Jesteś teraz w niebezpieczeństwie? Dzwoń pod 112. Potrzebujesz porady? Zadzwoń do Veilig Thuis: 0800-2000, bezpłatnie i całą dobę.
Ostatnia aktualizacja treści: 29 października 2026 r. Artykuł opisuje stan prawny na ten dzień; w sprawie indywidualnej sprawdź aktualne przepisy.
Partner nie może sam zdecydować, że nie wolno Ci wrócić do domu. Jeśli mieszkanie należy także do Ciebie, jesteś w umowie najmu albo jesteście małżeństwem lub zarejestrowanymi partnerami, masz prawo korzystać z mieszkania, a adwokat może w pilnym postępowaniu (kort geding) poprosić sąd o nakaz wpuszczenia Cię lub o uregulowanie, kto zostaje. Gdy mieszkanie należy tylko do partnera, a nie jesteście małżeństwem, Twoja pozycja jest słabsza, ale nadal masz prawo do swoich rzeczy, a adwokat może prosić o rozsądny termin na wyprowadzkę.
Co zrobić teraz
- Przy przemocy lub groźbach dzwoń pod 112.
- Nie wyważaj drzwi i nie wchodź siłą. Może to osłabić Twoją pozycję, a nawet być przestępstwem.
- Zrób zdjęcia nowych zamków i wystawionych rzeczy, zachowaj wiadomości od partnera.
- Zbierz dokumenty: umowę najmu, akt notarialny, umowę o wspólnym zamieszkaniu (samenlevingscontract) lub akt małżeństwa.
- Skontaktuj się szybko z adwokatem. W pilnej sprawie kort geding może być rozpatrzony w kilka dni lub tygodni.
Wymiana zamków, wystawienie rzeczy za drzwi albo „wyprowadź się do piątku” to sytuacje, z którymi zgłasza się do nas wiele osób. Policja często mówi, że to sprawa cywilna. Wyjaśniamy, jakie masz prawa w zależności od tego, czyje jest mieszkanie i czy jesteście małżeństwem.
Twoje prawa zależą od dwóch pytań
- Czy jesteście małżeństwem lub zarejestrowanymi partnerami?
- Czyje jest mieszkanie: kto jest właścicielem, a kto najemcą?
| Sytuacja | Twoja pozycja |
|---|---|
| Małżeństwo lub zarejestrowane partnerstwo, mieszkanie wynajmowane | Mocna: z mocy prawa jesteś współnajemcą |
| Małżeństwo, mieszkanie własnościowe (wspólne lub partnera) | Mocna: partner nie może sam Cię wyrzucić; w razie sporu o korzystaniu z domu decyduje sąd |
| Bez ślubu, oboje jesteście właścicielami | Mocna: każdy współwłaściciel może korzystać z domu |
| Bez ślubu, oboje jesteście najemcami | Mocna: oboje macie umowę z wynajmującym |
| Bez ślubu, mieszkanie należy tylko do partnera lub tylko on je wynajmuje | Słabsza: zwykle nie masz własnego prawa do mieszkania |
Jesteście małżeństwem lub zarejestrowanymi partnerami
Małżonkowie i zarejestrowani partnerzy są z mocy prawa współnajemcami mieszkania, w którym razem mieszkają (art. 7:266 Burgerlijk Wetboek). Nawet jeśli umowę podpisał tylko partner, masz prawo tam mieszkać.
Gdy dom jest własnościowy, partner nie może go sprzedać ani wynająć bez Twojej zgody, nawet jeśli jest jedynym właścicielem (art. 1:88 BW). Nie może też sam zdecydować, że więcej tam nie mieszkasz.
Co możesz zrobić:
- Przed rozwodem: adwokat może w kort geding poprosić sąd o nakaz wpuszczenia Cię albo o uregulowanie, kto tymczasowo zostaje w domu. Małżonkowie mogą też wnieść o środki tymczasowe (voorlopige voorzieningen) jeszcze przed wnioskiem o rozwód; wniosek o rozwód trzeba wtedy złożyć w ciągu czterech tygodni od decyzji sądu, inaczej środki wygasają (art. 821 ust. 4 Rv).
- Gdy rozwód jest w toku: sąd może w ramach środków tymczasowych przyznać jednemu z małżonków wyłączne korzystanie z mieszkania. Zobacz: tymczasowe zabezpieczenia przy rozwodzie.
Bez ślubu, dom jest wspólny
Jeśli oboje jesteście w akcie notarialnym, każdy z Was może korzystać z domu, o ile nie narusza praw drugiego (art. 3:169 BW). Wymiana zamków i zamknięcie Ci drogi do domu narusza Twoje prawo.
Adwokat może w kort geding wnieść o dostęp do domu albo o tymczasowy podział korzystania. Na dłuższą metę trzeba podzielić dom: sprzedać, spłacić jedną osobę albo poprosić sąd o podział. Zobacz: gdy Twój ex odmawia sprzedaży lub wykupu wspólnego domu.
Uwaga: wspólny kredyt hipoteczny płacicie nadal oboje. Bank może żądać całej raty od każdego z Was, nawet jeśli nie mieszkasz w domu.
Bez ślubu, oboje jesteście najemcami
Gdy oboje podpisaliście umowę najmu, oboje macie prawo mieszkać w lokalu. Partner nie może Cię sam usunąć. Nadal oboje odpowiadacie też za czynsz. Zobacz: rozwód lub rozstanie a mieszkanie na wynajem.
Bez ślubu, mieszkanie należy tylko do partnera
To najtrudniejsza sytuacja. Jeśli tylko partner jest najemcą lub właścicielem, zwykle nie masz własnego prawa do mieszkania. Partner może Cię poprosić o wyprowadzkę.
Nawet wtedy masz jednak prawa:
- Twoje rzeczy są Twoje. Partner nie może ich zatrzymać ani wyrzucić. Możesz żądać ich wydania, w razie potrzeby przez sąd.
- Sposób ma znaczenie. Nagła wymiana zamków bez uprzedzenia może w określonych sytuacjach być bezprawne. Adwokat może w kort geding prosić o rozsądny termin na wyprowadzkę i o wydanie rzeczy. Wynik zależy od okoliczności.
- Współnajem. Jeśli mieszkaliście razem co najmniej dwa lata i prowadziliście wspólne gospodarstwo domowe, o współnajem można było wcześniej wystąpić razem z najemcą (art. 7:267 BW). Po rozstaniu jest na to zwykle za późno.
- Zainwestowane pieniądze. Jeśli dopłacałeś lub dopłacałaś do domu partnera, możesz mieć roszczenie o zwrot. Zobacz: jak odzyskać pieniądze zainwestowane w dom partnera.
Dzieci
Jeśli macie dzieci, ich sytuacja jest ważniejsza niż spór o klucze. Jeśli oboje macie władzę rodzicielską, a partner zatrzymuje dzieci w domu i Ciebie nie wpuszcza, możesz w pilnej procedurze poprosić sąd o ustalenie, gdzie dzieci mają mieszkać, i o kontakty. Nie zabieraj dzieci siłą.
Sąd, decydując o mieszkaniu, bierze pod uwagę, gdzie dzieci najlepiej mogą zostać. Rodzic, który opiekuje się dziećmi na co dzień, ma często mocniejszą pozycję.
Przemoc lub groźby
Gdy wymiana zamków idzie w parze z przemocą, groźbami lub kontrolowaniem, to nie tylko spór o mieszkanie. Burmistrz może nałożyć na sprawcę tymczasowy zakaz powrotu do domu (tijdelijk huisverbod) na dziesięć dni, z przedłużeniem najwyżej do czterech tygodni. Więcej: przemoc domowa w Holandii.
Policja, meldunek i rzeczy osobiste
Policja. Gdy nie ma przemocy, policja często traktuje spór o mieszkanie jako sprawę cywilną. Możesz jednak zapytać, czy funkcjonariusz może być obecny przy odbiorze rzeczy, jeśli boisz się konfliktu.
Meldunek (BRP). To, że nadal jesteś zameldowany lub zameldowana pod adresem, nie daje Ci prawa do mieszkania. Jeśli na stałe zamieszkasz gdzie indziej, zgłoś zmianę adresu w gminie najpóźniej piątego dnia po przeprowadzce. Ma to znaczenie dla toeslagen i poczty. Krótki pobyt u znajomych to zwykle jeszcze nie zmiana adresu. Zanim się przemeldujesz, porozmawiaj z adwokatem: współnajem zależy od tego, gdzie masz główne miejsce zamieszkania (art. 7:266 i 7:267 BW).
Rzeczy osobiste. Sporządź listę swoich rzeczy, najlepiej z dowodami zakupu. Najpierw poproś partnera na piśmie o wydanie w określonym terminie. Gdy odmówi, adwokat może zażądać wydania przez sąd.
Gdzie mieszkać w międzyczasie
Jeśli nie masz gdzie spać, zgłoś się do gminy lub zespołu dzielnicowego (wijkteam). Przy przemocy Veilig Thuis pomoże znaleźć schronienie. Zachowaj dowody na to, że zostałeś lub zostałaś bez mieszkania; mogą być potrzebne w gminie i w sądzie.
Przykład hipotetyczny
Agnieszka i Piotr nie są małżeństwem, ale oboje są właścicielami domu w Almelo. Po kłótni Piotr wymienia zamki. Agnieszka śpi u koleżanki.
Jej adwokat wysyła Piotrowi pismo z terminem dwóch dni na wydanie klucza. Gdy Piotr odmawia, adwokat składa wniosek w kort geding o dostęp do domu i o tymczasowy podział korzystania do czasu sprzedaży. To przykład ilustracyjny; w prawdziwej sprawie wynik zależy od faktów.
Najczęstsze pytania
Czy partner może wymienić zamki, jeśli oboje jesteśmy właścicielami?
Nie może Cię w ten sposób pozbawić dostępu. Każdy współwłaściciel ma prawo korzystać z domu. Adwokat może w kort geding wnieść o dostęp albo o tymczasowe uregulowanie, kto zostaje.
Jesteśmy małżeństwem, ale umowę najmu podpisał tylko mąż. Czy mam prawo tam mieszkać?
Tak. Małżonkowie i zarejestrowani partnerzy są z mocy prawa współnajemcami mieszkania, w którym razem mieszkają.
Mieszkanie wynajmuje tylko partner, nie mamy ślubu. Czy muszę się wyprowadzić?
Zwykle nie masz własnego prawa do mieszkania i partner może Cię poprosić o wyprowadzkę. Masz jednak prawo do swoich rzeczy, a adwokat może prosić o rozsądny termin. Gdy macie dzieci, ich sytuacja ma duże znaczenie.
Policja mówi, że to sprawa cywilna. Co teraz?
Gdy nie ma przemocy, to często prawda. Wtedy pomaga adwokat, który w kort geding może szybko uzyskać decyzję sądu. Przy przemocy lub groźbach dzwoń pod 112.
Czy mogę wejść do domu siłą, skoro jestem współwłaścicielem?
Nie rób tego. Wyważenie drzwi może doprowadzić do interwencji policji i osłabić Twoją pozycję w sądzie. Działaj przez adwokata.
Czy mogę dostać toevoeging na kort geding?
Tak, przy niższym dochodzie możesz mieć prawo do pomocy finansowanej przez państwo; za adwokata płacisz wtedy tylko wkład własny (eigen bijdrage). Zobacz: ile kosztuje adwokat rodzinny.
Oficjalne źródła
Stan informacji: 29 października 2026 r.
- Burgerlijk Wetboek Boek 1: art. 1:88 (zgoda małżonka)
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: art. 3:169 (korzystanie ze wspólnej rzeczy), 3:178 (podział)
- Burgerlijk Wetboek Boek 7: art. 7:266 i 7:267 (współnajem)
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: art. 254 (kort geding), 821 ust. 4 i 822 (środki tymczasowe)
- Wet tijdelijk huisverbod
- Veilig Thuis: 0800-2000
