Choroba przy pracy przez agencję w Holandii budzi więcej wątpliwości niż jakakolwiek inna sytuacja w pracy tymczasowej. Czy agencja płaci za czas choroby? Czy może zakończyć umowę, bo zachorowałeś? Czy potrzebujesz polskiego L4? Odpowiedzi są dziś korzystniejsze dla pracownika, niż sugeruje wiele starszych opisów w internecie, bo zasady dla pracowników tymczasowych zmieniły się w ostatnich latach.
Autor: mr. Onur Arslan, adwokat – prawo pracy (rejestr dziedzin prawa NOvA). Ostatnia aktualizacja: 26 września 2026 r. Stan prawny opisany w artykule: 26 września 2026 r.; przy sprawach indywidualnych sprawdź aktualne przepisy albo skontaktuj się z kancelarią.
W skrócie
- Samo zachorowanie nie kończy umowy przez agencję: klauzula o wynajmie (uitzendbeding) nie działa w czasie choroby.
- Dopóki umowa trwa, wynagrodzenie za czas choroby wypłaca agencja.
- Umowa na czas określony kończy się w uzgodnionym dniu także wtedy, gdy jesteś chory; potem świadczenie może przejąć UWV (Ziektewet).
- W Holandii nie ma polskiego L4: chorobę zgłaszasz agencji i firmie, a zdolność do pracy ocenia lekarz zakładowy (bedrijfsarts).
- Chorobę zgłoś pierwszego dnia, w miarę możliwości przed godziną 10.00, i zachowaj ślad na piśmie.
Czy agencja może zakończyć umowę, bo zachorowałeś?
Nie. Układ zbiorowy dla pracowników tymczasowych (CAO voor Uitzendkrachten 2026–2028, zawarty przez ABU; układ NBBU ma co do zasady te same warunki) stanowi, że w czasie niezdolności do pracy skierowanie do firmy użytkownika (inlenera) się nie kończy, a więc nie kończy się też umowa z klauzulą o wynajmie. Zasada ta nie jest nowa i obowiązuje także w obecnym układzie na lata 2026–2028.
W praktyce oznacza to, że firma, w której pracujesz, nie może „oddać” cię agencji tylko dlatego, że jesteś chory, a agencja nie może z tego powodu uznać umowy za zakończoną. Jeżeli mimo to słyszysz, że umowa „skończyła się z dniem zgłoszenia choroby”, poproś o wskazanie podstawy na piśmie.
Jest jeden ważny wyjątek: jeżeli w umowie wpisano konkretną datę końcową, umowa kończy się w tym dniu również w czasie choroby. Choroba nie przedłuża umowy terminowej.
Kto płaci w czasie choroby
| Sytuacja | Kto płaci | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Umowa trwa (faza A, B lub C) | Agencja: wynagrodzenie za czas choroby | Wysokość w umowie i CAO; ustawowo co najmniej 70 procent, a w pierwszym roku nie mniej niż płaca minimalna |
| Umowa kończy się w uzgodnionym dniu, a Ty nadal chorujesz | UWV: świadczenie z Ziektewet | Czy agencja zgłosiła Cię do UWV najpóźniej w ostatnim dniu umowy |
| Faza A: umowa skończyła się w uzgodnionym dniu w czasie choroby | UWV + dopłata agencji | CAO: dopłata do 90 procent dziennej podstawy w pierwszych 52 tygodniach i do 80 procent od 53. do 104. tygodnia |
| Faza B lub C: brak pracy, ale umowa trwa | Agencja | CAO: 90 procent podstawy w pierwszych 52 tygodniach (nie mniej niż płaca minimalna), 80 procent od 53. do 104. tygodnia |
Pierwszy dzień choroby może być dniem bez wynagrodzenia (wachtdag), jeżeli przewiduje to umowa lub układ zbiorowy. Sprawdź to na pasku wypłaty za miesiąc, w którym chorowałeś.
