Ostatnia aktualizacja treści: 3 października 2026 r. Artykuł opisuje stan prawny na ten dzień; w sprawie indywidualnej sprawdź aktualne przepisy.
WIA to holenderskie świadczenie związane z długotrwałą niezdolnością do pracy. Po standardowym okresie 104 tygodni choroby UWV ocenia przede wszystkim utratę zdolności zarobkowej, a nie samą nazwę choroby. Wynik co najmniej 35% może otwierać drogę do WGA lub IVA, zależnie od stopnia i trwałości ograniczeń. Okres 104 tygodni może się wydłużyć, na przykład gdy UWV nałoży na pracodawcę sankcję płacową (loonsanctie).
W skrócie
- Czy 35% to procent uszkodzenia ciała? Nie. WIA posługuje się utratą zdolności zarobkowej. Wynik nie jest prostym odpowiednikiem medycznego uszczerbku.
- Czy WIA jest przyznawana automatycznie? Nie. Trzeba złożyć wniosek i przejść właściwą ocenę. Pilnuj daty podanej przez UWV.
- Czy wynik poniżej 35% oznacza pełne zdrowie? Nie. Oznacza brak spełnienia tego progu w ocenie WIA; dalsze możliwości pracy i inne uprawnienia ocenia się odrębnie.
Dlaczego diagnoza nie wyznacza procentu
Lekarz określa ograniczenia funkcjonalne, a ocena zawodowa dotyczy możliwości zarabiania przy tych ograniczeniach. Możesz nadal mieć poważne dolegliwości, a jednocześnie otrzymać wynik poniżej 35%. Taka decyzja nie oznacza automatycznie, że nie jesteś chory albo że poprzednie stanowisko stało się odpowiednie.
Przygotuj konkretne informacje: jak długo możesz siedzieć, stać, chodzić, koncentrować się lub wykonywać powtarzalne ruchy. Opisz także częstotliwość przerw, działania uboczne leczenia i różnice między dobrym a złym dniem. Dokumentacja powinna wyjaśniać funkcjonowanie w okresie ocenianym przez UWV.
WGA i IVA
WGA dotyczy częściowej utraty zdolności zarobkowej oraz pełnej niezdolności, która nie została uznana za trwałą. IVA dotyczy pełnej i trwałej niezdolności. „Pełna” niezdolność oznacza w tym systemie utratę co najmniej 80% zdolności zarobkowej, a trwałość wymaga odrębnej oceny rokowania (stan stabilny lub pogarszający się albo niewielka szansa na poprawę w dłuższym okresie).
Nie zakładaj jednej stałej wysokości WGA przez cały okres. Rodzaj świadczenia, historia pracy, osiągane dochody i wykorzystanie pozostałej zdolności zarobkowej mogą wpływać na kolejne etapy wypłaty. Porównuj kwotę brutto z decyzji z jej uzasadnieniem, nie z samym przelewem netto.
Kiedy składać wniosek
UWV wskazuje, że w 88. tygodniu choroby wysyła pismo o WIA, a na złożenie wniosku jest następnie sześć tygodni. Ustawa wymaga złożenia wniosku najpóźniej 11 tygodni przed końcem okresu oczekiwania (wachttijd). Wiążącą datę sprawdź w swoim piśmie. Zgromadź dokumenty reintegracji, informacje o zatrudnieniu i potrzebne dane medyczne w sposób wskazany przez UWV.
Jeżeli pracodawca zwleka z dokumentami, zachowaj prośby i skontaktuj się z UWV przed upływem terminu. Nie zakładaj, że odpowiedzialność pracodawcy automatycznie usprawiedliwia niezłożenie własnego wniosku. Spóźniony wniosek może oznaczać przerwę w dochodzie. Przy opóźnieniu decyzji zapytaj UWV o możliwość zaliczki i zasady późniejszego rozliczenia.
Co sprawdzić po decyzji
Przeczytaj osobno wynik medyczny, ocenę zawodową, przyjęte wynagrodzenie i pouczenie o zaskarżeniu. Wskaż konkretne rozbieżności: pominięte ograniczenie, niewłaściwie dobraną pracę lub błąd płacowy. Odwołanie powinno dotyczyć decyzji, a nie jedynie ogólnego niezadowolenia z rozmowy.
Prawo do WIA i zakończenie umowy o pracę to dwie sprawy. Otrzymanie decyzji nie rozwiązuje samo umowy ani nie rozstrzyga wszystkich roszczeń o odprawę lub szkodę po wypadku.
Najczęstsze pytania
Czy 35% to procent uszkodzenia ciała?
Nie. WIA posługuje się utratą zdolności zarobkowej. Wynik nie jest prostym odpowiednikiem medycznego uszczerbku.
Czy WIA jest przyznawana automatycznie?
Nie. Trzeba złożyć wniosek i przejść właściwą ocenę. Pilnuj daty podanej przez UWV.
Czy wynik poniżej 35% oznacza pełne zdrowie?
Nie. Oznacza brak spełnienia tego progu w ocenie WIA; dalsze możliwości pracy i inne uprawnienia ocenia się odrębnie.
Czy mogę zaskarżyć decyzję?
Tak, przez sprzeciw (bezwaar) do UWV, zgodnie z pouczeniem i terminem w decyzji. Przygotuj argumenty dotyczące konkretnego błędu oraz dokumenty z ocenianego okresu.
Powiązane poradniki
- Chorobowe a wyjazd do Polski – zasady i dokumenty
- Zwolnienie na chorobowym w Holandii – Twoje prawa
- Wypadek w Holandii a ZUS i UWV – dwie różne ścieżki
Pełny przewodnik: Prawo pracy w Holandii – poradnik po polsku.
Praktyczny następny krok: Kalkulator WW – orientacyjna wysokość i czas wypłaty. Wynik narzędzia wymaga sprawdzenia w kontekście Twojej sprawy.
Przygotuj dokumenty z pomocą materiału: Potwierdzenie zgłoszenia choroby – wzór.
Potrzebujesz oceny dokumentów? Skontaktuj się z Arslan Advocaten. Podaj krótki opis i najbliższy termin. Warunki pomocy oraz koszty ustala się indywidualnie.
Źródła i podstawa informacji
- UWV – wniosek WIA
- UWV – procent niezdolności do pracy
- Wet WIA – art. 4, 5 i 64 (definicje i termin wniosku)
- UWV – sprzeciw wobec decyzji
