Jesteś teraz w niebezpieczeństwie? Dzwoń pod 112. Potrzebujesz porady lub chcesz porozmawiać: Veilig Thuis, bezpłatnie i całą dobę, 0800-2000.
Ostatnia aktualizacja treści: 3 października 2026 r. Artykuł opisuje stan prawny na ten dzień; w sprawie indywidualnej sprawdź aktualne przepisy.
Co zrobić teraz
- Przy bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112. Nie czekaj, aż sytuacja „się uspokoi”.
- Gdy nie ma ostrego zagrożenia, zadzwoń do Veilig Thuis (0800-2000). Rozmowa jest bezpłatna, możliwa całą dobę i, jeśli chcesz, anonimowa.
- Zachowaj dowody: zdjęcia obrażeń, wiadomości, notatki z datami, dokumentację od lekarza. Trzymaj kopie w miejscu, do którego sprawca nie ma dostępu.
- Jeśli w domu są dzieci, nie ustalaj sam z partnerem nowych zasad kontaktów. Najpierw porozmawiaj z Veilig Thuis lub adwokatem.
Przemoc domowa (huiselijk geweld) to nie tylko bicie. To także groźby, kontrolowanie każdego kroku, przemoc seksualna i przemoc wobec dzieci. W Holandii masz kilka dróg ochrony naraz: Veilig Thuis, zawiadomienie na policję, tymczasowy zakaz powrotu do domu dla sprawcy, zakaz kontaktu oraz decyzje dotyczące dzieci i mieszkania. Wyjaśniamy po kolei, kto o czym decyduje i jak długo trwa ochrona.
Jeśli to Ciebie podejrzewa się o przemoc, przeczytaj artykuł o podejrzeniu przemocy domowej, zakazie kontaktu i huisverbod.
Najpierw bezpieczeństwo: 112, Veilig Thuis i Kindertelefoon
Numer 112 jest na sytuacje, w których ktoś jest w niebezpieczeństwie teraz: trwa atak, padają poważne groźby, sprawca stoi pod drzwiami albo ktoś jest ranny. Rząd holenderski pisze wprost: jeśli jesteś w bezpośrednim zagrożeniu, dzwoń pod 112. Gdy nie ma pośpiechu, a chcesz rozmawiać z policją, działa numer 0900-8844.
Veilig Thuis to krajowy punkt porad i zgłoszeń w sprawie przemocy domowej i krzywdzenia dzieci (advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling). Numer 0800-2000 jest bezpłatny i czynny o każdej porze dnia i nocy. Po połączeniu zostaniesz poproszony o podanie nazwy miejscowości; wtedy trafisz do jednej z 25 regionalnych organizacji Veilig Thuis. Możesz też skorzystać z czatu na stronie Veilig Thuis.
Dzieci i młodzież do 18 lat mogą same zadzwonić do Kindertelefoon: 0800-0432, codziennie od 11.00 do 21.00.
Jeśli sprawca ma dostęp do Twojego telefonu lub komputera, korzystaj z trybu prywatnego przeglądarki albo usuwaj historię; Veilig Thuis opisuje to na stronie „Veilig surfen”.
Co robi Veilig Thuis
Veilig Thuis nie jest policją ani sądem. Jej zadania (art. 4.1.1 Wet maatschappelijke ondersteuning 2015) to m.in.:
- udzielanie porad osobie, która podejrzewa przemoc lub jej doświadcza, i wspieranie jej przy kolejnych krokach;
- przyjmowanie zgłoszeń, badanie, czy przemoc ma miejsce, i kierowanie do profesjonalnej pomocy;
- w poważnych sytuacjach powiadomienie policji, Raad voor de Kinderbescherming (Rady Ochrony Dzieci), prokuratury, kurateli (reclassering) lub Slachtofferhulp Nederland.
Rozmowa doradcza może pozostać anonimowa. Jeśli jednak chcesz, żeby coś się wydarzyło, na przykład żeby znaleziono dla Ciebie i dzieci schronienie, Veilig Thuis potrzebuje Twojej zgody na przekazanie danych innym służbom i policji. Rząd holenderski wskazuje też, że w takiej sytuacji sprawca może dostać zakaz powrotu do domu (huisverbod).
Zawiadomienie na policję (aangifte)
Pobicie, groźby, nękanie i przemoc seksualna to przestępstwa. Zawiadomienie (aangifte) złożysz na policji; masz prawo do tłumacza. O swoich prawach jako pokrzywdzonego, o odszkodowaniu w procesie karnym i o Schadefonds Geweldsmisdrijven piszemy w artykule pokrzywdzony w sprawie karnej w Holandii.
Warto wiedzieć:
- Kodeks karny (Wetboek van Strafrecht, art. 304) pozwala podwyższyć karę za pobicie o jedną trzecią, jeżeli sprawca działał wobec małżonka, partnera życiowego lub dziecka.
- Policja i prokuratura (Openbaar Ministerie, OM) traktują przemoc domową priorytetowo. Gdy nie ma zawiadomienia, starają się zebrać jak najwięcej dowodów, aby ścigać sprawę z urzędu.
- Wycofanie zawiadomienia nie zatrzymuje automatycznie sprawy karnej. O dalszym ściganiu decyduje OM.
Nękanie po rozstaniu: stalking (belaging) i karalny kontakt.
Tymczasowy zakaz powrotu do domu (tijdelijk huisverbod)
Ustawa Wet tijdelijk huisverbod pozwala szybko oddzielić sprawcę od domowników, także wtedy, gdy nie ma jeszcze wyroku ani nawet zawiadomienia. Najważniejsze zasady wynikają wprost z ustawy:
- Kto decyduje: burmistrz (burgemeester). Może upoważnić do tego pomocniczego oficera prokuratury (hulpofficier van justitie), w praktyce funkcjonariusza policji.
- Kiedy: gdy z faktów lub okoliczności wynika, że obecność danej osoby w mieszkaniu stanowi poważne i bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa domowników, albo istnieje poważne podejrzenie takiego zagrożenia. Zakaz można nałożyć tylko na osobę pełnoletnią.
- Co obejmuje: sprawca musi natychmiast opuścić mieszkanie, nie może do niego wchodzić i nie może kontaktować się z domownikami, także z dziećmi. Policja odbiera klucze.
- Jak długo: dziesięć dni. Burmistrz może przedłużyć zakaz najwyżej do czterech tygodni od dnia nałożenia, jeżeli zagrożenie trwa. Razem jest to więc maksymalnie cztery tygodnie, a nie dziesięć dni plus cztery tygodnie.
- Naruszenie: złamanie zakazu jest przestępstwem, za które grozi do dwóch lat pozbawienia wolności lub grzywna.
Nie składasz formalnego wniosku o huisverbod, ale możesz powiedzieć policji lub Veilig Thuis, że boisz się powrotu sprawcy. Burmistrz musi poinformować domowników o treści zakazu i o skutkach jego naruszenia, a także przekazać informację Veilig Thuis.
Sprawca może zaskarżyć huisverbod do sądu administracyjnego. Sąd daje dzieciom w wieku od 12 lat możliwość wypowiedzenia się, chyba że pilność sprawy na to nie pozwala. Ważne: huisverbod nie przesądza, kto jest najemcą lub właścicielem mieszkania ani kto ostatecznie zostanie z dziećmi. Na dłuższą ochronę potrzebne są inne środki, opisane poniżej.
Zakaz kontaktu: droga cywilna i karna
Gdy cztery tygodnie to za mało albo sprawca nie mieszka z Tobą, w grę wchodzą zakazy kontaktu (contactverbod) i zakazy zbliżania się do określonego miejsca (straatverbod). Mogą one mieć różne źródła.
Droga cywilna: kort geding
Sam możesz pozwać sprawcę w pilnym postępowaniu przed sędzią (voorzieningenrechter) w trybie kort geding. Podstawą jest zwykle czyn niedozwolony (onrechtmatige daad, art. 6:162 Burgerlijk Wetboek): przemoc, groźby i nękanie naruszają Twoje prawa. Sąd może zakazać kontaktu lub zbliżania się, a za każde naruszenie zwykle ustala karę pieniężną (dwangsom). Policja zwraca uwagę, że taką sprawę musisz zorganizować sama lub sam, że adwokat jest obowiązkowy i że wiążą się z tym koszty. Naruszenie zakazu cywilnego nie jest samo w sobie przestępstwem. Zobacz: kort geding w Holandii.
Droga karna
W sprawie karnej zakaz kontaktu może nałożyć:
- prokurator (officier van justitie) jako wskazanie co do zachowania (gedragsaanwijzing, art. 509hh Wetboek van Strafvordering), m.in. gdy istnieje obawa poważnie obciążającego zachowania wobec konkretnej osoby. Obowiązuje najwyżej 90 dni i może zostać przedłużone najwyżej trzy razy o 90 dni;
- sędzia śledczy lub izba sądu jako warunek zawieszenia tymczasowego aresztowania (schorsende voorwaarde);
- sąd karny w wyroku jako środek ograniczający wolność (art. 38v Wetboek van Strafrecht), na okres do pięciu lat, albo jako warunek szczególny kary w zawieszeniu.
Środki karne i cywilne mogą obowiązywać równolegle.
Środki ochrony w jednej tabeli
| Środek | Kto decyduje | Czas trwania |
|---|---|---|
| Tymczasowy huisverbod | Burmistrz lub z jego upoważnienia hulpofficier van justitie | 10 dni, przedłużenie najwyżej do 4 tygodni od nałożenia |
| Gedragsaanwijzing (np. zakaz kontaktu) | Prokurator (officier van justitie) | Najwyżej 90 dni, do trzech przedłużeń po najwyżej 90 dni |
| Warunek zawieszenia aresztu | Sędzia śledczy (rechter-commissaris) lub izba sądu (raadkamer) | Zależnie od decyzji |
| Środek ograniczający wolność (art. 38v Sr) | Sąd karny w wyroku | Najwyżej 5 lat |
| Cywilny zakaz kontaktu lub zbliżania się | Voorzieningenrechter w kort geding, na Twój wniosek przez adwokata | Tak, jak określi wyrok |
| Zakaz kontaktu rodzica z dzieckiem | Sąd rodzinny (rechtbank) | Na czas określony lub nieokreślony, według decyzji sądu |
| Wyłączne korzystanie z mieszkania w trakcie rozwodu | Sąd w postępowaniu o środki tymczasowe | Na czas trwania postępowania rozwodowego |
Schronienie: vrouwenopvang i opvang
Jeśli w domu nie jest bezpiecznie i nie chcesz lub nie możesz tam zostać, możesz razem z dziećmi trafić do schronienia dla kobiet (vrouwenopvang). Mężczyźni będący ofiarami mogą skorzystać z mannenopvang w czterech największych miastach. Według rządowego serwisu Regelhulp możesz zgłosić się bezpośrednio do ośrodka, a Veilig Thuis pomoże Ci go znaleźć. Pracowników ośrodka obowiązuje tajemnica; pomagają m.in. w uzyskaniu tajnego adresu, w sprawie rozwodu i nowego mieszkania. Schronienie organizuje gmina; może ona pobierać wkład własny.
Jeśli to bezpieczne, zabierz dokumenty tożsamości swoje i dzieci, kartę bankową, leki i telefon z ładowarką. Nie narażaj się jednak dla dokumentów.
Dzieci: władza rodzicielska, kontakty i Raad voor de Kinderbescherming
Przemoc domowa dotyka też dzieci, nawet gdy „tylko” ją widzą lub słyszą. Najważniejsze zasady:
- Kontakty (omgang). Dziecko ma prawo do kontaktu z obojgiem rodziców. Sąd może jednak zakazać kontaktu (art. 1:377a ust. 3 BW), ale tylko w czterech sytuacjach: gdy kontakt poważnie szkodziłby rozwojowi psychicznemu lub fizycznemu dziecka, gdy rodzic jest wyraźnie nieodpowiedni lub niezdolny do kontaktu, gdy dziecko w wieku od 12 lat wyraża poważne sprzeciwy albo gdy kontakt jest sprzeczny z ważnymi interesami dziecka. Przy wspólnej władzy rodzicielskiej sąd może na tych samych zasadach tymczasowo zakazać rodzicowi kontaktu z dzieckiem (art. 1:253a ust. 2 BW).
- Władza rodzicielska (gezag). Po rozwodzie władza jest co do zasady wspólna. Sąd może przyznać ją jednemu rodzicowi, m.in. gdy istnieje nieakceptowalne ryzyko, że dziecko utknie lub zagubi się między rodzicami (art. 1:251a BW). Zobacz: jednoosobowa władza rodzicielska.
- Raad voor de Kinderbescherming. Veilig Thuis może zwrócić się do Rady o zbadanie sytuacji. Rada przeprowadza wtedy badanie ochronne (beschermingsonderzoek): rozmawia z rodzicami, dzieckiem i innymi osobami, pisze raport i w razie potrzeby wnosi do sędziego rodzinnego o środek, na przykład nadzór kuratora (ondertoezichtstelling, OTS).
Huisverbod lub zakaz kontaktu mogą w praktyce wstrzymać istniejące ustalenia o kontaktach. Nie zmieniaj ich na własną rękę wbrew orzeczeniu, tylko poproś sąd o zmianę. Jeśli jesteście w trakcie rozwodu, sąd może w postępowaniu o środki tymczasowe ustalić, u którego z małżonków dziecko mieszka, i nakazać jego wydanie, a także uregulować kontakty (art. 822 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Więcej: tymczasowe zabezpieczenia przy rozwodzie.
Mieszkanie: kto zostaje w domu
Huisverbod daje Ci najwyżej cztery tygodnie spokoju w mieszkaniu. Na dłużej:
- Małżonkowie i zarejestrowani partnerzy w trakcie rozwodu: sąd może na czas postępowania przyznać jednemu z małżonków wyłączne prawo do korzystania z mieszkania i nakazać drugiemu jego opuszczenie i nieprzekraczanie progu (art. 822 ust. 1 lit. a Rv).
- Partnerzy bez ślubu: nie ma tu takiego specjalnego środka rozwodowego. Pomocny bywa cywilny zakaz zbliżania się w kort geding; o prawach do mieszkania przy rozstaniu piszemy w artykule wspólne mieszkanie i rozstanie.
Jak bezpiecznie zbierać dowody
Dowody liczą się w sprawie karnej, przy zakazie kontaktu i w sprawie o dzieci. Zbieraj je bez narażania się:
- Idź do lekarza rodzinnego (huisarts) lub na pogotowie i poproś o opisanie obrażeń. Rób zdjęcia z datą.
- Zachowuj wiadomości, e-maile i nagrania poczty głosowej. Rób zrzuty ekranu z widocznym numerem i datą.
- Prowadź krótki dziennik: data, godzina, co się stało, kto był świadkiem, czy dzieci były obecne.
- Przechowuj kopie poza wspólnym domem, na przykład u zaufanej osoby albo na koncie, do którego sprawca nie zna hasła.
Twoje bezpieczeństwo jest ważniejsze niż dowód.
Pomoc prawna, koszty i ambasada
Ofiara przestępstwa seksualnego lub przestępstwa z użyciem przemocy może dostać adwokata w sprawie karnej bez badania dochodu i bez wkładu własnego (art. 44 ust. 4 Wet op de rechtsbijstand). Warunki: w sprawie wszczęto ściganie, a pokrzywdzony kwalifikuje się do świadczenia z Schadefonds Geweldsmisdrijven. Szczegóły w artykule o pokrzywdzonym w sprawie karnej.
W sprawach rodzinnych i cywilnych (kort geding, kontakty, władza rodzicielska, mieszkanie) obowiązują zwykłe zasady. Pierwsza rozmowa jest bezpłatna i niezobowiązująca. Przy niższym dochodzie możesz mieć prawo do pomocy finansowanej przez państwo (toevoeging); płacisz wtedy tylko wkład własny (eigen bijdrage), w sprawach rodzinnych w 2026 r. od 448 € do 1120 €. Szczegóły: ile kosztuje adwokat rodzinny. Bezpłatnej porady osobom o niskich dochodach udziela też Juridisch Loket: 0800-8020, od poniedziałku do piątku w godz. 9.00–17.00.
Ambasada RP w Hadze udziela obywatelom Polski pomocy konsularnej i publikuje m.in. listę adwokatów i tłumaczy. W niebezpieczeństwie dzwoń jednak pod 112.
Przykład hipotetyczny: Anna mieszka z partnerem i dwójką dzieci w Eindhoven. Po kolejnej awanturze z groźbami dzwoni pod 112. Sprawca dostaje huisverbod na dziesięć dni. Anna rozmawia z Veilig Thuis, idzie do lekarza i składa zawiadomienie. W tym czasie adwokat przygotowuje wniosek w sprawie dzieci i ocenia, czy potrzebny jest zakaz kontaktu w kort geding. To przykład ilustracyjny; w prawdziwej sprawie decyzje zależą od faktów i dowodów.
Najczęstsze pytania
Czy mogę zadzwonić do Veilig Thuis anonimowo?
Tak. Numer 0800-2000 jest bezpłatny i czynny całą dobę, a rozmowa doradcza może pozostać anonimowa. Jeśli chcesz, żeby Veilig Thuis podjęła działania, na przykład zorganizowała schronienie, potrzebna jest Twoja zgoda na przekazanie danych innym służbom i policji. W bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112.
Jak długo trwa tymczasowy huisverbod?
Dziesięć dni. Burmistrz może go przedłużyć najwyżej do czterech tygodni od dnia nałożenia, jeżeli zagrożenie się utrzymuje. W tym czasie sprawca nie może wchodzić do mieszkania ani kontaktować się z domownikami, także z dziećmi.
Czy mogę wycofać zawiadomienie, żeby zakończyć sprawę?
Wycofanie zawiadomienia nie kończy automatycznie sprawy karnej. O dalszym ściganiu decyduje prokuratura, która przy przemocy domowej może prowadzić sprawę także z urzędu. Zanim cokolwiek zmienisz w swoich zeznaniach, porozmawiaj z adwokatem.
Jak uzyskać zakaz kontaktu na dłużej niż cztery tygodnie?
Możliwe są dwie drogi. Cywilnie możesz przez adwokata wnieść kort geding o zakaz kontaktu lub zbliżania się, zwykle z karą pieniężną za każde naruszenie. W sprawie karnej zakaz może nałożyć prokurator, sędzia przy zawieszeniu aresztu albo sąd w wyroku, w tym środek ograniczający wolność do pięciu lat.
Czy sprawca przemocy nadal ma prawo do kontaktów z dziećmi?
Dziecko co do zasady ma prawo do kontaktu z obojgiem rodziców. Sąd może jednak zakazać kontaktu, m.in. gdy poważnie szkodziłby on rozwojowi dziecka albo był sprzeczny z jego ważnymi interesami. Huisverbod lub zakaz kontaktu mogą też w praktyce wstrzymać istniejące ustalenia. Nie zmieniaj ich sama lub sam, tylko poproś sąd o decyzję.
Czy muszę płacić za adwokata?
Ofiara przestępstwa z użyciem przemocy lub seksualnego może w sprawie karnej dostać adwokata bez badania dochodu i bez wkładu własnego, jeśli wszczęto ściganie, a ona kwalifikuje się do świadczenia z Schadefonds Geweldsmisdrijven. W sprawach rodzinnych pierwsza rozmowa jest bezpłatna i niezobowiązująca, a przy niższym dochodzie możliwa jest toevoeging z wkładem własnym w 2026 r. od 448 € do 1120 €.
Oficjalne źródła
Stan informacji: 3 października 2026 r.
- Veilig Thuis: 0800-2000, czat i informacje
- Rijksoverheid: co robić przy przemocy domowej
- Rijksoverheid: tijdelijk huisverbod i kary
- Wet tijdelijk huisverbod
- Politie: rodzaje zakazów kontaktu i kto je nakłada
- Burgerlijk Wetboek Boek 1, art. 1:251a, 1:253a i 1:377a
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, art. 254 i 822
- Wetboek van Strafrecht, art. 38v i 304
- Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, art. 4.1.1
- Wet op de rechtsbijstand, art. 44
- Raad voor de Kinderbescherming: beschermingsonderzoek
- Regelhulp: vrouwen- en mannenopvang
- Ambasada RP w Hadze: pomoc konsularna
