Ostatnia aktualizacja treści: 29 października 2026 r. Artykuł opisuje stan prawny na ten dzień; w sprawie indywidualnej sprawdź aktualne przepisy.
Polski wyrok alimentacyjny obowiązuje w Holandii bez osobnej procedury i może być tu egzekwowany, także przez holenderskie biuro LBIO. O zmianie alimentów decyduje co do zasady sąd kraju, w którym mieszka dziecko. Gdy dziecko mieszka w Polsce, obniżenia szukasz w polskim sądzie; gdy w Holandii, w holenderskim. Do czasu zmiany obowiązuje stara kwota, a zaległości rosną.
Co zrobić teraz
- Ustal, gdzie mieszka dziecko lub osoba uprawniona do alimentów. To decyduje o właściwym sądzie.
- Zbierz wyrok, wszystkie późniejsze zmiany i potwierdzenia przelewów.
- Nie przestawaj płacić tylko dlatego, że Twój dochód spadł. Złóż wniosek o zmianę i płać, ile możesz.
- Masz pismo od LBIO lub komornika? Nie ignoruj go. Terminy są krótkie.
Wiele osób pracujących w Holandii ma wyrok alimentacyjny z Polski. Inni mieszkają z dziećmi w Holandii, a drugi rodzic wrócił do Polski i nie płaci. W obu sytuacjach obowiązują te same przepisy unijne. Wyjaśniamy, który sąd jest właściwy i jak działa egzekucja między Polską a Holandią.
Twoja sytuacja w jednej tabeli
| Sytuacja | Gdzie zmienić alimenty | Jak egzekwować |
|---|---|---|
| Płacisz z Holandii, dziecko mieszka w Polsce | Zwykle tylko sąd w Polsce | Uprawniony przez polski organ centralny, w Holandii LBIO i komornik |
| Płacisz z Polski, dziecko mieszka w Holandii | Sąd w Holandii, według prawa holenderskiego | Uprawniony przez LBIO, w Polsce komornik |
| Masz polski wyrok i oboje mieszkacie już w Holandii | Sąd w Holandii | LBIO lub holenderski komornik (deurwaarder) |
Polski wyrok obowiązuje w Holandii
Polska i Holandia stosują unijne rozporządzenie o alimentach (WE 4/2009). Wyrok alimentacyjny wydany w jednym z tych państw jest uznawany i wykonywany w drugim bez dodatkowej procedury sądowej. Potrzebny jest wyrok, standardowe zaświadczenie sądu i często tłumaczenie.
W Holandii organem centralnym jest LBIO (Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen). LBIO przyjmuje wnioski z innych państw i może ściągać alimenty od osoby mieszkającej w Holandii. Gdy LBIO przejmuje ściąganie, osoba zobowiązana może musieć zapłacić dodatkowe koszty (w sprawach krajowych 15% kwoty do ściągnięcia, co najmniej 19 euro). Dla uprawnionego dziecka działania organu centralnego są co do zasady bezpłatne.
Mieszkam w Holandii i mam zaległości wobec dziecka w Polsce
Uprawniony może przez polski organ centralny wystąpić do LBIO. LBIO najpierw wzywa do zapłaty. Jeśli to nie pomoże, holenderski komornik może zająć wynagrodzenie lub konto. Część dochodu jest chroniona (beslagvrije voet), żeby wystarczyło na mieszkanie i życie.
Co możesz zrobić:
- sprawdzić, czy wyliczenie zaległości jest prawidłowe i czy uwzględnia wszystkie Twoje wpłaty;
- zaproponować ugodę na spłatę zaległości w ratach, obok bieżących alimentów;
- jeśli Twój dochód trwale spadł, złożyć wniosek o zmianę alimentów we właściwym sądzie.
Pamiętaj też o prawie karnym. W Polsce uchylanie się od płacenia alimentów określonych wyrokiem lub ugodą jest przestępstwem, jeśli zaległości wynoszą łącznie co najmniej trzy raty (art. 209 § 1 Kodeksu karnego). Grozi za to grzywna, ograniczenie wolności lub do roku pozbawienia wolności, a gdy uprawniony nie może przez to zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych – do 2 lat (art. 209 § 1a). W takiej sprawie może zostać wydany nawet europejski nakaz aresztowania. To osobna sprawa karna, w której potrzebujesz adwokata w Polsce.
Chcę obniżyć alimenty z polskiego wyroku
Najpierw ustal, gdzie mieszka dziecko.
Dziecko mieszka w Polsce. Rozporządzenie o alimentach chroni uprawnionego. Jeśli wyrok zapadł w Polsce i dziecko nadal tam mieszka, osoba zobowiązana nie może co do zasady wnieść sprawy o obniżenie w innym państwie UE. Sprawa o obniżenie toczy się więc w Polsce, według prawa polskiego. Możemy pomóc zebrać dokumenty z Holandii, na przykład o dochodach, zasiłku UWV lub kosztach mieszkania.
Dziecko mieszka w Holandii. Właściwy jest wtedy sąd holenderski, a stosuje się co do zasady prawo holenderskie. Alimenty oblicza się wówczas według holenderskich norm alimentacyjnych (Rapport alimentatienormen). Zobacz: jak obliczyć alimenty na dziecko w Holandii.
W obu przypadkach: do czasu decyzji sądu obowiązuje stara kwota. Im szybciej złożysz wniosek, tym wcześniej zmiana może zacząć obowiązywać. Utrata pracy, choroba czy nowe dziecko to typowe powody zmiany, ale musisz je udowodnić dokumentami.
Chcę ściągnąć alimenty od rodzica w Polsce
Mieszkasz z dzieckiem w Holandii, a drugi rodzic jest w Polsce i nie płaci? Możesz złożyć wniosek przez LBIO. LBIO przekazuje go polskiemu organowi centralnemu, a w Polsce egzekucję prowadzi komornik.
Przy alimentach na dziecko do 21 lat rozporządzenie gwarantuje w takiej sprawie bezpłatną pomoc prawną w państwie, które wniosek otrzymuje. Do wniosku potrzebujesz wyroku (polskiego lub holenderskiego), zaświadczenia sądu i zestawienia zaległości.
Nie masz jeszcze wyroku? Jeśli dziecko mieszka w Holandii, możesz wystąpić o alimenty do sądu holenderskiego. Zobacz: alimenty nieopłacone: jakie kroki możesz podjąć.
Podwyższenie alimentów
Przy podwyższeniu uprawniony ma więcej możliwości, bo ograniczenie z rozporządzenia dotyczy tylko osoby zobowiązanej. Gdy dziecko mieszka w Holandii, możesz wystąpić o podwyższenie do sądu holenderskiego, także jeśli pierwotny wyrok jest polski. Gdy dziecko mieszka w Polsce, możesz wystąpić do sądu polskiego, a jeśli zobowiązany mieszka w Holandii – także do sądu holenderskiego (art. 3 rozporządzenia 4/2009).
Przedawnienie zaległości
Zaległe raty alimentacyjne nie czekają w nieskończoność. Przy egzekucji wyroku z innego państwa UE dłużnik może skutecznie powołać się na przedawnienie tylko wtedy, gdy nastąpiło ono według prawa obu państw – liczy się dłuższy termin (art. 21 ust. 2 rozporządzenia 4/2009). W Holandii raty z orzeczenia przedawniają się po pięciu latach (art. 3:324 ust. 3 BW). W Polsce termin wynosi co do zasady trzy lata (art. 137 § 1 KRO), ale przy roszczeniach dziecka przeciwko rodzicowi bieg przedawnienia może być zawieszony przez czas trwania władzy rodzicielskiej (art. 121 pkt 1 k.c.). Bieg przedawnienia można też przerwać. Przy starszych zaległościach zawsze sprawdzaj daty.
Jak płacić bezpiecznie z Holandii
- Płać przelewem z tytułem „alimenty za [miesiąc] dla [imię dziecka]”.
- Zachowuj potwierdzenia. Gotówka bez pokwitowania jest trudna do udowodnienia.
- Prezenty, wakacje czy ubrania co do zasady nie zastępują alimentów.
- Gdy dziecko jest pełnoletnie, ustal na piśmie, komu płacisz.
Przykład hipotetyczny
Tomasz mieszka w Polsce. Polski sąd zasądził od niego alimenty na dwoje dzieci, które mieszkają z matką w Holandii. Tomasz stracił pracę i nie jest w stanie płacić dotychczasowej kwoty.
Ponieważ dzieci mieszkają w Holandii, Tomasz składa przez holenderskiego adwokata wniosek o obniżenie do sądu holenderskiego. Dołącza dokumenty o utracie pracy i dochodach. Do decyzji płaci tyle, ile może, i dokumentuje każdą wpłatę. To przykład ilustracyjny; w prawdziwej sprawie wynik zależy od faktów.
Najczęstsze pytania
Czy polski wyrok alimentacyjny jest ważny w Holandii?
Tak. Na podstawie rozporządzenia UE o alimentach polski wyrok jest w Holandii uznawany i wykonywany bez dodatkowej procedury sądowej. Egzekucję może prowadzić LBIO lub holenderski komornik.
Gdzie mogę obniżyć alimenty z polskiego wyroku?
To zależy od miejsca zamieszkania dziecka. Gdy dziecko mieszka w Polsce, zwykle tylko w polskim sądzie. Gdy dziecko mieszka w Holandii, w sądzie holenderskim.
Czy LBIO może zająć moje wynagrodzenie w Holandii?
LBIO może ściągać alimenty na podstawie polskiego wyroku, a w razie potrzeby komornik może zająć wynagrodzenie. Część dochodu pozostaje chroniona. Osoba zobowiązana może też musieć zapłacić dodatkowe koszty za działania LBIO.
Jak ściągnąć alimenty od ojca, który mieszka w Polsce?
Złóż wniosek przez LBIO. LBIO przekazuje go do polskiego organu centralnego, a egzekucję prowadzi komornik w Polsce. Przy alimentach na dziecko do 21 lat przysługuje bezpłatna pomoc prawna w państwie, które wniosek otrzymuje.
Straciłem pracę. Czy mogę przestać płacić?
Nie. Do czasu zmiany wyroku obowiązuje stara kwota, a zaległości rosną. Złóż jak najszybciej wniosek o obniżenie we właściwym sądzie i płać tyle, ile możesz.
Czy grozi mi więzienie w Polsce za niepłacenie alimentów?
W Polsce uchylanie się od alimentów jest przestępstwem, gdy zaległości wynoszą co najmniej trzy raty (art. 209 Kodeksu karnego). Grozi za to nawet kara pozbawienia wolności, a w takiej sprawie może zostać wydany europejski nakaz aresztowania. To osobna sprawa karna. Skontaktuj się z adwokatem, zanim sprawa się rozwinie.
Oficjalne źródła
Stan informacji: 29 października 2026 r.
- Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 w sprawie alimentów: art. 3 (jurysdykcja), 8 (ograniczenie postępowań), 17 (brak exequatur), 21 (odmowa wykonania, przedawnienie), 46 (bezpłatna pomoc prawna do 21 lat)
- Portal e-Justice: alimenty w Holandii
- LBIO: inning alimentacji
- Rijksoverheid: inning van alimentatie
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: art. 3:324 ust. 3 (przedawnienie zasądzonych rat)
