSO znajduje się postanowienie o ostatecznym zwolnieniu z roszczeń. Oznacza ono, że strony po podpisaniu nie mają wobec siebie nic więcej do dochodzenia.
Może to mieć daleko idące konsekwencje, na przykład dla premii, nadgodzin lub późniejszych roszczeń.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące zwolnienia na podstawie VSO
Czy mogę odmówić podpisania VSO?
Tak. Nigdy nie ma Pan/Pani obowiązku podpisywać.
Ile mam czasu na zastanowienie się?
14 dni od podpisania.
Czy zawsze mam prawo do zasiłku dla bezrobotnych?
Nie. To zależy od treści umowy.
Czy VSO jest lepsze niż zwolnienie przez UWV?
To zależy od warunków. Czasem tak, czasem nie.
Czy mój pracodawca musi zwrócić koszty prawnika?
To nie jest obowiązkowe, ale często podlega negocjacji.
Czy mogę później jeszcze dochodzić swoich praw w sądzie?
Po ostatecznym rozliczeniu zazwyczaj nie.
Zwolnienie na podstawie VSO? Zawsze skonsultuj to.
Ugoda przesądza o Twojej przyszłości finansowej. Szybka ocena prawna może stanowić różnicę między pewnością a długotrwałymi problemami.