Od jakich godzin liczy się wypłatę
Pracownicy tymczasowi często mają w umowie mało godzin albo wcale ich nie mają, a faktycznie pracują dużo więcej. CAO rozwiązuje to konkretnie: jeżeli nie uzgodniono jednoznacznej liczby godzin albo faktyczne godziny w ostatnich trzynastu tygodniach przed zgłoszeniem choroby wyraźnie odbiegały od umowy, wypłata liczy się ze średniej wszystkich opłaconych godzin z tych trzynastu tygodni. Nadgodzin nie wlicza się, chyba że były stałe.
To najczęstsze źródło zaniżonych wypłat chorobowych. Porównaj paski wypłaty z ostatnich trzynastu tygodni z tym, co agencja wypłaciła za czas choroby. Jak czytać poszczególne pozycje, opisujemy w tekście o loonstrook, a zasadę faktycznie przepracowanych godzin w tekście o domniemaniu wymiaru czasu pracy.
L4 w Holandii: jak zgłosić chorobę
Holandia nie zna polskiego zwolnienia lekarskiego L4. Na początku choroby nie potrzebujesz zaświadczenia od lekarza. Wystarczy, że zgłosisz chorobę, a o tym, czy i w jakim zakresie możesz pracować, decyduje później lekarz zakładowy (bedrijfsarts). Twój lekarz rodzinny (huisarts) leczy, ale nie wystawia zwolnienia dla pracodawcy.
- Zgłoś chorobę pierwszego dnia agencji i firmie, w której pracujesz, w miarę możliwości przed godziną 10.00.
- Podaj adres, pod którym przebywasz, i numer telefonu.
- Zrób to tak, żeby został ślad: SMS, e-mail albo wiadomość w aplikacji agencji.
- Stosuj się do wezwań na rozmowę z lekarzem zakładowym i do ustaleń o powrocie do pracy.
- Zgłoś wyzdrowienie, gdy możesz wrócić.
Jeżeli zachorujesz podczas pobytu w Polsce, zgłoś to od razu w ten sam sposób i zachowaj dokumentację medyczną z Polski. Wyjazd do Polski w trakcie choroby uzgodnij wcześniej z agencją, a gdy świadczenie wypłaca UWV, także z UWV.
Gdy umowa kończy się w trakcie choroby
Jeżeli umowa ma datę końcową, a Ty w tym dniu nadal chorujesz, agencja powinna zgłosić Cię do UWV najpóźniej w ostatnim dniu umowy. UWV ocenia wtedy prawo do świadczenia z Ziektewet. Nie zakładaj, że agencja to zrobiła: zapytaj o potwierdzenie na piśmie, a przy braku odpowiedzi zgłoś się do UWV sam. Zasady, wysokość świadczenia i odwołanie opisujemy w tekście o Ziektewet w Holandii.
Dla fazy A układ zbiorowy przewiduje dodatkowo dopłatę agencji do świadczenia z Ziektewet: do 90 procent dziennej podstawy w pierwszych 52 tygodniach i do 80 procent od 53. do 104. tygodnia. Na ten cel agencja może potrącać niewielką składkę z wynagrodzenia, ale nie tak, by wypłata spadła poniżej płacy minimalnej.
Re-integracja i obowiązki w czasie choroby
Choroba nie zwalnia z obowiązków. Agencja i pracownik wspólnie organizują powrót do pracy, a agencja może zaproponować inną, odpowiednią pracę na czas choroby. Odmowa bez ważnego powodu może mieć skutki dla wypłaty. Szczegóły w tekstach o re-integracji po chorobie i o chorobie w pracy w Holandii.
Przykład ilustracyjny
Pracownik w fazie A pracował od pół roku na produkcji, formalnie na umowie na 20 godzin tygodniowo, faktycznie około 38. Po zgłoszeniu choroby firma użytkownik poinformowała agencję, że nie chce go dalej zatrudniać, a agencja uznała umowę za zakończoną i nie wypłaciła nic za czas choroby.
Po piśmie z powołaniem się na układ zbiorowy agencja uznała, że skierowanie w czasie choroby trwało dalej, i wypłaciła wynagrodzenie za czas choroby liczone od średnich godzin z ostatnich trzynastu tygodni, a nie od 20 godzin z umowy. Rozstrzygające były paski wypłaty i zapis wiadomości, w których pracownik zgłosił chorobę.
