- Upadek z wysokości w pracy, np. z rusztowania lub drabiny, to częsta przyczyna poważnych obrażeń.
- Pracodawca ma zgodnie z art. 7:658 BW ustawowy obowiązek zapewnienia bezpiecznego środowiska pracy.
- Przy wypadku, w którym pracownik spada z wysokości, pracodawca zazwyczaj ponosi odpowiedzialność, jeśli nie dopełnił tego obowiązku.
- Szkody, które możesz dochodzić, obejmują koszty leczenia, utratę dochodu, pomoc domową, koszty dojazdów oraz zadośćuczynienie.
- W wielu przypadkach szkody pokrywa ubezpieczenie OC pracodawcy, a pomoc prawna jest dla Ciebie bezpłatna.
Upadek z wysokości w pracy może mieć daleko idące konsekwencje – fizyczne, emocjonalne i finansowe. Niezależnie od tego, czy chodzi o upadek z rusztowania, drabiny czy innej konstrukcji, skutki dla pracownika mogą być poważne. Prawo niderlandzkie zapewnia ochronę pracownikom w takich sytuacjach, nakładając na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznego środowiska pracy. W tym artykule wyjaśniamy szczegółowo, czym jest upadek z wysokości, jakie są ramy prawne, jakich szkód możesz dochodzić i w jaki sposób Arslan & Arslan Advocaten może pomóc Ci skutecznie dochodzić swoich praw.
Autor: Onur Arslan, adwokat w Arslan & Arslan Advocaten. Wpisany do rejestru dziedzin prawa Niderlandzkiej Adwokatury w zakresie prawa pracy i szkód osobowych. Ostatnia aktualizacja: 17 september 2026.
Czym jest upadek z wysokości i dlaczego zdarza się tak często?
Upadek z wysokości polega na spadnięciu z podwyższonego miejsca na dół. Może to być od kilku centymetrów do kilkudziesięciu metrów. W miejscu pracy często dotyczy to prac na rusztowaniach, drabinach, schodach, dachach, lukarnach, rusztowaniach lub przy użyciu innego sprzętu do pracy na wysokości. W budownictwie, przemyśle i logistyce ryzyko takich wypadków jest podwyższone.
Badania prowadzone przez Nederlandse Arbeidsinspectie (niderlandzka inspekcja pracy; wcześniej Inspectie SZW) pokazują, że upadki z wysokości często prowadzą do poważnych obrażeń, takich jak złamania, wstrząśnienie mózgu, urazy kręgosłupa, a w niektórych przypadkach nawet do wypadków śmiertelnych. Podkreśla to, jak ważne jest ostrożne wykonywanie prac na wysokości — jeden drobny błąd może mieć poważne skutki.
Prawny obowiązek dbałości pracodawcy przy upadku z wysokości
W Niderlandach art. 7:658 BW Kodeksu cywilnego reguluje obowiązek dbałości pracodawcy. Zobowiązuje on pracodawców do podjęcia wszelkich działań, które są w rozsądnym zakresie możliwe, aby zapobiec szkodzie pracownika podczas pracy.
W praktyce oznacza to, że pracodawca musi m.in. zapewnić:
- Bezpieczne stanowiska i warunki pracy: np. montaż rusztowań zgodnie z obowiązującymi normami, stosowanie zabezpieczeń przed upadkiem i konserwację drabin oraz maszyn.
- Jasne i pełne instrukcje oraz szkolenia dotyczące bezpiecznej pracy na wysokości.
- Nadzór nad przestrzeganiem przepisów bezpieczeństwa podczas pracy.
- Risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E; ocena i analiza ryzyka), w ramach której identyfikuje się potencjalne zagrożenia i podejmuje działania zaradcze.
Jeżeli mimo tych środków dojdzie do upadku z wysokości, pracodawca musi wykazać, że w pełni dopełnił swojego obowiązku dbałości. W przeciwnym razie odpowiada za szkodę.
Szczególne sytuacje: upadek z rusztowania a upadek z drabiny
Nie każdy upadek z wysokości jest taki sam pod względem prawnym lub faktycznym. Różnice między upadkiem z rusztowania a upadkiem z drabiny mają wpływ na odpowiedzialność i wysokość odszkodowania.
Upadek z rusztowania
Rusztowania są często używane przy pracach budowlanych i konserwacyjnych. Zgodnie z Arbobesluit §3.9 (rozporządzenie BHP) rusztowania muszą spełniać rygorystyczne wymogi bezpieczeństwa, takie jak montaż poręczy, stopnie w stałych odstępach i stałe mocowanie do budynku.
Jeśli do upadku dojdzie np. z powodu wadliwego lub niespełniającego norm rusztowania, pracodawca zazwyczaj ponosi odpowiedzialność, ponieważ odpowiada za jego utrzymanie i bezpieczeństwo. Może się również zdarzyć, że odpowiedzialność ponosi współpracownik lub osoba trzecia, jeśli pozostawili rusztowanie w stanie niebezpiecznym.
Upadek z drabiny
Drabiny uważa się często za rozwiązanie mniej bezpieczne niż rusztowania. Pracodawca powinien ocenić, czy drabina jest odpowiednia do danej pracy i ewentualnie zapewnić alternatywy. Upadki przy korzystaniu z drabiny wynikają często z nieprawidłowego użycia, braku właściwego podparcia lub braku nadzoru.
W sytuacjach, gdy pracownik nie otrzymał właściwych instrukcji lub nadzór był niewystarczający, pracodawca również będzie ponosił odpowiedzialność.
Różnice i konsekwencje
Istotna różnica dotyczy zakresu odpowiedzialności pracodawcy za konstrukcję. W przypadku rusztowań jest on często większy ze względu na złożoność, podczas gdy przy drabinach czasem znaczenie ma także (własne) ryzyko pracownika. Mówi to coś o kwestii dowodowej, a nie o obniżaniu Twojego odszkodowania. Jeśli pracujesz na etacie, obowiązuje art. 7:658 BW i zwykła reguła przyczynienia się poszkodowanego nie ma zastosowania: tylko umyślność lub świadoma lekkomyślność pracownika zwalnia pracodawcę. Nieuwaga, pośpiech czy zignorowanie przepisu zazwyczaj do tego nie należą — właśnie dlatego, że przy codziennej pracy ostrożność bywa mniejsza, a pracodawca powinien to uwzględnić w instrukcjach i nadzorze.
A jeśli jesteś ZZP’erem lub częściowo sam odpowiadasz?
Wiele osób pyta, czy jako samozatrudnieni bez personelu (ZZP’er) mają również prawo do odszkodowania po upadku z wysokości w miejscu pracy. Może to być bardziej złożone, ponieważ relacja z klientem różni się od relacji pracodawca–pracownik.
ZZP’er a roszczenie odszkodowawcze: wielu zzp’erów podpada pod art. 7:658 ust. 4 BW. Ten ustęp nakłada taki sam obowiązek dbałości na osobę zlecającą pracę komuś, z kim nie łączy jej umowa o pracę. Decydujące jest, czy praca wpisuje się w działalność gospodarczą zleceniodawcy i czy za swoje bezpieczeństwo byłeś od niego zależny — przy pracy na wysokości na budowie zwykle tak jest.
Jeżeli podlegasz ust. 4, obowiązuje także odwrócony ciężar dowodu: to nie Ty musisz wykazywać, że zleceniodawca zaniedbał obowiązki, lecz on musi udowodnić, że dopełnił obowiązku dbałości. Jeśli nie podlegasz — np. przy zleceniu u osoby prywatnej w domu — roszczenie biegnie z art. 6:162 BW i wtedy musisz sam udowodnić zaniedbanie.
Jeśli sytuacja wskazuje na odpowiedzialność kilku podmiotów, warto skorzystać z pomocy wyspecjalizowanego adwokata ds. szkód osobowych, aby prawidłowo ustalić odpowiedzialność i optymalnie przygotować roszczenie.
Przyczynienie się poszkodowanego działa tu inaczej niż w zwykłym prawie odpowiedzialności cywilnej i różnica jest duża:
- Pracownik oraz zzp’er podlegający art. 7:658 ust. 4 BW: obniżenie odszkodowania z tytułu przyczynienia się poszkodowanego z art. 6:101 BW nie ma zastosowania. Odpowiedzialność odpada tylko przy umyślności lub świadomej lekkomyślności, a próg jest wysoki: musi chodzić o tak niebezpieczne zachowanie, że tuż przed wypadkiem rzeczywiście miałeś tego świadomość. Samo zignorowanie przepisu nie wystarczy.
- Zzp’er poza ust. 4: wtedy roszczenie oparte jest na czynie niedozwolonym (art. 6:162 BW) i art. 6:101 BW ma zastosowanie. Twój własny udział może wtedy obniżyć odszkodowanie, po czym korekta z uwagi na zasady słuszności może część tej redukcji zniwelować.
Jakie szkody możesz dochodzić po upadku z wysokości?
Jeśli spadłeś z wysokości w pracy, a pracodawca odpowiada, możesz dochodzić różnych rodzajów szkód. Oto najważniejsze:
- Koszty leczenia: koszty hospitalizacji, operacji, fizjoterapii, leków i innych terapii. Wlicza się w to także własny udział w kosztach ubezpieczenia zdrowotnego.
- Utrata dochodu: różnica między Twoją normalną pensją a kwotą otrzymywaną podczas choroby (często 70% wynagrodzenia).
Ponadto można dochodzić przyszłej utraty dochodu, jeśli trwale możesz pracować mniej.
- Pomoc domowa: koszty pomocy w domu, gdy z powodu urazu nie jesteś w stanie samodzielnie prowadzić gospodarstwa domowego.
- Koszty dojazdów: wszystkie koszty transportu na i z leczenia oraz rehabilitacji.
- Zadośćuczynienie (smartengeld): rekompensata za krzywdę niemajątkową, taką jak ból, cierpienie i utrata radości życia. Przy upadkach z wysokości kwoty zadośćuczynienia wahają się od kilku do kilkudziesięciu tysięcy euro, w zależności od ciężkości i skutków (zob. orzecznictwo). Przy ciężkim trwałym uszczerbku, np. przerwaniu rdzenia kręgowego, zadośćuczynienie może przekroczyć €50.000.
Co zrobić po upadku z wysokości w pracy?
Właściwe kroki po upadku z wysokości są kluczowe, aby zabezpieczyć Twoje prawa i uniknąć sporu o odpowiedzialność.
- Zgłoś wypadek niezwłocznie przełożonemu i zadbaj o sporządzenie protokołu powypadkowego.
- Uzyskaj dokumentację medyczną, od razu zgłaszając się do lekarza lub szpitala. Zachowuj wszystkie raporty i rachunki.
- Wykonaj zdjęcia miejsca zdarzenia, sytuacji i ewentualnych niebezpiecznych warunków.
- Zbierz dane kontaktowe świadków, którzy widzieli wypadek.
- Sprawdź, czy pracodawca zgłosił wypadek do Arbeidsinspectie (niderlandzka inspekcja pracy), szczególnie przy wypadkach ciężkich (zob. też nasz wpis o zgłaszaniu wypadku przy pracy do Arbeidsinspectie).
- Jak najszybciej skontaktuj się z adwokatem ds. szkód osobowych, aby zadbał o Twoje interesy i zgłosił odpowiedzialność.
Dlaczego warto wybrać Arslan & Arslan Advocaten?
W Arslan & Arslan Advocaten masz partnera z dużym doświadczeniem w sprawach o szkody osobowe, w tym w sprawach upadków z wysokości w miejscu pracy. Rozumiemy złożoność tych spraw i wiemy, jak najpełniej wyegzekwować Twoje odszkodowanie.
Co oferujemy:
- Zespół wyspecjalizowanych adwokatów ds. szkód osobowych i ekspertów NIVRE (holenderski rejestr rzeczoznawców ds. szkód), zapewniających indywidualne podejście.
- Dogłębną znajomość przepisów, takich jak art. 7:658 BW, oraz doświadczenie praktyczne w wypadkach przy pracy w sektorach takich jak budownictwo, logistyka, produkcja, horeca i opieka.
- Zdecydowane działanie wobec ubezpieczycieli w celu uzyskania sprawiedliwego odszkodowania, także gdy ubezpieczyciel początkowo proponuje zaniżoną kwotę.
- Bezpłatną pomoc prawną, ponieważ koszty są często w całości pokrywane przez ubezpieczyciela OC Twojego pracodawcy (na podstawie art. 6:96 BW).
Poprowadzimy Cię od pierwszego kontaktu aż po ewentualne postępowanie sądowe, abyś mógł skupić się na powrocie do zdrowia.
Najczęstsze pytania o upadek z wysokości
Czy adwokat ds. szkód osobowych będzie mnie coś kosztował?
Nie. W niemal wszystkich przypadkach koszty adwokata ds. szkód osobowych pokrywa ubezpieczyciel OC Twojego pracodawcy. Reguluje to art. 6:96 BW. Nie ma dla Ciebie finansowej bariery, aby skorzystać z pomocy prawnej.
Czy mogę pociągnąć pracodawcę do odpowiedzialności bez ryzyka utraty pracy?
Tak. Nie pozywasz pracodawcy osobiście, lecz jego ubezpieczyciela. Poza tym pracodawcy z reguły są ubezpieczeni od takich wypadków przy pracy i nie wolno zwolnić Cię z powodu złożenia roszczenia odszkodowawczego.
Jak długo mam na zgłoszenie roszczenia?
Ustawowy termin przedawnienia wynosi pięć lat od momentu, gdy wiesz o szkodzie. Warto jednak jak najszybciej skorzystać z pomocy prawnej, aby starannie zbudować roszczenie i zabezpieczyć dowody.
A co jeśli częściowo sam zawiniłem upadek?
Jako pracownik — najprawdopodobniej nie. Na gruncie art. 7:658 BW zwykła nieostrożność nie prowadzi do obniżenia odszkodowania; pracodawca zwolniony jest dopiero przy umyślności lub świadomej lekkomyślności pracownika, co rzadko się przyjmuje. Nie akceptuj więc bezkrytycznie, gdy ubezpieczyciel przypisuje Ci procent przyczynienia. Jeśli działasz jako zzp’er poza zakresem art. 7:658 ust. 4 BW, Twój udział może być brany pod uwagę na podstawie art. 6:101 BW.
Przeczytaj także
- Diensten Letselschade – Arslan & Arslan Advocaten
- Upadek z rusztowania, drabiny lub wysokości w pracy: odpowiedzialność pracodawcy
- Zgłoszenie wypadku przy pracy do Arbeidsinspectie
Skontaktuj się z Arslan & Arslan Advocaten, aby omówić Twoją sytuację. Nasz doświadczony zespół zadba o to, byś po upadku z wysokości w pracy otrzymał to, co Ci się należy. Skontaktuj się z nami już dziś.
Przeczytaj także: Szkoda osobowa po wypadku przy pracy: kompletny przewodnik dla pracowników
Czytaj dalej na ten temat
- Odpowiedzialność pracodawcy za szkodę psychiczną: kiedy to możliwe?
- Pociągnięcie pracodawcy do odpowiedzialności za wypadek przy pracy
- Wypadek drogowy w czasie pracy: kto odpowiada — pracodawca czy kierowca?
O autorze
Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan & Arslan Advocaten (27 adwokatów i 7 prawników w sześciu biurach w Holandii). W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu odszkodowań za szkody osobowe publikowane przez kancelarię — po polsku i niderlandzku.
Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią
