Kort geding w Holandii: kiedy, jak przebiega i ile kosztuje (2026)

Kort geding w Holandii to szybkie postępowanie przed sądem, w którym prosisz o tymczasowe rozstrzygnięcie, bo sprawa nie może czekać na zwykły proces. Wyrok zapada często w ciągu kilku tygodni i działa od razu, ale nie jest ostatecznym rozstrzygnięciem sporu. Poniżej wyjaśniamy, kiedy kort geding ma sens, jak przebiega, ile kosztuje w 2026 roku i co zrobić, gdy to Ty dostałeś pozew.

W skrócie

• Kort geding (postępowanie w trybie pilnym) prowadzi sędzia do spraw pilnych (voorzieningenrechter), a w sprawach kantonowych także kantonrechter.
• Musisz wykazać pilny interes (spoedeisend belang) i potrzebę natychmiastowego środka.
• Rozstrzygnięcie jest tymczasowe (art. 257 Rv), ale zwykle od razu wykonalne.
• Po kort geding nie ma obowiązku wszczynania zwykłego procesu; strony często na tym poprzestają.
• Apelację wnosi się w ciągu 4 tygodni od dnia wyroku (art. 339 ust. 2 Rv).

Kiedy możesz wszcząć kort geding

Kort geding w Holandii ma wyraźną podstawę prawną: art. 254 ust. 1 Rv (Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering): we wszystkich pilnych sprawach, w których z uwagi na interesy stron potrzebny jest natychmiastowy środek tymczasowy, sędzia do spraw pilnych może go zastosować. Muszą być spełnione dwa warunki.

Pierwszy to pilny interes. Musisz wyjaśnić, dlaczego nie możesz czekać na wynik zwykłego procesu (bodemprocedure). Nie wystarczy, że sytuacja jest nieprzyjemna. Potrzebne są fakty i daty: upływający termin, grożąca eksmisja, zablokowane konto, zapowiedziana egzekucja. Drugi warunek to środek, który jest potrzebny teraz. Sędzia waży przy tym interesy obu stron.

Pilność może się przedawnić. Jeżeli czekasz miesiącami od powstania problemu, sędzia może uznać, że pilnego interesu już nie ma. Działaj szybko i zapisuj, kiedy co zrobiłeś.

Nie każda sprawa nadaje się na kort geding w Holandii. Art. 256 Rv stanowi, że sędzia odmawia środka, jeżeli uzna, że sprawa nie nadaje się do rozstrzygnięcia w tym trybie. Dotyczy to zwykle spraw, które wymagają obszernego badania faktów, przesłuchania świadków albo opinii biegłych. Rechtspraak.nl zaznacza też, że w kort geding sędzia nie może na przykład rozwiązać ani unieważnić umowy.

Wyrok tymczasowy: co to znaczy w praktyce

Art. 257 Rv jest krótki: rozstrzygnięcia tymczasowe nie przesądzają sprawy głównej. W praktyce oznacza to trzy rzeczy.

• Ocena jest tymczasowa. Sędzia szacuje, jak rozstrzygnąłby sąd w zwykłym procesie, ale nie kończy sporu definitywnie.
• Sąd w zwykłym procesie nie jest związany wyrokiem z kort geding i może orzec inaczej.
• Wyrok działa od razu. Zwykle jest natychmiast wykonalny (uitvoerbaar bij voorraad), a sędzia może to postanowić z urzędu (art. 258 Rv).

Druga strona medalu: jeżeli wyegzekwujesz wyrok, który później zostanie zmieniony w zwykłym procesie, możesz odpowiadać za szkodę, jaką poniósł przeciwnik. Egzekucja odbywa się w tym zakresie na Twoje ryzyko.

Czy po kort geding zawsze trzeba iść do zwykłego procesu? Nie. Taki obowiązek istnieje przy zabezpieczeniu (conservatoir beslag), gdzie sąd wyznacza termin na wniesienie pozwu w sprawie głównej. Opisujemy to w tekście o postępowaniu zabezpieczającym. W zwykłym kort geding takiego obowiązku nie ma. Często strony akceptują wyrok albo zawierają ugodę. Czasem jedna z nich wszczyna jednak zwykły proces, na przykład gdy potrzebne jest ostateczne rozstrzygnięcie albo odszkodowanie.

O co możesz prosić w kort geding

Roszczenie pieniężne w kort geding jest trudniejsze. Istnienie długu musi być wystarczająco prawdopodobne, musisz mieć pilny interes w zapłacie teraz, a sędzia bierze pod uwagę ryzyko, że pieniądze nie wrócą, jeśli sąd w zwykłym procesie orzeknie inaczej (restitutierisico). Dlatego częściej zasądzana jest zaliczka niż cała kwota.

Typowe przykłady to usunięcie wpisu w rejestrach kredytowych, o czym piszemy w tekstach o kort geding przy wpisie BKR i rejestracji w CIS, uchylenie zajęcia konta, spór z ubezpieczycielem przy upływającym terminie albo zatrzymana kaucja za mieszkanie.

Jak przebiega kort geding

Kort geding w Holandii nie ma stałego czasu trwania. Tempo zależy od pilności, dostępności sądu i stopnia skomplikowania sprawy. Orientacyjnie wygląda to tak:

1. Wyznaczenie terminu. Adwokat prosi sąd o termin rozprawy. Według art. 254 ust. 2 Rv sędzia może wyznaczyć dzień i godzinę, w razie potrzeby nawet w niedzielę, i postawić warunki, które muszą wynikać z pozwu.
2. Pozew (dagvaarding). Komornik doręcza go drugiej stronie. Pozew zawiera żądanie, fakty i uzasadnienie pilności.
3. Dokumenty. Dowody (producties) trafiają do sądu i do przeciwnika, zwykle do krótkiego terminu przed rozprawą.
4. Rozprawa. Obie strony przedstawiają stanowiska, sędzia zadaje pytania i często próbuje doprowadzić do ugody. Nie przesłuchuje się świadków.
5. Wyrok. Zwykle w ciągu kilku tygodni, przy dużej pilności szybciej, czasem nawet od razu.

Powód czy pozwany: czy potrzebujesz adwokata

Tu źródła internetowe często się mylą. Zasady są takie:

Jeżeli jesteś pozwanym, działaj od razu po otrzymaniu pozwu i w każdym razie staw się na rozprawę, nawet jeśli częściowo przyznajesz rację drugiej stronie. Od wyroku zaocznego w kort geding przysługuje sprzeciw do tego samego sędziego (art. 259 Rv), ale lepiej do niego nie dopuszczać. Więcej piszemy w tekstach o otrzymaniu pozwu i o sędzi kantonowym.

Ile kosztuje kort geding w 2026 roku

Na koszt, jaki generuje kort geding w Holandii, składają się przede wszystkim dwie pozycje, stałe i publiczne: opłata sądowa (griffierecht) i ryczałt kosztów zastępstwa, który zapłacisz drugiej stronie, jeśli przegrasz. Wynagrodzenie Twojego adwokata to osobna sprawa.

Opłaty sądowe 2026 (według rechtspraak.nl) dla spraw o nieokreślonej wartości, czyli typowego kort geding z nakazem lub zakazem:

Przed kantonrechter opłatę płaci tylko powód, przed rechtbank obie strony. Stawkę dla osób o niskich dochodach uzyskasz z przydziałem pomocy prawnej (toevoeging) albo zaświadczeniem o dochodach. Rechtspraak.nl podaje dla kort geding szczególną zasadę: przekaż toevoeging lub wniosek o nią sekretarzowi sądu podczas rozprawy; jeżeli bez Twojej winy się nie udało, możesz go przesłać w ciągu 4 tygodni od wyroku. Zob. też toevoeging w Holandii.

Ryczałt kosztów zastępstwa dla wyroków w kort geding wydanych od 1 lutego 2026 r.:

Do tego dochodzi opłata sądowa przeciwnika, koszty dalsze (nakosten) i koszty doręczenia pozwu, a przy zajęciu ryczałt 589 euro. Kolejna indeksacja tych stawek jest zapowiedziana na 1 lutego 2028 r. Jeżeli wygrasz, koszty może ponieść druga strona, ale również ryczałtowo, więc zwykle mniej, niż wynosi Twój rachunek. Szerzej o kosztach w tekście koszty postępowania sądowego.

Apelacja od wyroku w kort geding

Od wyroku w kort geding przysługuje apelacja (hoger beroep), ale z krótkim terminem. Zasadą jest 3 miesiące (art. 339 ust. 1 Rv), jednak dla kort geding termin wynosi 4 tygodnie od dnia wyroku (art. 339 ust. 2 Rv). Wniesienie apelacji nie wstrzymuje wykonania wyroku natychmiast wykonalnego; do tego potrzebny jest osobny środek. Druga strona może wnieść apelację wzajemną (incidenteel beroep) nawet po upływie terminu, ale najpóźniej w odpowiedzi na apelację (art. 339 ust. 3 Rv). Więcej w tekście apelacja po wyroku.

Teczka na pilną sprawę: co przygotować

• Żądany środek w jednym zdaniu: co dokładnie sąd ma nakazać lub zakazać, komu i od kiedy.
• Pilny interes z datami: jaki termin upływa, jaki środek zapowiedziano i na kiedy.
• Dokument, z którego wynika ten termin: wezwanie, pismo komornika, wypowiedzenie, zastrzeżenie finansowania, decyzja.
• Umowa lub warunki polisy w wersji obowiązującej w danym momencie.
• Korespondencja z drugą stroną, chronologicznie, z próbą polubownego załatwienia sprawy.
• Twoja oś czasu: kiedy powstał problem i co zrobiłeś.
• Dowody: faktury, zdjęcia, oświadczenia, wydruki.
• Dane przeciwnika: pełna nazwa, adres, w miarę możliwości numer KvK.

Przykład ilustracyjny

Kupujący podpisał umowę kupna mieszkania z zastrzeżeniem finansowania, które wygasa za trzy tygodnie. Bank odmówił kredytu z powodu wpisu w rejestrze, który kupujący uważa za błędny; instytucja dwukrotnie nie odpowiedziała na jego pisma w wyznaczonym terminie.

Żądany środek: nakaz usunięcia wpisu w ciągu kilku dni. Pilny interes: zastrzeżenie wygasa w dniu wskazanym w umowie. Dowody: odmowa banku, wydruk z rejestru i korespondencja. Dlaczego kort geding: zwykły proces trwałby dłużej niż trzy tygodnie, a sprawa nie wymaga świadków. Przykład jest fikcyjny i nie przesądza wyniku.

Najczęstsze błędy

Kort geding w Holandii wybacza niewiele. Pierwszy błąd to zbyt długie czekanie, przez co znika pilny interes. Drugi to traktowanie wyroku z kort geding jako ostatecznego albo, odwrotnie, liczenie na to, że zawsze będzie druga runda. Trzeci to żądanie pełnej kwoty tam, gdzie realna jest tylko zaliczka. Czwarty to sprawa wymagająca świadków lub biegłych. Piąty to niestawienie się na rozprawę jako pozwany. Szósty to przeoczenie 4-tygodniowego terminu na apelację.

Gdzie sprawdzić oficjalne informacje

• Rechtspraak: kort geding przed sądem cywilnym
• Rechtspraak: opłaty sądowe 2026 (rechtbank)
• Rechtspraak: opłaty sądowe 2026 (kanton)
• Wetten.overheid.nl: art. 254 i nast. Rv

Najczęstsze pytania

Czy po kort geding muszę wszcząć zwykły proces?

Nie. Obowiązek wniesienia pozwu w sprawie głównej istnieje przy zabezpieczeniu (conservatoir beslag), ale nie przy zwykłym kort geding. Strony często akceptują wyrok lub zawierają ugodę. Każda z nich może jednak wszcząć zwykły proces.

Czy wyrok w kort geding jest ostateczny?

Nie. Według art. 257 Rv jest tymczasowy i sąd w zwykłym procesie nie jest nim związany. Działa jednak od razu, bo zwykle jest natychmiast wykonalny. Jeżeli go wyegzekwujesz, a potem zostanie zmieniony, możesz odpowiadać za szkodę.

Kiedy jest pilny interes?

Gdy nie można rozsądnie czekać na wynik zwykłego procesu. Wykaż to faktami i datami: upływający termin, grożąca eksmisja, zablokowane konto. Pilność może przeminąć, jeśli długo zwlekasz.

Czy mogę żądać zapłaty w kort geding?

Tak, ale przy surowszych wymogach: roszczenie musi być wystarczająco prawdopodobne, musisz mieć pilny interes w zapłacie teraz, a sędzia waży ryzyko braku zwrotu. Częściej zasądza się zaliczkę niż całą kwotę.

Czy jako pozwany potrzebuję adwokata?

Nie zawsze. W kort geding przed rechtbank pozwany może bronić się osobiście (art. 255 ust. 1 Rv), ale nie przez pełnomocnika niebędącego adwokatem. W sprawach kantonowych możesz działać sam. Ze względu na krótki czas pomoc zwykle się opłaca.

Ile mam czasu na apelację?

4 tygodnie od dnia wyroku (art. 339 ust. 2 Rv), a nie 3 miesiące jak przy zwykłych wyrokach. Apelacja nie wstrzymuje wykonania wyroku natychmiast wykonalnego.

Powiązane artykuły

• Kort geding: usunięcie wpisu BKR
• Zajęcie rachunku bankowego
• Wyrok w Niderlandach: rodzaje i co możesz zrobić
• Ubezpieczenie ochrony prawnej – odmowa i wybór adwokata
• Koszty pomocy prawnej w Holandii
• Wyrok zaoczny w Holandii (verstekvonnis): sprzeciw i terminy

Kiedy skorzystać z pomocy prawnej

Zadaj sobie trzy pytania. Czy naprawdę nie możesz czekać na zwykły proces i potrafisz to wykazać datami? Czy sprawę da się ocenić na jednej rozprawie, bez świadków i biegłych? Czy potrzebujesz środka, który działa teraz, a nie ostatecznego rozstrzygnięcia? Jeśli masz wątpliwości przy którymkolwiek pytaniu albo dostałeś pozew w kort geding, skonsultuj sprawę od razu, bo oddalone żądanie kosztuje czas i pieniądze. Przegląd postępowań znajdziesz na stronie sąd w Niderlandach, a sprawę możesz opisać przez formularz kontaktowy.

Podsumowanie

Kort geding w Holandii daje szybki, tymczasowy środek w pilnej sprawie. Potrzebujesz pilnego interesu popartego datami i sprawy, którą da się ocenić bez świadków. Wyrok działa od razu, ale nie wiąże sądu w zwykłym procesie, a egzekucja odbywa się na Twoje ryzyko. Jako powód przed rechtbank potrzebujesz adwokata; jako pozwany możesz bronić się sam, ale musisz się stawić. Na apelację masz tylko 4 tygodnie.