Także bez świadków możesz pociągnąć pracodawcę do odpowiedzialności. Musisz jednak uprawdopodobnić, że poniosłeś/poniosłaś szkodę i że doznałeś/doznałaś jej podczas wykonywania pracy. Jeśli to się uda, wtedy to pracodawca musi udowodnić, że dopełnił swojego obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa. Właśnie na tym pierwszym etapie sprawy często się wykładają: nie na pytaniu, kto zawinił, lecz czy ustalono, co się wydarzyło.
Autor: Onur Arslan, adwokat w Arslan & Arslan Advocaten. Wpisany do rejestru dziedzin prawa Nederlandse orde van advocaten w zakresie prawa pracy i szkód osobowych. Merytorycznie sprawdzone 17 września 2026 r. na podstawie tekstów ustaw na wetten.overheid.nl oraz wskazanych orzeczeń.
Co musisz udowodnić sam/sama, a czego nie?
Art. 7:658 ust. 2 BW przenosi większą część ciężaru dowodu na pracodawcę. Odpowiada on za szkodę, którą ponosisz przy wykonywaniu pracy, chyba że wykaże, iż dopełnił obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa albo że szkoda w istotnej mierze jest skutkiem Twojego zamiaru lub świadomej lekkomyślności.
To „chyba że” pojawia się dopiero wtedy, gdy najpierw uprawdopodobnisz dwie rzeczy.
| Kto | Co musi zostać uprawdopodobnione |
|---|---|
| Ty jako pracownik | że poniosłeś/poniosłaś szkodę oraz że poniosłeś/poniosłaś ją przy wykonywaniu pracy |
| Twój pracodawca | że podjął wszystkie środki i wydał wszystkie wskazówki, które były w danych okolicznościach rozsądnie konieczne, albo że szkoda w istotnej mierze jest skutkiem Twojego zamiaru lub świadomej lekkomyślności |
Nie musisz więc wskazywać, jaki konkretny błąd popełnił Twój pracodawca. Musi być jednak jasne, że do wypadku doszło w pracy. Bez świadków jest to trudniejsze, ale rzadko niemożliwe.
Dlaczego na tym etapie sprawy upadają
Rechtbank Limburg oddalił 4 marca 2026 r. powództwo pracownika. Nie ustalono przebiegu wypadku, a więc także tego, że szkoda powstała podczas wykonywania pracy. Do pytania, czy pracodawca dopełnił obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa, kantonrechter (sędzia ds. prawa pracy i spraw drobnych w NL) w ogóle nie przeszedł (ECLI:NL:RBLIM:2026:2286).
To sedno tematu. Ochrona z art. 7:658 BW jest silna, ale zaczyna działać dopiero wtedy, gdy ustalone jest, że doznałeś/doznałaś szkody podczas pracy. To, jak Ty sam/sama wszystko udokumentujesz w pierwszych dniach, często decyduje, czy przekroczysz ten próg.
Co możesz udokumentować, gdy nikt tego nie widział
Świadkowie to tylko jeden ze środków dowodowych, nie jedyny. W praktyce te materiały często ważą więcej, właśnie dlatego, że mają datę.
- Wiadomość w tym samym dniu. WhatsApp lub e-mail do przełożonego, współpracownika albo partnera, w której opisujesz, co się stało. Taka wiadomość ma znacznik czasu i później trudno ją podważyć.
- Zgłoszenie u pracodawcy. Poproś o pisemne potwierdzenie albo kopię rejestru wypadków. Pracodawcy mają obowiązek prowadzić listę wypadków przy pracy skutkujących nieobecnością (art. 9 ust. 2 Arbeidsomstandighedenwet).
- Wizyta u lekarza rodzinnego lub na SOR. Dokumentacja medyczna utrwala, kiedy zaczęły się dolegliwości i jaką przyczynę wtedy podałeś/podałaś. To ostatnie bywa rozstrzygające, więc powiedz lekarzowi, że stało się to w pracy.
- Zdjęcia miejsca i sprzętu, z datą. Fotografuj także to, czego nie było: brakującą osłonę, zepsute oświetlenie, śliską podłogę bez oznaczeń.
- Twój grafik i zlecenie/bon pracy. Pokazują, że w tym czasie byłeś/byłaś w pracy i jakie zadanie wykonywałeś/wykonywałaś.
- Nagrania z kamer. Wiele firm przechowuje nagrania tylko przez kilka tygodni. Poproś o nie na piśmie i wskaż datę oraz przedział czasu; zachowaj kopię prośby.
Jak zawnioskować o nagrania z kamer, zanim zostaną skasowane
Jeśli jesteś na nagraniu, to są to Twoje dane osobowe. Na podstawie AVG (RODO) możesz żądać wglądu w nagrania, na których jesteś widoczny/widoczna. Zrób to pisemnie i od razu: wniosek po dwóch miesiącach zwykle trafi na pusty dysk. Poproś wyraźnie o zabezpieczenie nagrań w związku ze sprawą o szkodę osobową.
Odmowa pracodawcy nie jest sama w sobie dowodem odpowiedzialności. Sąd może jednak wziąć pod uwagę, że strona pozwoliła zniknąć dowodowi, który mogła łatwo zachować.
Dolegliwości, które pojawiają się później
Bóle pleców po niewłaściwym ruchu, uszkodzenie słuchu albo ból, który nasila się dopiero następnego ranka: nie ma tu momentu wypadku z „hukiem”. Obowiązuje wtedy inna ścieżka. Przy szkodzie spowodowanej narażeniem na niebezpieczne warunki pracownik może poprzestać na uprawdopodobnieniu, że był narażony na warunki mogące wywołać szkodę, oraz że tej szkody doznał. Wtedy to pracodawca musi wykazać, że dopełnił obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa (Hoge Raad 17 listopada 2000 r., ECLI:NL:HR:2000:AA8369, Unilever/Dikmans).
Ta zasada nie jest „licencją” na wszystko. Związek między pracą a dolegliwościami nie może być zbyt niepewny ani zbyt ogólny. Przy dolegliwości, która mogła powstać też poza pracą, niemal zawsze potrzebne jest badanie medyczne dotyczące związku przyczynowego.
Praca w pojedynkę, nocna zmiana, brak przełożonego w pobliżu
Jeśli pracujesz sam/sama lub w nocy, świadków z definicji prawie nie ma. Zwróć wtedy uwagę na trzy rzeczy.
- Zgłoś to jeszcze podczas zmiany, nawet jeśli sądzisz, że to drobiazg. Telefon do dyspozytorni lub dyżurnego zostawia ślad w ich dzienniku.
- Zapytaj o rejestr incydentów. Wiele firm rejestruje każde odstępstwo w systemie. Nawet krótka notatka będzie później dowodem.
- Sprawdź instrukcje. Praca w pojedynkę przy niektórych zadaniach bywa zabroniona albo dozwolona tylko pod nadzorem. Jeśli nadzoru brakowało, bezpośrednio dotyka to obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa.
Zastanawiasz się, czy Twoje dowody wystarczą?
Oddaj swoją sprawę do oceny, zanim zajmiesz stanowisko wobec ubezpieczyciela. Nasza kancelaria sprawdzi, jakie dokumenty już masz, jakie można jeszcze uzyskać i czy warto wnioskować o wstępne przesłuchanie świadków lub opinię biegłego.
Zadzwoń pod 070 450 0300 lub wyślij pytanie przez formularz kontaktowy.
Najczęstsze pytania
Czy mogę zgłosić roszczenie bez świadków?
Tak. Świadkowie nie są warunkiem. Musisz jednak uprawdopodobnić, że doznałeś/doznałaś szkody podczas pracy. Wiadomości ze znacznikiem czasu, dokumentacja medyczna, rejestr wypadków i zdjęcia mogą przejąć tę rolę.
Pracodawca zaprzecza, że stało się to w pracy. Co teraz?
Wtedy sprawa dotyczy najpierw przebiegu zdarzenia. Zbierz wszystko z datą: grafiki, zlecenia/bon pracy, wiadomości, pierwszą rejestrację medyczną. Wstępne przesłuchanie świadków może pozwolić na złożenie zeznań przez kolegów pod przysięgą, zanim pamięć wyblaknie.
Jak długo przechowuje się nagrania z kamer?
Różni się to w zależności od firmy i często chodzi o tygodnie. Poproś o nie od razu na piśmie i zachowaj swój wniosek. Nagrania, na których jesteś widoczny/widoczna, możesz uzyskać na podstawie AVG (RODO).
Nie zgłosiłem/nie zgłosiłam wtedy wypadku. Czy jest za późno?
Nie, późne zgłoszenie nie wyklucza roszczenia. Spór o przebieg zdarzeń będzie jednak trudniejszy. Termin przedawnienia roszczeń z tytułu szkody na osobie wynosi pięć lat od dnia, w którym stałeś/stałaś się świadomy/świadoma zarówno szkody, jak i osoby odpowiedzialnej (art. 3:310 ust. 5 BW).
Czy oświadczenie mojego partnera ma znaczenie?
Może zostać wzięte pod uwagę, ale waży mniej niż dokument z samego okresu zdarzenia. Dlatego wiadomość, którą wysłałeś/wysłałaś tego dnia, jest cenniejsza niż oświadczenie sporządzone dwa lata później.
Przeczytaj także
- Wypadek przy pracy: kiedy pracodawca odpowiada?
- Pociągnięcie pracodawcy do odpowiedzialności za wypadek przy pracy
- Zgłoszenie wypadku przy pracy: jakie są zasady?
Czytaj dalej na ten temat
- Pracodawca nieubezpieczony lub w upadłości: czy możesz dochodzić szkody?
- Instrukcje BHP i język: czy wyjaśnienia były skuteczne?
- Upadek z wysokości: najczęstszy wypadek przy pracy
Źródła i podstawa prawna
- Art. 7:658 BW (obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa i odpowiedzialność pracodawcy).
- Art. 9 Arbeidsomstandighedenwet (zgłaszanie i rejestracja wypadków przy pracy).
- Hoge Raad 17 listopada 2000 r., ECLI:NL:HR:2000:AA8369 (Unilever/Dikmans).
- Rechtbank Limburg 4 marca 2026 r., ECLI:NL:RBLIM:2026:2286 (nieustalony przebieg zdarzeń, powództwo oddalone).
- Art. 3:310 BW (przedawnienie).
Źródła sprawdzone 17 września 2026 r.
Ta strona zawiera informacje ogólne i nie stanowi porady prawnej dotyczącej Twojej sytuacji. Zawartość nie stanowi podstawy do dochodzenia roszczeń.
O autorze
Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan & Arslan Advocaten (27 adwokatów i 7 prawników w sześciu biurach w Holandii). W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu odszkodowań za szkody osobowe publikowane przez kancelarię — po polsku i niderlandzku.
Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią
