Zatrzymanie przez policję: Twoje prawa

Ostatnia aktualizacja: 26 września 2026 r. Opracowanie: zespół Arslan & Arslan Advocaten (27 adwokatów i 7 prawników). Artykuł ma charakter informacyjny; w sprawie indywidualnej skontaktuj się z kancelarią.

Czy właśnie zostałeś zatrzymany przez policję? Od pierwszej chwili liczy się to, co mówisz lub przemilczasz oraz czy na czas porozmawiasz z adwokatem. Poniżej przeczytasz, jak długo policja może Cię przetrzymywać, jakie masz prawa oraz jakie błędy w tych pierwszych godzinach szkodzą najbardziej.

Autor: Melanie Schulpen, adwokat prawa karnego i administracyjnego w Arslan & Arslan Advocaten. Wpisana do rechtsgebiedenregister Nederlandse orde van advocaten w zakresie prawa karnego (i prawa karnego nieletnich) oraz prawa administracyjnego. Ostatnia aktualizacja: 17 września 2026 r.

Jak długo policja może Cię przetrzymywać?

Po zatrzymaniu zostaniesz doprowadzony do hulpofficier van justitie (zastępcy prokuratora). To on decyduje, czy zostaniesz ophouden voor onderzoek (zatrzymany na potrzeby czynności wyjaśniających) czy zwolniony. Następnie następuje stała sekwencja terminów, każdy z innym decydentem. W praktyce fazy te są często mylone; poniżej prawidłowa kolejność.

Dwie kwestie są często źle rozumiane. Po pierwsze: godziny między północą a dziewiątą rano nie wliczają się do czasu ophouden voor onderzoek (art. 56a ust. 2 Sv). Kto zostanie zatrzymany o jedenastej wieczorem, może więc spędzić na komisariacie znacznie dłużej niż dziewięć godzin zegarowych. Po drugie: rechter-commissaris nie pojawia się w tych pierwszych godzinach. Voorgeleiding aan de rechter-commissaris następuje dopiero po inverzekeringstelling, najpóźniej w ciągu trzech dni i osiemnastu godzin od zatrzymania.

Inverzekeringstelling jest możliwa tylko przy przestępstwie, dla którego dopuszczalna jest voorlopige hechtenis (art. 58 ust. 1 Sv). Rechter-commissaris przy voorgeleiding sprawdza legalność inverzekeringstelling i może nakazać Twoje natychmiastowe zwolnienie. Jeśli pozostaniesz dłużej pozbawiony wolności, rechter-commissaris zarządza bewaring (maksymalnie czternaście dni), a następnie raadkamer van de rechtbank decyduje o gevangenhouding. Przed rozprawą merytoryczną voorlopige hechtenis jest więc ograniczona do czternastu plus dziewięćdziesięciu dni. Tylko w razie podejrzenia przestępstwa terrorystycznego okres ten może zostać dalej przedłużony (art. 66 ust. 3 Sv).

Twoje prawa jako podejrzanego

Policja musi Cię o tych prawach pouczyć, a po zatrzymaniu otrzymasz je także na piśmie (art. 27c Sv). Obowiązują niezależnie od czynu, o który jesteś podejrzewany.

• Wiedzieć, o co jesteś podejrzewany. Przy zatrzymaniu należy Ci podać, o jaki czyn zabroniony chodzi (art. 27c ust. 1 Sv).
• Prawo do milczenia (zwijgrecht). Nie musisz odpowiadać, a przed przesłuchaniem musisz zostać o tym pouczony (art. 29 ust. 2 Sv).
• Rozmowa z adwokatem przed przesłuchaniem. Consultatiebijstand (konsultacja z adwokatem) trwa maksymalnie pół godziny, na wniosek do przedłużenia o kolejne pół godziny (art. 28c Sv).
• Adwokat przy przesłuchaniu. Na Twój wniosek adwokat może być obecny podczas przesłuchania i w nim uczestniczyć — także gdy nie zostałeś zatrzymany, lecz wezwany na przesłuchanie (art. 28d Sv).
• Swobodny wybór adwokata. Możesz wskazać własnego adwokata. Jeśli go nie masz, poprzez piket (dyżur adwokacki) zostanie wezwany adwokat.
• Powiadomienie bliskiej osoby. Masz prawo, aby członek rodziny lub domownik zostali poinformowani o pozbawieniu Cię wolności.
• Pomoc medyczna. Jeśli jesteś chory lub potrzebujesz leków, powiedz o tym od razu.
• Tłumacz. Jeśli nie mówisz wystarczająco po niderlandzku, masz prawo do ustnego tłumaczenia i tłumaczenia istotnych dokumentów.
• Wgląd w akta. Takie prawo przysługuje, ale officier van justitie (prokurator) może tymczasowo wstrzymać udostępnienie części akt, o ile wymaga tego śledztwo (art. 30 i nast. Sv).

Co dzieje się podczas przesłuchania na policji?

Podczas przesłuchania policja zadaje pytania dotyczące czynu, o który jesteś podejrzewany: Twojego udziału, gdzie byłeś, z kim miałeś kontakt. Przed przesłuchaniem otrzymujesz cautie (pouczenie): nie masz obowiązku odpowiadać. To, co powiesz, trafi do proces-verbaal (protokół) i nie może zostać później cofnięte. Oświadczenie złożone zanim porozmawiasz z adwokatem jest najczęstszą przyczyną problemów na dalszym etapie sprawy.

Twój adwokat może być obecny przy przesłuchaniu i zgłaszać uwagi. Funkcjonariusz prowadzący przesłuchanie może oddalić powtarzany wniosek o przerwę, jeśli zakłócałoby to porządek lub tok czynności, ale musi to oddalenie uzasadnić w proces-verbaal (art. 28d ust. 3 Sv).

Najczęstsze błędy w pierwszych godzinach

• Natychmiastowe tłumaczenie, jak było. Zrozumiałe, ale bez znajomości akt nie wiesz, co już jest w materiałach. Sprzeczności między pierwszym oświadczeniem a późniejszymi dokumentami mają dużą wagę.
• Brak prośby o adwokata. Poproszenie o adwokata to Twoje prawo i nie działa na Twoją niekorzyść. Powiedz o tym przy zatrzymaniu, nie dopiero podczas przesłuchania.
• Rezygnacja z consultatiebijstand. Jeśli zostałeś zatrzymany, możesz zrzec się tego dopiero po tym, jak adwokat poinformuje Cię o konsekwencjach (art. 28c ust. 2 Sv). Nie rób tego na własną rękę.
• Podawanie nieprawdziwych informacji. Masz prawo milczeć; kłamstwo to co innego i może podważyć Twoją wiarygodność.
• Nieustalanie godzin. Zanotuj, gdy tylko możesz, godzinę zatrzymania i pierwszego przesłuchania. Te momenty decydują o zachowaniu terminów.

Co możesz zrobić teraz?

1. Zgłoś policji, że chcesz porozmawiać z adwokatem, i podaj jego nazwisko, jeśli je masz.
2. Korzystaj z prawa do milczenia, dopóki nie porozmawiasz z adwokatem.
3. Niezwłocznie zgłoś przyjmowane leki, chorobę lub problem językowy.
4. Poproś o powiadomienie członka rodziny.
5. Jesteś członkiem rodziny i ktoś inny został zatrzymany? Przekaż adwokatowi imię i nazwisko oraz datę urodzenia, komisariat policji i czyn, o który jest podejrzewany. To pozwoli adwokatowi natychmiast podjąć działania.

W Arslan & Arslan Advocaten możesz skontaktować się z nami pod numerami 010 311 5500 (Rotterdam), 020 747 00 55 (Amsterdam) lub 070 4500 300 (Haga). W nagłych wypadkach jesteśmy także dostępni przez WhatsApp.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w ciągu dziewięciu godzin stanę przed sędzią?

Nie. W ciągu tych dziewięciu godzin (hulp)officier van justitie decyduje, czy zostaniesz zwolniony, czy objęty inverzekeringstelling. Voorgeleiding aan de rechter-commissaris następuje później, najpóźniej w ciągu trzech dni i osiemnastu godzin od zatrzymania (art. 59a ust. 1 Sv).

Czy adwokat karny będzie mnie kosztował?

Pomoc przez piketadvocaat (adwokata z dyżuru) po zatrzymaniu jest dla Ciebie bezpłatna. Jeśli później będziesz dalej reprezentowany, wielu podejrzanych kwalifikuje się do gesubsidieerde rechtsbijstand (toegvoeging – dofinansowanej pomocy prawnej). Płacisz wtedy własny wkład zależny od dochodu i majątku; aktualne kwoty znajdziesz na rechtsbijstand.nl. Nasza kancelaria wcześniej sprawdzi dla Ciebie, czy się kwalifikujesz.

Czy mogę wybrać własnego adwokata?

Tak. Możesz wskazać swojego adwokata na policji (voorkeursmelding) i możesz później zmienić adwokata. Jeśli Twój adwokat z wyboru nie jest w danej chwili dostępny, przyjdzie dyżurny piketadvocaat; może on później przekazać sprawę.

Czy noc wlicza się do dziewięciu godzin?

Nie. Czas między północą a dziewiątą rano nie jest wliczany do obliczania ophouden voor onderzoek (art. 56a ust. 2 Sv). Dlatego zatrzymanie wieczorem może oznaczać, że następnego ranka nadal będziesz na komisariacie bez przekroczenia terminu.

Czy Arslan & Arslan Advocaten mówi w moim języku?

Nasi adwokaci mówią po niderlandzku, turecku, polsku i angielsku. Możemy reprezentować Cię w Twoim języku, co w prawie karnym ma duże znaczenie.

Potrzebujesz pomocy adwokata?

Nasi adwokaci specjalizują się w prawie karnym. Skontaktuj się z oddziałem w Rotterdamie, oddziałem w Hadze lub oddziałem w Amsterdamie w celu bezpłatnej konsultacji wstępnej.

Więcej informacji znajdziesz w naszym wyjaśnieniu dotyczącym Twoich praw przy przeszukaniu.