– Twoje prawa pracowników, choć często pozostaje niezgłoszony z powodu strachu przed utratą pracy lub barierą językową. Systematyczne nękanie, obraźliwe komentarze, wykluczanie z zespołu, celowe utrudnianie pracy czy groźby – to wszystko formy mobbingu, które są w Holandii nielegalne. Pracodawca ma obowiązek chronić Cię przed mobbingiem, a jeśli tego nie robi, ponosi odpowiedzialność za wynikłe szkody. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest mobbing w holenderskim prawie pracy, jakie masz prawa i jak się skutecznie bronić.
mobbing zastraszanie praca Holandia: Czym jest mobbing (pesten op het werk)?
Mobbing, po holendersku pesten op het werk, to systematyczne, powtarzające się negatywne zachowania skierowane przeciwko pracownikowi, które mają na celu lub skutkują poniżeniem, zastraszeniem lub wykluczeniem. Kluczowe jest, że chodzi o zachowania powtarzające się, a nie o jednorazowy incydent. Pojedyncza kłótnia czy uwaga, choć nieprzyjemna, zazwyczaj nie stanowi mobbingu. Jednak systematyczne nękanie trwające tygodnie lub miesiące już tak.
Formy mobbingu mogą być różne. Mobbing werbalny obejmuje obraźliwe komentarze, żarty kosztem pracownika, krzyczenie i poniżanie publicznie. Mobbing społeczny to ignorowanie, wykluczanie z zespołu, rozsiewanie plotek i podważanie autorytetu. Mobbing związany z pracą polega na celowym przydzielaniu zbyt trudnych lub zbyt łatwych zadań, odbieraniu obowiązków, blokowaniu dostępu do informacji i sabotowaniu wyników pracy. Mobbing fizyczny obejmuje agresywne gesty, naruszanie przestrzeni osobistej i w skrajnych przypadkach przemoc fizyczną. Cybermobbing to nękanie przez e-mail, WhatsApp, media społecznościowe lub inne kanały cyfrowe.
Obowiązki pracodawcy wobec mobbingu Holenderskie prawo nakłada na pracodawcę szerokie obowiązki w zakresie przeciwdziałania mobbingowi. Na podstawie Arbowet pracodawca musi prowadzić politykę przeciwdziałania nadmiernemu obciążeniu psychicznemu (PSA), która obejmuje mobbing. Pracodawca musi przeprowadzić ocenę ryzyka (RI&E) obejmującą ryzyko mobbingu, wdrożyć środki zapobiegawcze, takie jak kodeks postępowania i procedury skargowe, wyznaczyć osobę zaufania (vertrouwenspersoon), do której pracownicy mogą zgłaszać problemy, zapewnić dostęp do komisji skargowej (klachtencommissie), podejmować skuteczne działania po zgłoszeniu mobbingu oraz chronić osoby zgłaszające mobbing przed odwetem.
Jeśli pracodawca nie dopełnia tych obowiązków, narusza prawo i może ponosić odpowiedzialność zarówno administracyjną (kary Inspektoratu Pracy) jak i cywilną (odszkodowanie dla poszkodowanego pracownika).
Mobbing a dyskryminacja Jeśli mobbing jest związany z Twoją narodowością, na przykład obraźliwe komentarze o Polakach, stereotypowe uwagi czy wykluczanie ze względu na pochodzenie, stanowi to nie tylko mobbing, ale także dyskryminację. Dyskryminacja daje Ci dodatkowe narzędzia prawne, w tym możliwość złożenia skargi do College voor de Rechten van de Mens. Połączenie mobbingu i dyskryminacji wzmacnia Twoją pozycję prawną i może prowadzić do wyższego odszkodowania.
Jak się bronić przed mobbingiem – plan działania
Krok 1: Dokumentuj incydenty Prowadź dziennik mobbingu, w którym zapisujesz datę, godzinę, miejsce, opis zdarzenia, sprawcę i ewentualnych świadków. Zachowuj obraźliwe wiadomości, e-maile i rób zrzuty ekranu rozmów. Im dokładniejsza dokumentacja, tym silniejsza Twoja pozycja prawna. Bez dokumentacji trudno jest udowodnić mobbing.
Krok 2: Zgłoś mobbing Zgłoś mobbing osobie zaufania (vertrouwenspersoon) w firmie, jeśli taka jest wyznaczona. Jeśli nie, zgłoś problem bezpośredniemu przełożonemu lub działowi HR. Zrób to pisemnie, na przykład e-mailem, aby mieć dowód zgłoszenia. Jeśli sprawcą jest Twój przełożony, zgłoś problem wyżej w hierarchii firmy.
Krok 3: Złóż formalną skargę Jeśli nieformalne zgłoszenie nie przynosi rezultatu, złóż formalną skargę do komisji skargowej (klachtencommissie) firmy. Komisja powinna zbadać sprawę i wydać zalecenia. Jeśli firma nie ma komisji skargowej, to samo w sobie stanowi naruszenie obowiązków pracodawcy.
Krok 4: Skonsultuj się z prawnikiem Jeśli wewnętrzne procedury nie rozwiązują problemu, skonsultuj się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy. Prawnik może wysłać formalne wezwanie do pracodawcy, złożyć skargę do Inspektoratu Pracy lub wszcząć postępowanie sądowe o odszkodowanie. W przypadkach poważnego mobbingu prowadzącego do burnoutu lub depresji, odszkodowanie może obejmować utracony dochód, koszty leczenia i smartengeld.
Odszkodowanie za mobbing Jeśli udowodnisz, że pracodawca nie podjął wystarczających środków, aby zapobiec mobbingowi lub go powstrzymać, masz prawo do odszkodowania. Odszkodowanie może obejmować koszty leczenia psychologicznego i psychiatrycznego, utracony dochód, jeśli mobbing doprowadził do niezdolności do pracy, ból i cierpienie (smartengeld) oraz koszty zmiany pracy.
Wysokość odszkodowania zależy od ciężkości mobbingu, czasu jego trwania, wpływu na Twoje zdrowie i postawy pracodawcy. Jeśli pracodawca aktywnie tolerował mobbing lub nie reagował na zgłoszenia, odszkodowanie może być wyższe. Sądy holenderskie przyznają za mobbing prowadzący do poważnych problemów zdrowotnych odszkodowania rzędu kilku do kilkudziesięciu tysięcy euro.
Mobbing a pracownicy tymczasowi Pracownicy tymczasowi są szczególnie narażeni na mobbing ze względu na swoją niestabilną pozycję. Strach przed utratą pracy i mieszkania sprawia, że wielu pracowników tymczasowych cierpi w milczeniu. Ważne jest, aby wiedzieć, że zarówno agencja pracy, jak i firma zatrudniająca (inlener) mają obowiązek chronić Cię przed mobbingiem. Jeśli doświadczasz mobbingu w firmie, do której jesteś oddelegowany, zgłoś to zarówno agencji, jak i firmie. Jeśli żadna ze stron nie reaguje, obie mogą ponosić odpowiedzialność.
Ochrona przed odwetem Holenderskie prawo chroni Cię przed odwetem za zgłoszenie mobbingu. Pracodawca nie może Cię zwolnić, zdegradować ani w inny sposób ukarać za to, że złożyłeś skargę na mobbing. Jeśli pracodawca podejmie działania odwetowe, stanowi to dodatkowe naruszenie prawa i wzmacnia Twoje roszczenie o odszkodowanie. Ta ochrona dotyczy również świadków, którzy zeznają w Twojej sprawie.
Inspektorat Pracy Możesz zgłosić mobbing do Holenderskiego Inspektoratu Pracy (Nederlandse Arbeidsinspectie), szczególnie jeśli podejrzewasz, że pracodawca systematycznie nie przestrzega obowiązków PSA. Inspektorat może przeprowadzić kontrolę i nałożyć na pracodawcę kary administracyjne. Zgłoszenie do Inspektoratu jest bezpłatne i może być anonimowe. Choć Inspektorat nie rozwiązuje indywidualnych spraw, kontrola może wywrzeć presję na pracodawcę, aby podjął działania przeciwko mobbingowi.
Bezpłatna pomoc prawna Jeśli doświadczasz mobbingu w pracy i Twoje dochody są ograniczone, możesz ubiegać się o dofinansowaną pomoc prawną (toevoeging) za pośrednictwem Rady Pomocy Prawnej. W naszej kancelarii mamy doświadczenie w sprawach dotyczących mobbingu i dyskryminacji polskich pracowników w Holandii i wiemy, jak skutecznie dochodzić Twoich praw.
Nie cierp w milczeniu naruszenie prawa. Pracodawca ma obowiązek chronić Cię przed mobbingiem, a jeśli
tego nie robi, ponosi odpowiedzialność. Dokumentuj incydenty, zgłaszaj problemy i szukaj pomocy prawnej. Z odpowiednim wsparciem możesz nie tylko ochronić siebie, ale także przyczynić się do poprawy warunków pracy dla innych.
Doświadczasz mobbingu w pracy? Skontaktuj się z nami w celu bezpłatnej konsultacji. Ocenimy Twoją sytuację i doradzimy, jak się skutecznie bronić przed nękaniem i zastraszaniem.