Najczęstsze błędy
Pierwszy błąd to przyjęcie, że umowa „sama się skończyła”, bo firma nie chce już pracownika. W czasie choroby to tak nie działa. Drugi to zgłoszenie choroby wyłącznie telefonicznie, bez żadnego śladu. Trzeci to zgoda na wypłatę od godzin z umowy, gdy faktycznie pracowałeś więcej. Czwarty to wyjazd do Polski bez uzgodnienia. Piąty to czekanie, aż agencja sama zgłosi Cię do UWV po zakończeniu umowy terminowej.
Gdzie sprawdzić oficjalne informacje
- UWV: choroba i świadczenie z Ziektewet
- UWV: choroba po zakończeniu umowy (ziek uit dienst)
- ABU: układ zbiorowy dla pracowników tymczasowych
Najczęstsze pytania
Czy agencja płaci za czas choroby?
Tak, dopóki umowa trwa. Samo zachorowanie jej nie kończy, więc wynagrodzenie za czas choroby wypłaca agencja: ustawowo co najmniej 70 procent, w pierwszym roku nie mniej niż płaca minimalna, a układ zbiorowy lub umowa mogą przewidywać więcej.
Czy agencja może mnie zwolnić, bo jestem chory?
Nie. W czasie niezdolności do pracy skierowanie do firmy użytkownika się nie kończy, a klauzula o wynajmie nie działa. Umowa może się natomiast skończyć w uzgodnionym wcześniej dniu końcowym.
Czy potrzebuję L4 od lekarza?
Nie w polskim rozumieniu. W Holandii zgłaszasz chorobę agencji i firmie, a zdolność do pracy ocenia lekarz zakładowy. Dokumentację medyczną warto zachować, zwłaszcza gdy chorujesz w Polsce.
Co się dzieje, gdy umowa kończy się w czasie choroby?
Umowa kończy się w uzgodnionym dniu, a świadczenie może przejąć UWV na podstawie Ziektewet. Agencja powinna zgłosić Cię do UWV najpóźniej w ostatnim dniu umowy; w fazie A układ zbiorowy przewiduje dopłatę agencji do tego świadczenia.
Od ilu godzin liczy się wypłatę za chorobę?
Jeżeli w umowie nie ma jednoznacznej liczby godzin albo faktycznie pracowałeś wyraźnie więcej, liczy się średnia opłaconych godzin z trzynastu tygodni przed zgłoszeniem choroby, bez nadgodzin, chyba że były stałe.
Powiązane artykuły
- Fazy pracy tymczasowej A, B i C
- Koniec umowy przez agencję pracy
- Prawa pracownika tymczasowego
- CAO w Holandii – który układ Cię obejmuje
Kiedy skorzystać z pomocy prawnej
Pomoc ma sens, gdy agencja twierdzi, że umowa skończyła się z powodu choroby, gdy wstrzymano wypłatę, gdy wypłata jest liczona od zbyt małej liczby godzin albo gdy po zakończeniu umowy nie masz żadnego dochodu. Sprawdź też prawo do dofinansowanej pomocy prawnej i ochronę z polisy ochrony prawnej. Przegląd wszystkich spraw pracowniczych znajdziesz na stronie prawo pracy w Holandii, a swoją sprawę możesz opisać przez formularz kontaktowy.
Podsumowanie
Przy pracy przez agencję choroba nie kończy umowy, a dopóki umowa trwa, za czas choroby płaci agencja. Umowa terminowa kończy się w uzgodnionym dniu także w czasie choroby i wtedy świadczenie może przejąć UWV, w fazie A z dopłatą agencji. Zgłaszaj chorobę od razu i na piśmie, sprawdzaj, od ilu godzin liczona jest wypłata, i nie przyjmuj bez sprawdzenia informacji, że umowa „sama się skończyła”.
O autorze
Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan & Arslan Advocaten. W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu prawa pracy publikowane przez kancelarię i prowadzi sprawy o zwolnienia, porozumienia rozwiązujące, odprawy, zaległe wynagrodzenie i spory z pracodawcą — po polsku i niderlandzku.
Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią
