Fizjoterapeuta może ponosić odpowiedzialność, jeśli leczenie było poniżej wymaganych standardów zawodowych i z tego powodu powstała dodatkowa szkoda. Większy ból po zabiegu nie jest automatycznie dowodem błędu. Trzeba zbadać, co terapeuta powinien był zrobić i jaka część Twoich dolegliwości została spowodowana przez nieostrożne działanie.
Kiedy może chodzić o błąd w leczeniu?
Sprawdź na przykład, czy wywiad był wystarczający, rozpoznano przeciwwskazania, właściwie zastosowano technikę i zareagowano na sygnały alarmowe. Znaczenie mogą mieć też wyjaśnienia dotyczące istotnych ryzyk, alternatyw i Twojej zgody. Ocena odbywa się na podstawie informacji dostępnych w tamtym momencie.
Fizjoterapia może powodować przejściowy ból pozabiegowy lub inne dolegliwości, bez oznak nieostrożności. Odwrotnie: poważne powikłanie może być powodem, by zbadać, czy podjęto właściwe środki ostrożności. W rozróżnieniu może pomóc doradca medyczny lub biegły.
Zbyt długie kontynuowanie terapii lub brak skierowania
Gdy dolegliwości się zmieniają lub pojawiają się sygnały alarmowe, potrzebna może być ponowna ocena lub skierowanie. Właściwe działanie zależy od objawów i wytycznych zawodowych. Zapisz, kiedy zgłaszałeś/-aś które dolegliwości, jak na to zareagowano i kiedy lekarz ostatecznie postawił diagnozę.
Późniejsza diagnoza nie dowodzi automatycznie, że fizjoterapeuta wcześniej powinien był skierować dalej. Zbadaj, jakie istniały wówczas wskazówki i czy wcześniejsze działanie prawdopodobnie zapobiegłoby dodatkowej szkodzie. Przy pilnych lub narastających dolegliwościach najważniejsza jest właściwa pomoc medyczna.
Także w odniesieniu do innych paramedyków?
U innych paramedyków, jak ergoterapeuta czy logopeda, również kluczowe są konkretne działania i standard zawodowy. Mogą różnić się zasady zawodowe, rejestracja i organy rozpatrujące skargi. Nie każdy wykonawca podlega temu samemu prawu dyscyplinarnemu. Sprawdź status i rolę zaangażowanej osoby oraz praktyki.
Kogo należy pociągnąć do odpowiedzialności?
Sprawdź, kto jest Twoją stroną umowy i w jakiej organizacji odbywało się leczenie. Samodzielny terapeuta, spółka prowadząca praktykę i placówka medyczna mogą mieć różne zakresy odpowiedzialności. Poproś o nazwę podmiotu obsługującego roszczenie i o przekazanie sprawy do ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej, jeśli został włączony.
Jakie szkody mogą zostać zrekompensowane?
Chodzi o dodatkową szkodę spowodowaną błędem, ponad dolegliwości, z którymi już byłeś/-aś w trakcie leczenia. To m.in. dodatkowe koszty leczenia, utrata dochodów, niezbędna pomoc oraz — na warunkach ustawowych — zadośćuczynienie. W porównaniu należy uwzględnić istniejącą chorobę i oczekiwany przebieg bez błędu.
Różne przyczyny medyczne mogą współistnieć. Zadbaj o udokumentowanie związku; sama kolejność „najpierw leczenie, potem dolegliwości” nie zawsze wystarcza. Przeczytaj więcej w przeglądzie odpowiedzialność medyczna.
Dokumentacja i dowody
- Wywiad, plan leczenia, zapisy z wizyt i korespondencja.
- Skierowania, diagnozy i informacje o Twoich dolegliwościach sprzed leczenia.
- Momenty, w których zgłaszałeś/-aś nowe dolegliwości.
- Informacje o wyjaśnionych ryzykach i omówionych alternatywach.
- Dalsze badania medyczne oraz dowody dodatkowych kosztów lub utraty dochodu.
Poproś o kopię swojej dokumentacji. W przypadku błędnej informacji faktycznej możesz żądać korekty; różnica zdań co do oceny profesjonalnej to inna kwestia. Nasz poradnik o wglądzie, kopii i korekcie dokumentacji medycznej wyjaśnia to szerzej.
Skarga a roszczenie odszkodowawcze to różne ścieżki
Rzecznik ds. skarg może pomóc w wyjaśnieniach lub znalezieniu rozwiązania. Na warunkach ustawowych instytucja rozstrzygania sporów może ocenić spór. U osób zarejestrowanych w BIG (niderlandzki rejestr zawodów medycznych) może mieć znaczenie medyczne prawo dyscyplinarne. Wybierz drogę odpowiednią do Twojego celu i osobno pilnuj terminów dla roszczenia odszkodowawczego.
Odszkodowanie po błędzie fizjoterapeuty
W razie błędu fizjoterapeuty można żądać naprawienia dodatkowej szkody na osobie, która powstała wskutek nieostrożnego leczenia. Dolegliwości, z powodu których już byłeś/-aś leczony/-a, nie stają się automatycznie częścią roszczenia. Porównaj oczekiwany przebieg bez błędu z rzeczywistym przebiegiem. Mogą być potrzebne dane medyczne, zawodowe i finansowe. Samo wykazanie, że leczenie było bolesne, nie wystarcza.
- Dodatkowe koszty medyczne: niezbędna dalsza opieka, leki lub środki pomocnicze, o ile nie zostały już zrefundowane i zostały spowodowane błędem.
- Utrata dochodu: wykazana dodatkowa utrata zdolności zarobkowej z powodu pogorszenia.
- Pomoc domowa i opieka: niezbędne dodatkowe wsparcie, adekwatne do ograniczeń.
- Koszty dojazdów i inne: np. dodatkowy transport na badania i leczenie.
- Zadośćuczynienie: na warunkach ustawowych rekompensata szkody niemajątkowej.
- Uzasadnione koszty ustaleń: koszty ustalania odpowiedzialności i szkody.
Przeczytaj o przygotowaniu zestawienia szkody: odszkodowanie za błąd medyczny i odszkodowanie za szkodę osobową i pozycje szkody. Przy każdej pozycji notuj okres i dowody. Zapisuj też dopłaty Twojego ubezpieczyciela zdrowotnego lub inne świadczenia, aby ocenić, jaka szkoda pozostaje po Twojej stronie i uniknąć podwójnego liczenia.
Przykład hipotetyczny: dodatkowa niezdolność po nieostrożnym leczeniu
Pacjent z istniejącą dolegliwością barku według prognozy miał być ograniczony jeszcze przez cztery tygodnie. Po potencjalnie nieostrożnym zabiegu niezdolność trwa dłużej i potrzebna jest dodatkowa opieka oraz pomoc. Dla roszczenia odszkodowawczego nie jest automatycznie istotny cały okres od pierwszej wizyty. Biegły musi ocenić, jakiego powrotu do zdrowia należało oczekiwać bez błędu i jakie dodatkowe szkody można temu przypisać. Przykład nie stanowi oceny medycznej konkretnego leczenia.
Istniejące dolegliwości a związek przyczynowy
To, że przed leczeniem miałeś/-aś dolegliwości, nie wyklucza odpowiedzialności. Zwiększa jednak wagę porównania. Zbierz informacje o nasileniu tych dolegliwości, codziennych aktywnościach, pracy i wcześniejszych terapiach. Terapeuta może twierdzić, że późniejsze problemy wynikają z naturalnego przebiegu. Ocena musi wykazać, jakie są na to i przeciwko temu wskazówki.
Późno postawiona diagnoza nie musi też oznaczać, że cała wcześniejsza szkoda wynika z działania fizjoterapeuty. Zbadaj, czy w relewantnym momencie były sygnały wymagające innego postępowania lub skierowania. Przy niepewności co do różnicy w tempie powrotu do zdrowia potrzebne mogą być dodatkowe pytania do biegłego. Ocena prawna związku przyczynowego nie wynika wyłącznie z upływu czasu między leczeniem a dolegliwościami.
Ukierunkowane zlecenie opinii medycznej
Nie pytaj doradcy medycznego jedynie, czy uznaje leczenie za „dobre czy złe”. Przydatne pytania dotyczą ówczesnego standardu zawodowego, dostępnych informacji, podjętych czynności i starannej alternatywy. Trzeba też zbadać, co ta alternatywa oznaczałaby dla przebiegu leczenia. Te dwa zagadnienia — staranność postępowania i skutki — powinny być wyraźnie omówione oddzielnie.
Przekaż istotne wcześniejsze i późniejsze informacje medyczne, nie tylko dokumenty potwierdzające Twoje przypuszczenia. Niepełna dokumentacja może prowadzić do zbyt kategorycznych wniosków. Jeśli doradcy brakuje informacji, niech wskaże, jakich dokumentów potrzeba i dlaczego. Ustal z góry koszty i zakres badania. Wstępna ocena medyczna może pomóc zdecydować, czy szersze badanie ma sens.
Zgoda i wyjaśnienie ryzyk
Przy zarzucie niewystarczającej informacji chodzi o coś więcej niż to, czy podpisałeś/-aś formularz. Jakie wyjaśnienia otrzymałeś/-aś o celu, istotnych ryzykach i alternatywach? O co sam/-a pytałeś/-aś i co jest w dokumentacji? Ogólne stwierdzenie, że „wszystko omówiono”, może wymagać dalszego badania. Jednocześnie brak rozbudowanego opisu nie dowodzi sam w sobie, że nie było wyjaśnień.
Dla odszkodowania trzeba też ocenić, co wybrał(a)byś, mając wystarczające informacje. Czy poddał(a)byś się temu samemu leczeniu, wybrał(a) alternatywę, czy najpierw zasięgnął(ęła) porady? Twoje okoliczności i preferencje mają tu znaczenie. Zarzut dotyczący informacji i szkoda wynikająca z określonego wyboru leczenia to zagadnienia powiązane, lecz różne.
Zadośćuczynienie i pomoc rodziny
Zadośćuczynienie (smartengeld) dotyczy szkody niemajątkowej i nie ma stałej kwoty przypisanej do danego błędu w leczeniu. Znaczenie mają rodzaj i ciężar urazu, konsekwencje i inne okoliczności. Roszczenie finansowe z tytułu błędu w opiece często składa się z wielu pozycji; zadośćuczynienie to tylko jedna z nich. Nie myl tego z refundacją wszystkich kosztów leczenia czy utraty dochodu.
Przy pomocy udzielanej przez członków rodziny zapisuj, jakie zadania wykonywałeś/-aś sam/-a przed błędem, jaka pomoc była potrzebna później i jak długo. To, że nikt nie wystawia faktury, nie czyni automatycznie takiej pomocy nieistotną. Trzeba jednak ocenić jej prawną „odszkodowalność”. Konkretne zestawienie zadań i godzin daje więcej pewności niż ogólne stwierdzenie, że Twoja rodzina była mocno obciążona.
Omówienie roszczenia z praktyką lub ubezpieczycielem
Wyślij jasny opis leczenia, zarzucanego błędu i dodatkowej szkody. Zapytaj, kto odpowiada w imieniu praktyki i czy roszczenie zgłoszono ubezpieczycielowi. Zachowuj korespondencję i uzgadniaj uzupełnienie brakujących dokumentów oraz merytoryczną ocenę. Zgłoszenie incydentu lub skargi nie jest równoznaczne z uznaniem odpowiedzialności.
W razie odmowy warto oddzielnie omówić powody medyczne i prawne. Czy kwestionowana jest norma zawodowa, związek przyczynowy, czy tylko wysokość szkody? Dalsze badania dopasuj do tych kwestii. Postępowanie skargowe lub dyscyplinarne może mieć inny cel, ale roszczenie odszkodowawcze wymaga własnego uzasadnienia i pilnowania terminów.
Jak na bieżąco dokumentować szkodę w trakcie leczenia?
Rób miesięczne zestawienie dodatkowych kosztów, niezdolności do pracy i potrzebnej pomocy. Zachowuj paragony i notuj związek z następstwami ocenianego leczenia. Oddzielaj wyraźnie fakty medyczne od własnych odczuć: dziennik może ułatwić opis przebiegu, ale nie zastąpi medycznej oceny przyczyny. Przy zmieniających się dolegliwościach korzystaj z właściwej pomocy medycznej.
Przy niezdolności do pracy notuj, jakich zadań nie wykonujesz, czy pracujesz mniej godzin i jakie masz ustalenia z pracodawcą lub lekarzem zakładowym. W domu pomaga opis konkretnych czynności. Dzięki temu powstaje użyteczne zestawienie bez konieczności odtwarzania wszystkiego później. Zbieraj tylko dane istotne dla oceny i uzgadniaj bezpieczny sposób udostępniania dokumentów medycznych.
