Koniec umowy przez agencję pracy w Holandii

Koniec umowy przez agencję w Holandii może nastąpić na cztery różne sposoby, a każdy z nich daje ci inne prawa. Najczęstszy błąd polega na tym, że pracownik traktuje zakończenie zlecenia u przedsiębiorcy jako zwolnienie. To nie to samo, a różnica decyduje o tym, czy przez kolejne tygodnie dostaniesz wynagrodzenie. Ten artykuł prowadzi cię przez cały proces zakończenia: od pierwszego sygnału po ostatni przelew.

Autor: mr. Onur Arslan, adwokat — prawo pracy (rejestr dziedzin prawa NOvA). Ostatnia aktualizacja: 30 września 2026 r. Stan prawny opisany w artykule: 30 września 2026 r.; układ zbiorowy: CAO ABU dla pracowników tymczasowych 2026–2028 (wersja z maja 2026 r.); przy sprawach indywidualnych sprawdź aktualne przepisy albo skontaktuj się z kancelarią.

W skrócie

• Twoim pracodawcą jest agencja, nie przedsiębiorca, u którego pracujesz.
• Zakończenie zlecenia kończy umowę tylko przy klauzuli o wynajmie w fazie A.
• Umowę terminową bez klauzuli o wynajmie można według układu zbiorowego ABU wypowiedzieć przed terminem (z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia), chyba że umowa wyraźnie wyłącza to na piśmie. Agencje zrzeszone w NBBU stosują własny układ zbiorowy (CAO NBBU).
• Choroba nie kończy skierowania ani umowy, ale nie wstrzymuje uzgodnionej daty końcowej.
• W rozliczeniu końcowym sprawdź pięć pozycji: wynagrodzenie, urlop, dodatek urlopowy, odprawę i aanzegvergoeding.
• Ustawowy termin na wniosek o odprawę to trzy miesiące; po jego upływie układ zbiorowy daje jeszcze — do dwunastu miesięcy — roszczenie o kwotę równą odprawie.

Cztery sposoby zakończenia pracy

Ustal najpierw, który wariant cię dotyczy. Przy każdym wskazujemy dokument, który faktycznie wywołuje koniec umowy — bo to ten dokument, a nie rozmowa telefoniczna, przesądza sprawę.

1. Odchodzisz sam. Wywołuje to twoje wypowiedzenie: wiadomość lub pismo z datą. Zachowaj dowód wysłania. Pamiętaj o skutkach dla zasiłku dla bezrobotnych, opisanych w tekście o okresie wypowiedzenia przez agencję.

2. Agencja wypowiada umowę. Wywołuje to pisemne wypowiedzenie agencji. Zawsze — także przy wcześniejszym wypowiedzeniu umowy terminowej — agencja potrzebuje do tego twojej pisemnej zgody na wypowiedzenie albo zgody UWV (art. 7:671 i 7:671a kodeksu cywilnego). UWV wydaje zgodę tylko przy przyczynach ekonomicznych (likwidacja stanowisk) albo przy długotrwałej niezdolności do pracy (art. 7:669 ust. 3 lit. a i b); przy innych przyczynach pozostaje droga sądowa. Zamiast wypowiedzenia agencja może też wystąpić do sądu kantonowego (kantonrechter) o rozwiązanie umowy; wtedy koniec wywołuje orzeczenie sądu. Wyjątki to m.in. okres próbny i zwolnienie dyscyplinarne. Wypowiedzenie bez zgody jest wadliwe i można je podważyć. Jeżeli zgodzisz się na wypowiedzenie na piśmie, możesz tę zgodę odwołać pisemnie, bez podawania przyczyny, w ciągu czternastu dni od jej daty. Jeżeli agencja najpóźniej w ciągu dwóch dni roboczych nie poinformuje cię na piśmie o tym prawie, termin wynosi trzy tygodnie (art. 7:671 ust. 2 i 3 kodeksu cywilnego).

3. Umowa terminowa dobiega końca. Nie potrzeba tu żadnego dokumentu: umowa kończy się sama w uzgodnionym dniu. Agencja ma jednak obowiązek uprzedzenia, jeżeli umowa trwała co najmniej sześć miesięcy. Brak pisma oznacza osobne odszkodowanie, opisane w artykule o aanzegvergoeding.

4. Przedsiębiorca kończy skierowanie. Wywołuje to zgłoszenie przedsiębiorcy do agencji. Sam w sobie nie kończy twojej umowy o pracę. Robi to dopiero powołanie się przez agencję na klauzulę o wynajmie, a klauzula występuje wyłącznie w fazie A. W fazach B i C umowa trwa dalej, a agencja płaci i szuka innej odpowiedniej pracy.

Jeżeli nie wiesz, w której fazie jesteś, sprawdź to najpierw w tekście o fazach A, B i C. Bez tego nie da się ocenić żadnego z czterech wariantów.

Czy umowę można wypowiedzieć wcześniej?

Istnienie daty końcowej nie oznacza, że obie strony mogą w każdej chwili odejść. To najczęstsze nieporozumienie przy umowach terminowych.

Umowa na czas określony bez klauzuli o wynajmie może być wypowiedziana wcześniej tylko wtedy, gdy umowa tego wyraźnie nie wyłączyła. Wyłączenie musi być na piśmie, ale jest dopuszczalne i agencje z niego korzystają. Jeżeli wyłączono wcześniejsze wypowiedzenie, umowa trwa do końca — także wtedy, gdy nie masz żadnego zlecenia.

Ta zasada wynika z art. 18 ust. 4 układu zbiorowego ABU 2026–2028. Poza układem obowiązuje odwrotna reguła ustawowa: umowę terminową można wypowiedzieć przed czasem tylko wtedy, gdy obie strony uzgodniły to prawo na piśmie (art. 7:667 ust. 3 kodeksu cywilnego). Jeżeli twoja agencja jest członkiem NBBU, układ ABU jej nie obejmuje — sprawdź postanowienia układu NBBU i swojej umowy.

Druga granica jest czysto arytmetyczna: jeżeli cała umowa trwa krócej niż ustawowy okres wypowiedzenia, wcześniejsze wypowiedzenie nie jest możliwe w ogóle.

Dwa wyjątki działają na twoją korzyść. Możesz odejść ze skutkiem natychmiastowym, gdy agencja powołuje się na wyłączenie wypłaty wynagrodzenia za okres bez zlecenia. Oraz, niezależnie od rodzaju umowy, w razie zwolnienia dyscyplinarnego po obu stronach obowiązują odrębne zasady.

Sprawdź też, czy w umowie nie ma zapisu odbiegającego od układu zbiorowego. Nie każde odstępstwo jest dopuszczalne, a zapis sprzeczny z bezwzględnie obowiązującym przepisem układu jest nieskuteczny.

Choroba przed końcem umowy

Ta część zmieniła się w 2023 roku i wiele opisów w internecie jest nieaktualnych.

W trakcie umowy. Zachorowanie nie kończy skierowania i nie kończy umowy. Agencja nie może powołać się na klauzulę o wynajmie dlatego, że jesteś chory. Umowa trwa, a agencja wypłaca wynagrodzenie chorobowe jak każdy inny pracodawca.

W uzgodnionym dniu końcowym. Choroba nie przesuwa daty zakończenia. Jeżeli umowa miała się skończyć 31 marca, skończy się 31 marca również wtedy, gdy jesteś na zwolnieniu.

Po zakończeniu umowy. Dopiero wtedy w grę wchodzi świadczenie z Ziektewet. Zgłoś chorobę agencji jeszcze przed ostatnim dniem pracy i zachowaj potwierdzenie, bo agencja ma obowiązek zgłosić cię do UWV. Szczegóły opisujemy w artykule o Ziektewet po zakończeniu umowy.

Jeżeli agencja mimo choroby twierdzi, że umowa skończyła się w dniu zgłoszenia, zażądaj wskazania podstawy na piśmie. Sama choroba nie jest podstawą do zakończenia umowy.

Kiedy zakończenie jest wadliwe

Nie każde zakończenie, które agencja przedstawia jako ostateczne, jest skuteczne. Warto sprawdzić cztery rzeczy.

Brak wymaganej zgody. Przy każdym wypowiedzeniu przez agencję — na czas nieokreślony i przy wcześniejszym wypowiedzeniu umowy terminowej — potrzebna jest twoja pisemna zgoda albo zgoda UWV; alternatywą jest rozwiązanie umowy przez sąd kantonowy. Wypowiedzenie bez tego jest wadliwe, a ty możesz żądać jego unieważnienia albo słusznego odszkodowania. Wniosek do sądu trzeba złożyć w ciągu dwóch miesięcy od dnia zakończenia umowy (art. 7:686a ust. 4 lit. a kodeksu cywilnego).

Zakaz wypowiedzenia. W określonych sytuacjach wypowiedzenie jest zabronione, między innymi w pierwszych dwóch latach choroby, w czasie ciąży i urlopu macierzyńskiego. Zakaz nie działa jednak przy zakończeniu umowy terminowej w uzgodnionym dniu.

Powołanie się na klauzulę, której nie ma. Klauzula o wynajmie występuje tylko w fazie A i musi być zapisana w umowie. Jeżeli jesteś już w fazie B, powołanie się na nią jest bezskuteczne, a agencja musi płacić dalej.

Zwolnienie dyscyplinarne bez pilnej przyczyny. Natychmiastowe zwolnienie wymaga pilnego powodu, niezwłocznego działania i jednoczesnego podania przyczyny. Reaguj na piśmie w ciągu kilku dni, bo termin na zakwestionowanie takiego zwolnienia wynosi tylko dwa miesiące.

Pierwsze dni po ostatnim dniu pracy

Kilka spraw ma własne terminy i łatwo je przegapić w tygodniu, w którym traci się pracę.

• Zasiłek dla bezrobotnych. Zgłoś się do UWV najlepiej w pierwszym tygodniu po zakończeniu pracy. Późniejszy wniosek może oznaczać utratę świadczenia za okres zwłoki.
• Choroba w dniu zakończenia. Jeżeli byłeś chory w ostatnim dniu, agencja ma obowiązek zgłosić cię do UWV. Sprawdź, czy to zrobiła.
• Ubezpieczenie zdrowotne. Obowiązek ubezpieczenia trwa, dopóki mieszkasz lub pracujesz w Holandii. Nie rezygnuj z polisy pochopnie.
• Rejestracja w gminie. Jeżeli wyjeżdżasz na dłużej niż osiem miesięcy, masz obowiązek się wymeldować.
• Dokumenty. Poproś o ostatnią specyfikację i roczne zestawienie, zanim stracisz dostęp do portalu agencji.

Zakwaterowanie a koniec pracy

Dla wielu osób pracujących przez agencję to najpilniejsze pytanie: czy koniec pracy oznacza konieczność natychmiastowej wyprowadzki.

Od 1 lipca 2023 roku umowa najmu musi być oddzielona od umowy o pracę. Zakończenie zatrudnienia nie kończy więc automatycznie najmu, a wyprowadzka wymaga osobnego wypowiedzenia umowy najmu z zachowaniem właściwego terminu.

Nie oznacza to, że możesz zostać bezterminowo — oznacza, że agencja musi zakończyć najem osobno i zgodnie z prawem. Żądanie opuszczenia lokalu „do jutra” zwykle nie ma podstawy. Więcej w artykule o zakwaterowaniu przez agencję pracy.

Sprawdź też rozliczenie kaucji oraz potrącenia za mieszkanie na ostatnim pasku. Potrącenia są dopuszczalne tylko w wąskich granicach i wymagają pisemnego upoważnienia.

Rozliczenie końcowe i dokumenty

Po ostatnim dniu pracy powinieneś otrzymać rozliczenie końcowe. Sprawdź w nim pięć pozycji; każda ma własne zasady.

• Wynagrodzenie za przepracowane godziny. Porównaj z własną ewidencją, nie tylko z grafikiem agencji. Jak dochodzić brakującej kwoty, opisujemy w tekście o zaległym wynagrodzeniu.
• Niewykorzystany urlop. Wypłacany w pieniądzu. Ustawowe dni z faz A i B przepadają rok po końcu roku, w którym powstały, więc sprawdź, czy nic nie zostało przedwcześnie odpisane. Więcej w tekście o urlopie i jego wypłacie po końcu umowy.
• Dodatek urlopowy. Od 2026 r. co do zasady według zasad firmy, w której pracujesz (układ ABU 2026–2028), a co najmniej ustawowe 8 procent wynagrodzenia. Dawne 8,33 procent z układu obowiązywało już tylko przejściowo, od 1 stycznia do 30 czerwca 2026 r., i tylko dla części pracowników (art. 36a ust. 1–3 układu). Osobna reguła dotyczy osób niezdolnych do pracy już przed 1 stycznia 2026 r.: za godziny choroby zachowują one co najmniej 8,33 procent (art. 36a ust. 5 układu). Szczegóły w tekście o dodatku urlopowym (vakantiegeld).
• Odprawa przejściowa. Przysługuje niezależnie od długości zatrudnienia, gdy umowa kończy się z inicjatywy agencji: przez wypowiedzenie, rozwiązanie przez sąd na wniosek agencji, powołanie się na klauzulę o wynajmie albo nieprzedłużenie umowy terminowej. Jeżeli odchodzisz sam, odprawa co do zasady nie przysługuje — chyba że odejście wymusiło poważnie zawinione zachowanie agencji. Wyjątki, w których odprawy nie ma, to m.in. poważnie zawinione zachowanie pracownika oraz ogłoszenie upadłości agencji albo udzielenie jej odroczenia płatności (surseance van betaling) (art. 7:673 i 7:673c kodeksu cywilnego). Wyliczenie opisujemy w tekście o odprawie transitievergoeding.
• Aanzegvergoeding. Osobna należność za brak pisemnego uprzedzenia przy umowie trwającej co najmniej sześć miesięcy (nie dotyczy umowy z klauzulą o wynajmie). Wniosek do sądu trzeba złożyć w ciągu trzech miesięcy od dnia, w którym agencja miała cię uprzedzić, czyli w praktyce około dwóch miesięcy po końcu umowy (art. 7:686a ust. 4 lit. e kodeksu cywilnego). Szczegóły w artykule o aanzegvergoeding.

Dwa terminy przy odprawie: ustawowy i z układu zbiorowego

To rozróżnienie ratuje najwięcej pieniędzy, a jest najczęściej mylone. Nie jest tak, że układ zbiorowy „przedłuża” ustawowy termin do dwunastu miesięcy. Artykuł 18 ust. 8 układu zbiorowego dla pracowników tymczasowych (2026–2028) tworzy dwie odrębne ścieżki:

• Ścieżka ustawowa (trzy miesiące). Jeżeli agencja nie wypłaciła odprawy przejściowej, o zapłatę występujesz do sądu w ciągu trzech miesięcy od dnia zakończenia umowy — to ustawowy termin zawity z art. 7:686a ust. 4 kodeksu cywilnego.
• Ścieżka z układu (dwanaście miesięcy). Jeżeli ten trzymiesięczny termin już upłynął, do dwunastu miesięcy po zakończeniu umowy przysługuje ci wobec agencji roszczenie z układu zbiorowego o kwotę równą tej odprawie — czyli tyle, ile dostałbyś, gdybyś zdążył z wnioskiem w terminie ustawowym.

Praktycznie: żądanie zgłoś jak najszybciej, a jeżeli minęły już trzy miesiące, powołaj się wyraźnie na artykuł 18 ust. 8 układu zbiorowego, a nie na sam art. 7:673 kodeksu cywilnego. Po dwunastu miesiącach przepada i ta droga. Art. 18 ust. 8 dotyczy układu zbiorowego ABU; układ ten nie obejmuje agencji zrzeszonych w NBBU — przy agencji z NBBU sprawdź własny układ zbiorowy (CAO NBBU).

Do rozliczenia zbierz: wszystkie umowy i aneksy, paski wynagrodzeń z całego okresu, własną ewidencję godzin, korespondencję o zakończeniu oraz ostatnią specyfikację. Jeżeli czegoś brakuje, poproś pisemnie; agencja ma obowiązek udostępnić dokumenty płacowe.

Przejście na stałe do przedsiębiorcy

Zdarza się, że zlecenie się kończy, ale przedsiębiorca chce zatrudnić cię bezpośrednio. Agencja nie może ci tego zabronić.

Obowiązuje zakaz utrudniania podjęcia zatrudnienia u przedsiębiorcy, u którego pracowałeś. Zapis w umowie, który zakazuje takiego przejścia albo obciąża cię za nie karą, jest nieważny. Agencja może natomiast umówić się z przedsiębiorcą na rozsądne wynagrodzenie za pośrednictwo — ale to rozliczenie między firmami, a nie twoje.

Jeżeli agencja powołuje się wobec ciebie na zakaz konkurencji albo grozi karą umowną za przejście, zażądaj wskazania podstawy na piśmie i sprawdź ją, zanim cokolwiek podpiszesz. Szerzej piszemy o tym w tekście o zakazie utrudniania podjęcia pracy.

Gdy agencja nie odpowiada

Jeżeli rozliczenie nie przychodzi albo agencja kwestionuje twoje wyliczenie, działaj etapami. Każdy kolejny krok podejmuj dopiero wtedy, gdy poprzedni nie dał rezultatu, i wszystko dokumentuj.

Krok 1. Pisemne wezwanie. Wskaż konkretne pozycje, podaj własne wyliczenie z datami i wyznacz termin zapłaty, na przykład czternaście dni. Wyślij e-mailem i zachowaj potwierdzenie.

Krok 2. Zgłoszenie naruszenia układu zbiorowego. Przestrzegania układu ABU pilnuje Stichting Naleving CAO voor Uitzendkrachten (SNCU, art. 58 układu), do której można zgłosić naruszenie. To nie jest sąd: zgłoszenie może doprowadzić do kontroli agencji, ale nie zastępuje dochodzenia twojej należności i nie wstrzymuje terminów sądowych. Więcej w tekście o tym, gdzie złożyć skargę na agencję pracy.

Krok 3. Sąd kantonowy (kantonrechter). Sprawy pracownicze rozpoznaje sędzia kantonowy niezależnie od kwoty roszczenia (art. 93 lit. c kodeksu postępowania cywilnego); adwokat nie jest obowiązkowy (art. 79 tego kodeksu). Pilnuj terminów zawitych: dwa miesiące przy kwestionowaniu wypowiedzenia i trzy miesiące przy odprawie według ustawy.

Krok 4. Inspekcja pracy. Przy podejrzeniu naruszeń zbiorowych, na przykład systematycznego zaniżania wynagrodzeń albo niebezpiecznych warunków, możesz złożyć zgłoszenie do holenderskiej inspekcji pracy. Inspekcja nie odzyska za ciebie pieniędzy, ale może wszcząć kontrolę.

W każdym z tych kroków decydują dokumenty, a nie ustalenia ustne. Dlatego od pierwszego sygnału o zakończeniu pracy warto przenieść całą komunikację na piśmie.

Najczęstsze pytania

Agencja usunęła mnie z grafiku. Czy umowa się skończyła?

Nie automatycznie. Usunięcie z grafiku to zakończenie skierowania, a nie wypowiedzenie umowy. Umowa kończy się tylko wtedy, gdy obowiązuje klauzula o wynajmie w fazie A i agencja się na nią powoła. W fazach B i C umowa trwa dalej, a agencja ma obowiązek płacić.

Jak sprawdzić rozliczenie po ostatnim dniu pracy?

Porównaj ostatnią specyfikację z własną ewidencją godzin i przejdź pięć pozycji: wynagrodzenie, urlop, dodatek urlopowy, odprawę i aanzegvergoeding. Rozbieżność zgłoś pisemnie z wyliczeniem i wyznaczonym terminem zapłaty.

Czy muszę podpisać cokolwiek przy zakończeniu?

Nie masz obowiązku podpisywać porozumienia ani oświadczenia o zrzeczeniu się roszczeń. Podpis pod takim dokumentem może pozbawić cię odprawy i aanzegvergoeding, dlatego najpierw sprawdź jego treść.

Powiązane artykuły

• Okres wypowiedzenia przez agencję
• Odprawa transitievergoeding
• Fazy A, B i C
• Choroba (L4) przy pracy przez agencję – wypłata i umowa

Podsumowanie

Koniec umowy przez agencję zaczyna się od jednego pytania: który z czterech wariantów cię dotyczy i jaki dokument go wywołał. Zakończenie zlecenia przez przedsiębiorcę nie jest zwolnieniem i poza fazą A z klauzulą o wynajmie nie kończy umowy. Choroba nie kończy umowy, ale nie przesuwa też daty końcowej. W rozliczeniu sprawdź pięć pozycji, a o kwotę odpowiadającą odprawie możesz upomnieć się na podstawie układu zbiorowego jeszcze przez dwanaście miesięcy — choć sam ustawowy wniosek do sądu trzeba złożyć w trzy miesiące.

Agencja zakończyła twoją umowę i nie wiesz, czy zrobiła to zgodnie z prawem? Skontaktuj się z nami, a sprawdzimy dokumenty i rozliczenie.

Przegląd wszystkich spraw pracowniczych, w których pomagamy, znajdziesz na stronie prawo pracy w Holandii.

Źródła

• Układ zbiorowy ABU dla pracowników tymczasowych 2026-2028
• Artykuł 7:672 holenderskiego kodeksu cywilnego
• Art. 7:667, 7:668, 7:669, 7:671, 7:671a, 7:673, 7:673c, 7:686a i 7:691 holenderskiego kodeksu cywilnego (Burgerlijk Wetboek, księga 7) oraz art. 79 i 93 kodeksu postępowania cywilnego (Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering) — stan na 30 września 2026 r.

---

O autorze

Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan Advocaten. W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu prawa pracy publikowane przez kancelarię i prowadzi sprawy o zwolnienia, porozumienia rozwiązujące, odprawy, zaległe wynagrodzenie i spory z pracodawcą — po polsku i niderlandzku.

Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią