W skrócie
- L4 na okresie próbnym – w Holandii masz prawo do zwolnienia lekarskiego (ziekteverlof) nawet podczas okresu próbnego.
- Pracodawca nie może Cię zwolnić z powodu choroby – obowiązuje zakaz wypowiedzenia w czasie choroby (opzegverbod bij ziekte).
- Wyjątek: na okresie próbnym (proeftijd) pracodawca może rozwiązać umowę natychmiast, ale NIE z powodu choroby.
- Wynagrodzenie chorobowe – pracodawca musi wypłacać min. 70% wynagrodzenia przez 2 lata choroby.
Zachorowałeś na okresie próbnym w Holandii? Wielu Polaków pracujących w Holandii nie wie, jakie mają prawa w przypadku choroby podczas proeftijd. W tym artykule wyjaśniamy, co się dzieje z Twoją umową, wynagrodzeniem i prawami, gdy zachorujesz na okresie próbnym.
Czym jest okres próbny (proeftijd) w Holandii?
Okres próbny (proeftijd) to czas, w którym zarówno pracodawca, jak i pracownik mogą rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym, bez podawania przyczyny. Zasady dotyczące proeftijd w Holandii:
| Rodzaj umowy | Maksymalny proeftijd | Uwagi |
|---|---|---|
| Umowa na czas określony do 6 miesięcy | Brak | Proeftijd jest niedozwolony |
| Umowa na czas określony 6-24 miesiące | 1 miesiąc | Musi być zapisany w umowie |
| Umowa na czas określony powyżej 2 lat | 2 miesiące | Musi być zapisany w umowie |
| Umowa na czas nieokreślony | 2 miesiące | Musi być zapisany w umowie |
Ważne: Proeftijd musi być zapisany na piśmie w umowie o pracę. Ustne ustalenie proeftijd jest nieważne. Jeśli Twoja umowa nie zawiera klauzuli o proeftijd, nie obowiązuje Cię okres próbny.
Choroba na okresie próbnym – Twoje prawa
Jeśli zachorujesz podczas proeftijd, obowiązują następujące zasady:
1. Pracodawca NIE może zwolnić Cię z powodu choroby
W Holandii obowiązuje opzegverbod bij ziekte (zakaz wypowiedzenia w czasie choroby). Oznacza to, że pracodawca nie może rozwiązać umowy z powodu Twojej choroby. Dotyczy to również okresu próbnego.
Ale uwaga: Na okresie próbnym pracodawca może rozwiązać umowę z innego powodu niż choroba – np. z powodu nieodpowiednich kwalifikacji, reorganizacji, lub po prostu dlatego, że nie jest zadowolony. Kluczowe jest, aby prawdziwym powodem zwolnienia nie była choroba. Jeśli podejrzewasz, że zostałeś zwolniony z powodu choroby, masz prawo to zakwestionować w sądzie.
2. Wynagrodzenie chorobowe (loondoorbetaling bij ziekte)
Podczas choroby pracodawca musi wypłacać Ci wynagrodzenie chorobowe:
- Pierwszy rok choroby: min. 70% wynagrodzenia (ale nie mniej niż minimumloon).
- Drugi rok choroby: min. 70% wynagrodzenia (może być mniej niż minimumloon).
- Wiele CAO (układów zbiorowych) przewiduje 100% wynagrodzenia w pierwszym roku choroby.
3. Obowiązek zgłoszenia choroby (ziekmelding)
Musisz zgłosić chorobę pracodawcy jak najszybciej – najlepiej przed rozpoczęciem dnia pracy. Nie musisz podawać diagnozy ani szczegółów medycznych. Wystarczy poinformować, że jesteś chory i nie możesz pracować.
Co się dzieje po zakończeniu proeftijd?
Jeśli zachorowałeś na okresie próbnym i pracodawca nie rozwiązał umowy, po zakończeniu proeftijd obowiązuje pełna ochrona przed zwolnieniem z powodu choroby. Pracodawca nie może Cię zwolnić przez cały okres choroby (do 2 lat).
Zwolnienie na L4 przez agencję pracy tymczasowej
Pracujesz przez agencję pracy tymczasowej (uitzendbureau)? Zasady są nieco inne:
- Faza A (uitzendbeding): Umowa może zostać rozwiązana natychmiast w przypadku choroby. Ale masz prawo do zasiłku chorobowego z UWV (Ziektewet-uitkering).
- Faza B i C: Obowiązują te same zasady co przy stałym zatrudnieniu – pracodawca musi wypłacać wynagrodzenie chorobowe.
Więcej o fazach pracy tymczasowej przeczytasz w naszym artykule o systemie faz A, B i C w Holandii.
Zasiłek chorobowy z UWV (Ziektewet)
Jeśli Twoja umowa wygaśnie podczas choroby, możesz mieć prawo do zasiłku chorobowego z UWV (Ziektewet-uitkering). Dotyczy to sytuacji, gdy:
- Umowa na czas określony wygasła podczas choroby.
- Pracowałeś przez agencję w fazie A i zachorowałeś.
- Jesteś w ciąży lub urodziłaś (zwangerschaps- en bevallingsuitkering).
Zasiłek z Ziektewet wynosi 70% dagloon (dziennego wynagrodzenia) i jest wypłacany przez maksymalnie 2 lata.
Re-integratie – powrót do pracy po chorobie
W Holandii zarówno pracodawca, jak i pracownik mają obowiązek współpracować przy powrocie do pracy (re-integratie). Obejmuje to:
- Plan van aanpak: wspólny plan powrotu do pracy, sporządzony w ciągu 8 tygodni od zachorowania.
- Bedrijfsarts: lekarz zakładowy ocenia Twoją zdolność do pracy i doradza w kwestii re-integracji.
- Spoor 1: powrót do pracy u obecnego pracodawcy (ewentualnie na innym stanowisku).
- Spoor 2: jeśli powrót u obecnego pracodawcy nie jest możliwy – szukanie pracy u innego pracodawcy.
Bezpłatna pomoc prawna
Masz problemy z pracodawcą w związku z chorobą na okresie próbnym? Skontaktuj się z nami – oferujemy bezpłatną pierwszą konsultację. Jako polski prawnik w Holandii pomożemy Ci dochodzić swoich praw.
Często zadawane pytania
Czy pracodawca może mnie zwolnić na L4 w Holandii?
Co do zasady nie – obowiązuje zakaz wypowiedzenia w czasie choroby (opzegverbod bij ziekte). Wyjątkiem jest okres próbny, ale nawet wtedy pracodawca nie może zwolnić Cię z powodu choroby. Jeśli podejrzewasz, że zwolnienie było spowodowane chorobą, skontaktuj się z prawnikiem.
Ile wynosi wynagrodzenie chorobowe w Holandii?
Minimum 70% Twojego wynagrodzenia, ale nie mniej niż minimumloon w pierwszym roku. Wiele CAO przewiduje 100% w pierwszym roku. W drugim roku minimum to 70%, ale może być poniżej minimumloon.
Czy muszę podać pracodawcy diagnozę?
Nie. Pracodawca nie ma prawa pytać o diagnozę, objawy ani przyczynę choroby. Wystarczy zgłosić, że jesteś chory i nie możesz pracować. Tylko bedrijfsarts (lekarz zakładowy) może uzyskać informacje medyczne, ale nawet on nie przekazuje diagnozy pracodawcy.
Co zrobić, jeśli pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia chorobowego?
Jeśli pracodawca odmawia wypłaty wynagrodzenia chorobowego, wyślij pisemne wezwanie do zapłaty (ingebrekestelling). Jeśli to nie pomoże, możesz złożyć wniosek do sądu o loonvordering (roszczenie o wynagrodzenie). Sąd może zasądzić wynagrodzenie plus ustawowe podwyżki do 50% (wettelijke verhoging, art. 7:625 BW).
Jak długo trwa ochrona przed zwolnieniem w czasie choroby?
Ochrona przed zwolnieniem trwa przez cały okres choroby, maksymalnie 2 lata (104 tygodnie). Po 2 latach pracodawca może złożyć wniosek o rozwiązanie umowy do UWV, jeśli nie ma możliwości re-integracji.