Przyszła szkoda może być jeszcze niepewna, dopóki rokowania nie będą jasne. Wymaga to odpowiedniej prognozy lub zastrzeżenia, a nie dowolnej kwoty końcowej. Przed ostatecznym rozliczeniem omów, czy zbadano wystarczająco rokowania. Decyzja o zakończeniu sprawy powinna odpowiadać dostępnej informacji medycznej i skutkom oświadczenia o zrzeczeniu się dalszych roszczeń.
Co się dzieje, gdy odpowiedzialność jest kwestionowana?
Poproś o konkretną przyczynę odmowy i porównaj ją ze swoimi dokumentami. Spór o zakres zlecenia wymaga innych dowodów niż spór o wysokość szkody. Uporządkuj punkty, co do których jest zgodność, oraz te, które wymagają dalszych badań. Dodatkowa opinia ma sens zwłaszcza wtedy, gdy jasne jest, na jakie pytanie ma odpowiedzieć.
Następnie omów spodziewany rezultat, koszty i czas trwania negocjacji lub postępowania. Postępowanie może dostarczyć dowodów, ale niesie też ryzyko oddalenia i zasądzenia kosztów procesu. Czas trwania zależy m.in. od reakcji strony przeciwnej i potrzeby opinii biegłych. Nie można z góry obiecać pewnego wyniku ani stałego czasu trwania.
Przy ugodzie kwota, termin płatności, odsetki, koszty i ewentualne zrzeczenie się dalszych roszczeń muszą być jasne. Zachowaj wszystkie ustalenia i sprawdź, które uprawnienia są definitywnie rozliczane. Nie musisz czekać, aż każda przyszła pozycja będzie dokładnie znana, by zasięgnąć porady prawnej, ale niepełny obraz szkody wymaga uwagi, zanim zrzekniesz się praw.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból pozabiegowy oznacza, że leczenie było błędne?
Nie. Trzeba ocenić rodzaj zabiegu, jego przebieg i standard zawodowy.
Czy muszę najpierw złożyć skargę?
Nie w każdej ścieżce odpowiedzialności. Skarga może być przydatna, ale nie zastępuje kontroli przedawnienia i dowodów.
Czy pomoc prawna jest zawsze bezpłatna?
Nie. Ustal z góry zakres analizy i koszty. Dochodzenie kosztów od strony odpowiedzialnej zależy od okoliczności.
Źródła
Burgerlijk Wetboek Boek 7, w szczególności umowa o świadczenie usług medycznych; Tuchtcolleges voor de Gezondheidszorg (niderlandzkie sądy dyscyplinarne dla pracowników ochrony zdrowia).
Terminy, koszty i Twój kolejny krok
Zgłoś podejrzenie błędu w odpowiednim czasie i w sposób konkretny. Skarga i przerwanie biegu przedawnienia to różne czynności. Dla roszczeń odszkodowawczych często obowiązuje termin pięciu lat od chwili rzeczywistej wiedzy o szkodzie i osobie odpowiedzialnej, ale mogą mieć zastosowanie szczególne reguły i inne terminy. Poproś o sprawdzenie terminu w Twojej sprawie.
Odpowiedzialny adwokat: Onur Arslan. Skontaktuj się, podając krótki opis sprawy i ewentualny pilny termin. Ustal z góry zakres i koszty analizy, możliwe koszty biegłych i ryzyka procesowe. Zwrot wszystkich kosztów nie jest gwarantowany.
Zapoznaj się także z ogólnym poradnikiem odpowiedzialności zawodowej — znajdziesz tam plan działania, checklistę dokumentów oraz wyjaśnienie szkody, związku przyczynowego i procedur skargowych. Podstawa prawna: Księga 7 BW (obowiązek należytej staranności), Księga 6 BW (odszkodowanie i obowiązek reklamacyjny) oraz Księga 3 BW (przedawnienie i jego przerwanie).
O autorze
Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan & Arslan Advocaten (27 adwokatów i 7 prawników w sześciu biurach w Holandii). W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu odszkodowań za szkody osobowe publikowane przez kancelarię — po polsku i niderlandzku.
Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią
