Choroba w pracy w Holandii – co zrobić, gdy pracodawca nie akceptuje Twojego L4?

Zdarza się, że pracodawcy stwierdzają, że pracownik pomimo zgłoszenia choroby nie jest chory i powinien po prostu przyjść do pracy. To oczywiście trudna sytuacja dla pracownika, bo co wtedy zrobić?

Pracodawca nie akceptuje: Jak wygląda procedura zgłaszania choroby w Holandii?

Procedura zgłaszania choroby w Holandii jest dość jasno określona i zawiera kilka istotnych kroków, o których warto pamiętać, aby nie narobić sobie dodatkowych kłopotów.

Na początek, jeśli źle się czujesz i nie jesteś w stanie pracować, musisz niezwłocznie poinformować o tym swojego pracodawcę. Następnie to właśnie pracodawca ma obowiązek zgłoszenia Twojej nieobecności do działu arbo (czyli służby medycyny pracy).

Co ważne, w ciągu pierwszych sześciu tygodni od momentu zgłoszenia choroby, powinna się odbyć konsultacja z lekarzem arbo, który oceni Twój stan zdrowia i zdecyduje, co dalej. Jeśli Twoja nieobecność w pracy się przedłuża i trwa dłużej niż sześć tygodni, pomiędzy szóstym a ósmym tygodniem powinien powstać tzw. plan działań („plan van aanpak”). To dokument, który przygotowuje się wspólnie z pracodawcą i lekarzem arbo. Określa się w nim, jakie kroki zostaną podjęte, abyś mógł jak najszybciej wrócić do pracy—czy to na dotychczasowe stanowisko, czy na innych warunkach.

Procedura ta ma na celu upewnienie się, że zarówno pracownik, jak i pracodawca wiedzą, jakie są kolejne etapy powrotu do pracy oraz jakie wsparcie można otrzymać w trakcie rekonwalescencji.

Co powinieneś zrobić, jeśli Twój pracodawca nie zaakceptuje Twojego zgłoszenia choroby?

O chorobie decyduje lekarz zakładowy. Twój pracodawca nie potrafi i nie może ustalić, że nie jesteś chory i że musisz (ponownie) przyjść do pracy. Dopóki nie byłeś u lekarza zakładowego i/lub lekarz zakładowy nie stwierdził, że możesz ponownie wykonywać (własne lub odpowiednie) czynności, nie musisz pracować. Masz również prawo do kontynuacji wypłaty wynagrodzenia (co najmniej 70%).

Jeśli pracodawca stwierdzi, że musisz wrócić do pracy, mimo że jesteś chory, rozsądnie jest natychmiast skontaktować się z lekarzem zakładowym. Pracodawca nie wyznaczył jeszcze lekarza zakładowego? W takim przypadku poproś pracodawcę o zatrudnienie lekarza zakładowego i zwróć mu uwagę, że tylko lekarz zakładowy może ustalić, czy jesteś w stanie wykonywać (własną lub odpowiednią) pracę.

Kilka ważnych zasad dotyczących postępowania podczas choroby

• Każdy pracownik zgłaszający chorobę powinien być skierowany przez pracodawcę do lekarza arbo. Jeśli pracodawca tego nie zrobi, możesz sam o to poprosić – to także Twoje prawo.
• Pracodawca ma obowiązek zgłosić Twoją chorobę do arbo w ciągu pierwszych sześciu tygodni od momentu zgłoszenia. Między 6. a 8. tygodniem powinien zostać sporządzony tzw. plan van aanpak – czyli plan działania, w którym Ty, pracodawca i lekarz arbo ustalacie wspólnie, jakie kroki podjąć, by zapewnić Ci jak najszybszy powrót do pracy.
• Jeśli składki na wypadek choroby odprowadza Twój pracodawca (najczęściej określone jest to w umowie o pracę), to również on jest odpowiedzialny za znalezienie Ci pracy dostosowanej do Twojego stanu zdrowia, zgodnie z zasadami reintegracji. Przez pierwsze dwa lata choroby pracodawca zobowiązany jest także do wypłacania wynagrodzenia.
• Jako pracownik masz obowiązek współpracować z pracodawcą i aktywnie działać na rzecz swojego powrotu do zdrowia i pracy. Nie możesz także utrudniać procesu zdrowienia.
• W okresie zwolnienia chorobowego musisz utrzymywać kontakt z pracodawcą – oddzwaniać, odpowiadać na próby kontaktu. Brak kontaktu (po wcześniejszym upomnieniu) może skutkować wstrzymaniem wypłaty wynagrodzenia.

Obowiązki pracodawcy wobec pracownika na zwolnieniu chorobowym

Jeśli Twój pracodawca odprowadza składki na wypadek choroby do UWV (najczęściej wynika to z zapisów w umowie o pracę), to właśnie on jest odpowiedzialny za zapewnienie Ci odpowiedniej pracy, dopasowanej do Twojego aktualnego stanu zdrowia – w ramach procesu reintegracji. Oznacza to, że przez pierwsze dwa lata zwolnienia chorobowego pracodawca zobowiązany jest wypłacać Ci wynagrodzenie oraz aktywnie działać na rzecz Twojego powrotu do pracy, proponując adekwatne stanowisko lub zmodyfikowane obowiązki, zgodnie z zaleceniami lekarza arbo.

Co dzieje się po dwóch latach otrzymywania zasiłku chorobowego?

Po upływie dwóch lat niezdolności do pracy prawo do zasiłku chorobowego wygasa. Na tym etapie możesz ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy (tzw. WIA), którą przyznaje holenderski urząd UWV. W praktyce oznacza to, że po zakończeniu okresu ochronnego Twój pracodawca ma możliwość rozwiązania umowy o pracę, co jest dość powszechną praktyką w Holandii.

Warto pamiętać, że ubieganie się o rentę wiąże się z koniecznością przejścia procedury oceny stanu zdrowia przez lekarzy orzeczników z UWV. Dopiero na podstawie tej oceny podejmowana jest decyzja o przyznaniu bądź odmowie renty.

Pamiętaj, że przestrzeganie tych zasad leży w Twoim interesie i pozwala uniknąć dodatkowych problemów w trakcie choroby. Jeśli masz wątpliwości, zawsze warto skonsultować się ze specjalistą lub poprosić o pomoc w ocenie Twojej sytuacji.

Wyjazd na leczenie do Polski podczas zwolnienia chorobowego

Często pojawia się pytanie, czy w trakcie zwolnienia lekarskiego można wyjechać na leczenie, np. na operację lub rehabilitację, do Polski. Jest to możliwe, ale nie wystarczy pojechać na własną rękę – konieczne jest uzyskanie wcześniejszej zgody z UWV (holenderskiego urzędu ds. ubezpieczeń pracowniczych).

Jeśli planujesz wyjazd na zabieg lub leczenie za granicę:

• Skontaktuj się z lekarzem zakładowym i poinformuj go o swoich planach.
• Złóż wniosek o pozwolenie na wyjazd w UWV, podając powód leczenia w Polsce.
• Czekaj na oficjalną decyzję. Bez zgody UWV taki wyjazd może zostać uznany za niestosowanie się do obowiązków podczas choroby i skutkować wstrzymaniem wypłaty wynagrodzenia.

Pamiętaj, że zgoda na leczenie za granicą to nie formalność, ale wymóg, którego należy bezwzględnie przestrzegać. Zawsze uzgadniaj takie plany z pracodawcą i odpowiednimi służbami, aby uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji.

Różnice w podejściu do niezdolności do pracy: Polska a Holandia

Warto zwrócić uwagę, że Polska i Holandia znacząco różnią się w ocenie niezdolności do pracy z powodu choroby. W Polsce podejście skupia się przede wszystkim na tym, czego pracownik – w wyniku choroby – nie jest w stanie robić. Ocenia się więc utratę konkretnej sprawności czy uszczerbek na zdrowiu, który uniemożliwia podjęcie zwykłych obowiązków.

Z kolei w Holandii nacisk kładzie się na drugą stronę medalu: nie na to, czego pracownik nie może robić, lecz na to, co mimo wszystko nadal jest w stanie wykonywać. Przykładowo: jeśli masz złamaną nogę, ale Twoja praca polega głównie na obowiązkach przy biurku, holenderski system uzna, że możesz wrócić do pracy – oczywiście w dostosowanym zakresie. Celem jest nie całkowite odsunięcie od obowiązków, a znalezienie takich zajęć, które będą odpowiadały Twoim aktualnym możliwościom zdrowotnym.

Taka różnica w podejściu sprawia, że proces powrotu do pracy i ocena zdolności zawodowej wygląda w obu krajach zupełnie inaczej. W praktyce oznacza to, że w Holandii możesz spotkać się z propozycją wykonywania zmodyfikowanych lub lżejszych zadań, które nie pogorszą Twojego stanu zdrowia, ale pozwolą zachować aktywność zawodową.

Od czego zależy wysokość renty i kiedy należy złożyć wniosek?

Wysokość renty, którą możesz otrzymać po zakończeniu okresu zasiłku chorobowego, jest uzależniona przede wszystkim od Twojego ostatniego wynagrodzenia. Im wyższe były Twoje zarobki przed chorobą, tym większa szansa na uzyskanie wyższej renty. Warto również pamiętać, że proces przyznawania świadczenia może być czasochłonny – procedury formalne potrafią trwać nawet kilka miesięcy.

Aby mieć pewność, że nie zostaniesz bez środków do życia po zakończeniu zasiłku chorobowego, najlepiej złożyć wniosek o rentę co najmniej trzy miesiące przed planowanym końcem dwuletniego okresu chorobowego. Dzięki temu unikniesz niepotrzebnych przerw w wypłatach i zyskasz spokój na czas rozpatrzenia Twojej sprawy.

Nie zgadzam się z lekarzem zakładowym

Jeśli nie zgadzasz się z decyzją lekarza zakładowego, możesz poprosić UWV o opinię eksperta. Do czasu wydania opinii biegłego obowiązuje decyzja lekarza zakładowego. Jeśli ta decyzja oznacza, że nie jesteś chory, a zatem jesteś w stanie wykonywać pracę, będziesz musiał zastosować się do tej decyzji. Jeśli tego nie zrobisz, pracodawca może wstrzymać wypłatę wynagrodzenia.

Warto pamiętać, że pracodawca jest zobowiązany opierać się na zaleceniach lekarza arbo. Jeśli masz wątpliwości co do bezstronności lekarza zakładowego lub podejrzewasz, że działa on na zlecenie pracodawcy, właśnie wtedy możesz zwrócić się do UWV o tzw. deskundige oordeel, czyli opinię rzeczoznawcy. Jednak do momentu uzyskania tej opinii musisz postępować zgodnie z zaleceniami lekarza arbo – odmowa wykonania tych zaleceń może skutkować wstrzymaniem wypłaty pieniędzy przez pracodawcę.

W przypadku wątpliwości lub trudności z interpretacją zaleceń zawsze warto skonsultować się ze specjalistą lub zasięgnąć niezależnej porady.

Masz pytania dotyczące chorowania i zgłoszeń chorobowych? A może chcesz, abyśmy bezpłatnie ocenili Twoją sprawę? Proszę skontaktuj się z nami.

Powiązane artykuły

• Odprawa przejściowa i odprawy z tytułu zwolnienia w Holandii: Twój kompletny przewodnik
• System faz dla pracowników tymczasowych: Wszystko, co musisz wiedzieć o fazie A, B i C
• Co to jest odprawa przejściowa?

---

---

O autorze

Mr. Onur Arslan – advocaat gespecialiseerd in het Nederlandse recht, met bijzondere expertise op het gebied van arbeidsrecht, letselschade, familierecht en huurrecht. Als oprichter van Arslan Advocaten in Rotterdam helpt hij al jarenlang de Poolse gemeenschap in Nederland met juridisch advies in het Pools en Nederlands. Mr. Arslan is ingeschreven bij de Nederlandse Orde van Advocaten.

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy pracodawca w Holandii może odmówić przyjęcia zgłoszenia choroby?

Nie. Pracodawca nie ma prawa samodzielnie oceniać, czy jesteś chory. O Twoim stanie zdrowia decyduje wyłącznie lekarz arbo (bedrijfsarts). Dopóki lekarz arbo nie stwierdzi, że możesz wrócić do pracy, nie musisz pracować i masz prawo do wynagrodzenia chorobowego.

Ile wynosi wynagrodzenie chorobowe w Holandii?

Przez pierwsze dwa lata choroby pracodawca jest zobowiązany wypłacać co najmniej 70% Twojego wynagrodzenia brutto. W pierwszym roku wiele układów zbiorowych pracy (CAO) gwarantuje nawet 100% wynagrodzenia. W drugim roku jest to zazwyczaj 70%.

Jak długo pracodawca w Holandii musi płacić wynagrodzenie podczas choroby?

Pracodawca w Holandii ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie chorobowe przez maksymalnie dwa lata (104 tygodnie). To znacząca różnica w porównaniu z Polską, gdzie zasiłek chorobowy trwa maksymalnie 182 dni.

Co to jest lekarz arbo (bedrijfsarts) i jaka jest jego rola?

Lekarz arbo to niezależny lekarz zakładowy, który ocenia Twój stan zdrowia i doradza pracodawcy w kwestii Twojej zdolności do pracy. Pracodawca ma obowiązek skierować Cię do lekarza arbo w ciągu pierwszych sześciu tygodni od zgłoszenia choroby. Tylko lekarz arbo może zdecydować, czy możesz wrócić do pracy.

Czym różni się L4 w Holandii od L4 w Polsce?

W Polsce L4 (zwolnienie lekarskie) trwa maksymalnie 182 dni, a zasiłek chorobowy wynosi 80% wynagrodzenia. W Holandii pracodawca płaci wynagrodzenie chorobowe przez dwa lata (co najmniej 70%). Ponadto w Holandii obowiązuje system reintegracji – pracodawca musi aktywnie pomagać Ci w powrocie do pracy.

Co się dzieje po dwóch latach choroby w Holandii?

Po dwóch latach niezdolności do pracy prawo do wynagrodzenia chorobowego wygasa. Możesz wtedy ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy (WIA) w UWV. Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę po upływie dwuletniego okresu ochronnego.