Prawo nie wymaga, aby instrukcja bezpieczeństwa była przekazana w Twoim własnym języku. Prawo wymaga, aby instrukcja była skuteczna. Jeśli nie zrozumiałeś, czego od Ciebie oczekiwano, pracodawca nie wypełnił swojego obowiązku, nawet jeśli istniał podpisany formularz. Podpis pod dokumentem w języku niderlandzkim dowodzi, że podpisałeś, a nie że zrozumiałeś.
Autor: Onur Arslan, adwokat w Arslan & Arslan Advocaten. Wpisany do rejestru dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej w zakresie prawa pracy i szkód osobowych. Merytorycznie sprawdzone 17 września 2026 r. na podstawie tekstów aktów prawnych na wetten.overheid.nl.
Czego prawo wymaga od instrukcji
Działają tu wspólnie dwa przepisy.
Art. 7:658 ust. 1 BW (niderlandzki kodeks cywilny) zobowiązuje pracodawcę do podjęcia środków i wydania wskazówek, które są w granicach rozsądku konieczne, aby zapobiec powstaniu szkody podczas wykonywania pracy. Art. 8 ustawy Arbeidsomstandighedenwet (ustawa o warunkach pracy, „Arbowet”) to doprecyzowuje: pracodawca zapewnia, aby pracownicy byli skutecznie informowani o pracy, związanych z nią ryzykach i środkach im przeciwdziałających. Ponadto musi nadzorować przestrzeganie instrukcji.
W tym słowie „skutecznie” kryje się cały spór. Skutecznie znaczy: dostosowane do osoby, która stoi przed Tobą. Doświadczonemu mechanikowi wystarczy pół słowa. Pracownikowi tymczasowemu, który pierwszy raz staje dziś przy maszynie i nie zna niderlandzkiego, potrzeba czegoś innego.
Papier kontra praktyka
Po wypadku pracodawcy często wskazują na dokumenty: podpisany formularz wprowadzający, książeczkę BHP, e-learning z okienkiem do odhaczenia. Te materiały mają znaczenie, ale nie są rozstrzygające. Pytanie brzmi, czy instrukcja w konkretnej sytuacji roboczej była wystarczająca.
| Co często jest w aktach | Co chce wiedzieć sędzia |
|---|---|
| Podpisany formularz BHP | Co faktycznie powiedziano i pokazano? W jakim języku? Przez kogo? |
| Książeczka BHP po niderlandzku | Czy pracownik wystarczająco znał ten język, aby zrozumieć tekst? |
| Piktogramy przy maszynie | Czy były widoczne z miejsca pracy i czy dotyczyły tego ryzyka? |
| Ogólny dzień wprowadzający | Czy była instrukcja dla TEJ maszyny i TEGO zadania? |
| „Był doświadczony” | Z czego wynika to doświadczenie i czy dotyczyło tego rodzaju pracy? |
| Instrukcja przy zatrudnieniu | Czy powtórzono ją, gdy zmieniła się praca lub sprzęt? |
Przykład z magazynu
Pracownik tymczasowy zostaje drugiego dnia poproszony o użycie elektrycznego wózka paletowego, bo jest ruch. Słyszy: „tu jest przycisk, jedź.” Nie ma instrukcji o drodze hamowania, o jeździe z ograniczoną widocznością przez ładunek ani o trasie, po której chodzą koledzy. Nikt nie sprawdza, czy rozumie. Podczas jazdy do tyłu potrąca współpracownika.
Pracodawca wskaże na formularz wprowadzający, który pracownik tymczasowy podpisał pierwszego dnia. Formularz dotyczył ogólnych zasad, a nie tego środka pracy. Wtedy linia obrony jest słaba: nie było instrukcji do tego zadania, nie było demonstracji ani nadzoru.
W przypadku zmotoryzowanych środków transportu dochodzi coś jeszcze. Arbobesluit (rozporządzenie wykonawcze do Arbowet) wymaga, aby mobilne środki pracy z własnym napędem były obsługiwane wyłącznie przez pracowników, którzy otrzymali odpowiednie szkolenie. Jeśli go brak, pracodawca pozostaje bez argumentów.
Jak daleko sięga obowiązek dbałości przy codziennych czynnościach?
Obowiązek dbałości jest szeroki, ale nie absolutny. Przy ocenie, czy niebezpieczna sytuacja jest bezprawna, sędziowie od wyroku Kelderluik biorą pod uwagę cztery aspekty: jak duże jest ryzyko nieuwagi, jak duże jest ryzyko wypadku, jak poważne są skutki oraz jak uciążliwe byłoby podjęcie środków (Hoge Raad [Sąd Najwyższy Holandii] 5 listopada 1965 r., ECLI:NL:HR:1965:AB7079).
Ostatni punkt jest w sytuacjach językowych istotny. Udzielenie instrukcji w zrozumiałym języku, pokazanie i poproszenie o powtórzenie kosztuje niewiele. Właśnie dlatego, że środek jest tak prosty, zaniechanie waży szczególnie.
Jednocześnie obowiązuje zasada, że pracodawca nie musi ostrzegać przed każdym codziennym ryzykiem. Przy czynnościach, które każdy zna, może zakładać, że pracownik zachowa normalną ostrożność. Różnica tkwi w szczególnym ryzyku miejsca pracy.
Co możesz udokumentować na temat instrukcji
- Kto udzielił instrukcji, w jakim języku i jak długo trwała?
- Czy było pokazane, czy tylko opowiedziane?
- Czy sprawdzono, czy zrozumiałeś, np. prosząc Cię o powtórzenie?
- Czy był tłumacz, kolega tłumaczący lub materiały w Twoim języku?
- Czy otrzymałeś kopię tego, co podpisałeś? Jeśli nie, poproś o nią.
- Czy ktoś był obecny, gdy pierwszy raz wykonywałeś tę pracę?
- Czy po instrukcji zmieniła się praca lub sprzęt?
Jesteś pracownikiem tymczasowym? Pytaj zarówno w agencji pracy tymczasowej, jak i u pracodawcy-użytkownika o dokumenty. Agencja musi przed rozpoczęciem przekazać Ci dokument z ryzykami na stanowisku; pracodawca-użytkownik udziela instrukcji na hali.
Pomoc w sprawie dotyczącej instrukcji i języka
Odrzucono Twoje roszczenie z informacją, że byłeś „wystarczająco poinstruowany”? Niech ktoś oceni, co faktycznie się wydarzyło. Zwracamy się o dokumenty instruktażowe, ocenę ryzyka i dziennik konserwacji i zestawiamy je z Twoimi wyjaśnieniami.
Zadzwoń pod 070 450 0300 lub wyślij pytanie przez formularz kontaktowy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy pracodawca musi udzielić instrukcji w moim języku?
Prawo nie wskazuje języka, ale wymaga, by informacja była skuteczna. Jeśli słabo znasz język niderlandzki, instrukcja po niderlandzku nie jest skuteczna i pracodawca nie spełnił obowiązku.
Podpisałem formularz BHP. Czy jestem bez szans?
Nie. Podpis dowodzi, że coś podpisałeś, a nie że instrukcja była wystarczająca i zrozumiała. Decydujące jest to, co faktycznie powiedziano i pokazano.
Czy piktogramy wystarczą jako instrukcja?
Piktogramy są uzupełnieniem, a nie zamiennikiem. Ostrzegają przed niebezpieczeństwem, ale nie wyjaśniają, jak pracować bezpiecznie. Dla maszyn i środków transportu wymagane jest odpowiednie szkolenie.
Jestem pracownikiem tymczasowym. Kto ma mnie instruować?
Obie strony. Agencja pracy tymczasowej musi wcześniej poinformować Cię o ryzykach na stanowisku; pracodawca-użytkownik udziela instrukcji i sprawuje nadzór na hali. Oboje mogą ponosić odpowiedzialność, a pracodawca-użytkownik na podstawie art. 7:658 ust. 4 BW.
Czy instrukcję trzeba powtarzać?
Tak, gdy zmieniają się praca, sprzęt lub ryzyka. Również przy pracy, gdzie rutyna prowadzi do nieuwagi, można oczekiwać od pracodawcy ciągłych instrukcji i nadzoru.
Przeczytaj także
- Wypadek przy pracy: kiedy pracodawca odpowiada?
- Wypadek przy pracy jako pracownik tymczasowy: kto odpowiada?
- Wypadek z wózkiem widłowym lub ładowarką: kto płaci za szkodę?
Czytaj dalej na ten temat
- Pracodawca bez ubezpieczenia lub w upadłości: czy możesz dochodzić szkody?
- Pociągnięcie pracodawcy do odpowiedzialności po wypadku przy pracy
- Upadek z wysokości: najczęstszy wypadek przy pracy
Źródła i podstawa prawna
- Art. 7:658 BW (obowiązek dbałości, wskazówki i odpowiedzialność).
- Art. 8 Arbeidsomstandighedenwet (informowanie, instruktaż i nadzór nad przestrzeganiem).
- Arbobesluit, rozdział 7 (środki pracy; wymóg szkolenia dla mobilnych środków z własnym napędem).
- Hoge Raad 5 listopada 1965 r., ECLI:NL:HR:1965:AB7079 (kryteria z orzeczenia Kelderluik).
Źródła sprawdzone 17 września 2026 r.
Ta strona zawiera informacje ogólne i nie stanowi porady prawnej w Twojej sprawie. Zawartość nie tworzy podstaw do roszczeń.
O autorze
Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan & Arslan Advocaten (27 adwokatów i 7 prawników w sześciu biurach w Holandii). W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu odszkodowań za szkody osobowe publikowane przez kancelarię — po polsku i niderlandzku.
Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią
