Zwolnienie po dwóch latach choroby – prawa i odprawa

Chorujesz krócej niż dwa lata? Przeczytaj poradnik o zwolnieniu podczas choroby w Holandii, ochronie przed wypowiedzeniem i wyjątkach. Ten artykuł dotyczy zakończenia zatrudnienia po długotrwałej chorobie.

Po dwóch latach choroby zwykle kończy się ustawowy obowiązek wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę, ale umowa o pracę nie wygasa automatycznie. Zwolnienie wymaga spełnienia warunków; loonsanctie nałożona przez UWV może przedłużyć obowiązek wypłaty i ochronę przed zwolnieniem. Sprawdź warunki zwolnienia według UWV. Dla pracownika wiąże się to z trzema równoległymi kwestiami: oceną zdolności do pracy przez UWV, prawem do odprawy ustawowej oraz ryzykiem tak zwanego uśpionego stosunku pracy. Ten artykuł wyjaśnia, jak przebiega ten okres, co ci przysługuje i na co uważać.

Autor: mr. Onur Arslan, adwokat — prawo pracy (rejestr dziedzin prawa NOvA). Ostatnia aktualizacja: 30 października 2026 r. Stan prawny opisany w artykule: 30 września 2026 r.; przy sprawach indywidualnych sprawdź aktualne przepisy albo skontaktuj się z kancelarią.

Krok po kroku opisujemy to także w bazie wiedzy PrawoPracy.nl: zwolnienie po dwóch latach choroby.

W skrócie

• Pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe maksymalnie 104 tygodnie (art. 7:629 ust. 1 holenderskiego kodeksu cywilnego, BW); przez ten czas obowiązuje zakaz wypowiedzenia (art. 7:670 ust. 1 BW).
• Wniosek do UWV o świadczenie z tytułu niezdolności do pracy (WIA) składasz sam, najpóźniej w 93. tygodniu choroby; list z UWV z dokładną datą przychodzi około 88. tygodnia.
• Przy niewystarczającej reintegracji UWV przedłuża obowiązek wypłaty wynagrodzenia o maksymalnie 52 tygodnie (sankcja płacowa, loonsanctie).
• Dwa lata choroby nie kończą umowy: potrzebna jest zgoda UWV na wypowiedzenie, porozumienie stron albo orzeczenie sądu.
• Uśpiony stosunek pracy sam w sobie nie jest zakazany — ale na twój wniosek pracodawca co do zasady musi zgodzić się na zakończenie umowy i wypłacić odprawę (wyrok Sądu Najwyższego w sprawie Xella, 8 listopada 2019 r.).
• Roszczenie o odprawę ustawową wygasa po trzech miesiącach od zakończenia umowy.

Trzy różne rzeczy, które dzieją się naraz

Wokół dwóch lat choroby splatają się trzy odrębne procesy. Mylenie ich jest źródłem większości nieporozumień.

Zapamiętaj wiersz środkowy: osiągnięcie dwóch lat choroby nie kończy umowy. Kończy jedynie obowiązek wypłaty i ochronę przed wypowiedzeniem. Decyzja o świadczeniu i zakończenie stosunku pracy to dwie różne decyzje, podejmowane w różnych postępowaniach: pierwsza dotyczy twojego prawa do pieniędzy z urzędu (decyzja WIA), druga twojej umowy o pracę (zgoda UWV na wypowiedzenie, porozumienie albo sąd). Od każdej z nich przysługują inne środki. Harmonogram i warunki opisuje UWV: ontslag na 2 jaar arbeidsongeschiktheid of ziekte (sprawdzone 30.09.2026).

Kiedy UWV zgadza się na zwolnienie

Zgoda nie jest formalnością. Podstawą jest art. 7:669 ust. 3 lit. b BW (stan prawny na 30 września 2026 r.). Pracodawca musi wykazać trzy rzeczy naraz.

• Okres zakazu wypowiedzenia minął — zasadniczo 104 tygodnie, dłużej jeżeli nałożono sankcję płacową albo wniosek WIA złożono za późno.
• Brak perspektywy poprawy w ciągu 26 tygodni. Prognoza liczona jest od chwili oceny. Dla pracownika, który osiągnął wiek emerytalny (AOW), okres ten wynosi sześć tygodni.
• Praca nie może być w tym czasie wykonywana w formie dostosowanej.

Do tego dochodzi warunek ogólny: pracodawca musi wykazać, że przeniesienie na inne odpowiednie stanowisko — w razie potrzeby po przeszkoleniu — nie jest możliwe w rozsądnym terminie. Według UWV sprawdza się stanowiska w firmie, a jeżeli należy ona do grupy — także w grupie, nie tylko w twoim dziale. Wniosek o zgodę pracodawca może złożyć najwcześniej trzy tygodnie przed końcem zakazu wypowiedzenia, a w czasie trwania sankcji płacowej zgody nie uzyska. Dlatego przebieg reintegracji (akta, oceny, działania w drugim spoor) ma znaczenie także na tym etapie. Warunki opisuje UWV: ontslag na 2 jaar ziekte.

Dwa lata wypłaty wynagrodzenia

Przy chorobie pracodawca ma obowiązek wypłacać co najmniej siedemdziesiąt procent wynagrodzenia przez maksymalnie sto cztery tygodnie. W pierwszym roku kwota nie może być niższa od ustawowego minimum, w drugim ta gwarancja już nie obowiązuje, choć wiele układów zbiorowych przewiduje wyższe świadczenie.

W tym okresie obowiązuje zakaz wypowiedzenia. Pracodawca nie może zakończyć umowy z powodu choroby, z wyjątkiem sytuacji takich jak likwidacja całej działalności, zwolnienie dyscyplinarne albo poważne uchylanie się pracownika od obowiązków reintegracyjnych.

Okres liczy się od pierwszego dnia zgłoszenia choroby. Ponowne zachorowanie w ciągu czterech tygodni od powrotu do pracy traktuje się jako kontynuację poprzedniej choroby, co ma znaczenie dla momentu zakończenia dwuletniego okresu.

Chorobowe w Holandii w 2026 r.: od którego dnia jest płatne?

Prawo do wynagrodzenia za czas choroby przysługuje od pierwszego dnia niezdolności do pracy, ale umowa lub układ zbiorowy mogą przewidywać najwyżej dwa dni karencji (wachtdagen), za które pracodawca nie płaci (art. 7:629 ust. 9 BW). Ustawowe minimum to 70% wynagrodzenia, z górnym limitem dziennej podstawy i z gwarancją płacy minimalnej w pierwszym roku (art. 7:629 ust. 1 BW). Przy trwającej umowie płaci pracodawca, a nie UWV; świadczenie z Ziektewet dotyczy innych sytuacji, na przykład gdy umowa skończyła się w czasie choroby. Zgłaszanie choroby i pierwsze tygodnie opisujemy w tekście choroba w pracy w Holandii – najczęstsze pytania.

Reintegracja w Holandii: obowiązki obu stron w trakcie choroby

Ustawa nakłada obowiązki nie tylko na pracownika, lecz przede wszystkim na pracodawcę. Konieczny jest plan działania sporządzany najpóźniej w ósmym tygodniu, regularne oceny, kontakt z lekarzem zakładowym oraz poszukiwanie odpowiedniej pracy najpierw w firmie, a następnie poza nią.

Pracownik ma obowiązek współpracować: stawiać się na wizyty, uczestniczyć w planie, przyjąć odpowiednią pracę zastępczą i informować o zmianach. Odmowa współpracy może prowadzić do wstrzymania wynagrodzenia.

Zakres obowiązków i najczęstsze błędy opisujemy w artykule o reintegracji po chorobie. Zaniedbania pracodawcy mają bezpośrednie konsekwencje finansowe, o czym niżej.

Ocena UWV: wniosek o świadczenie WIA

Wniosek o świadczenie z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy (WIA) składasz najpóźniej w 93. tygodniu choroby, w terminie podanym w liście z UWV. UWV ocenia wtedy dwie rzeczy: twoją zdolność do zarobkowania oraz to, czy pracodawca dopełnił obowiązków reintegracyjnych. To drugie może skończyć się sankcją płacową, opisaną w następnej części.

Sama ocena zdolności do pracy opiera się na porównaniu poprzednich zarobków z tym, co możesz jeszcze zarobić. Przy utracie poniżej trzydziestu pięciu procent świadczenie nie przysługuje, co dla wielu osób oznacza konieczność szukania innej pracy mimo utrzymujących się dolegliwości.

Sankcja płacowa (loonsanctie): wynagrodzenie i moment zwolnienia

Jeżeli UWV uzna, że pracodawca nie wywiązał się z obowiązków reintegracyjnych, może nałożyć sankcję płacową.

Skutek jest podwójny. Obowiązek wypłaty wynagrodzenia zostaje przedłużony, maksymalnie o 52 tygodnie. Przez ten czas trwa też zakaz wypowiedzenia, więc pracodawca nie może wystąpić o zgodę na zwolnienie. Przesuwa się zatem cała oś czasu, łącznie z momentem, w którym w ogóle można zakończyć umowę.

Sankcja działa na twoją korzyść, ale nie jest automatyczna: UWV ocenia to przy okazji wniosku o świadczenie, na podstawie akt reintegracji. Dlatego warto pilnować, żeby w aktach znalazły się twoje zastrzeżenia, jeżeli pracodawca czegoś zaniechał.

Pracodawca może złożyć sprzeciw (bezwaar) od decyzji o sankcji. Może też naprawić zaniedbanie i zgłosić to UWV; jeżeli UWV potwierdzi naprawę, sankcja kończy się sześć tygodni później (art. 25 ust. 9–14 ustawy WIA). W obu przypadkach obowiązek wypłaty i zakaz wypowiedzenia mogą skończyć się wcześniej niż po 52 tygodniach — śledź więc korespondencję w tej sprawie. Rozpatrywanie wniosku o świadczenie WIA jest w tym czasie zawieszone; UWV wznawia je co do zasady po potwierdzeniu naprawy albo najpóźniej sześć tygodni przed końcem 52 tygodni (art. 64 ust. 7–8 ustawy WIA).

Uśpiony stosunek pracy i odprawa (Xella)

Zwolnienie po dwóch latach choroby wcale nie następuje automatycznie. Po dwóch latach obowiązek wypłaty wynagrodzenia zwykle się kończy, chyba że został przedłużony, na przykład z powodu loonsanctie. Umowa formalnie trwa dalej, dopóki nie zostanie zakończona. Pozostawienie jej w takim stanie nazywa się uśpionym stosunkiem pracy i przez lata było sposobem na uniknięcie wypłaty odprawy ustawowej.

Sąd Najwyższy rozstrzygnął tę praktykę w 2019 roku (sprawa Xella, ECLI:NL:HR:2019:1734), ale inaczej, niż się często streszcza: samo utrzymywanie uśpionej umowy nie jest zakazane. Zakazane jest odmawianie zakończenia umowy, gdy ty o nie wystąpisz — wtedy obowiązek bycia dobrym pracodawcą nakazuje przyjąć wniosek i wypłacić odprawę ustawową. Kluczowe jest więc złożenie wniosku na piśmie; bez niego pracodawca nie ma obowiązku działać z własnej inicjatywy. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której pracodawca ma uzasadniony interes w utrzymaniu umowy, na przykład realne możliwości reintegracji; według Sądu Najwyższego takim interesem nie jest sama okoliczność, że w chwili złożenia propozycji zbliżasz się do wieku emerytalnego. Od 1 kwietnia 2020 r. obowiązuje też rozwiązanie systemowe (Wet compensatie transitievergoeding): pracodawca może złożyć do UWV wniosek o zwrot wypłaconej odprawy (art. 7:673e BW), ale co do zasady najwyżej do kwoty należnej na dzień po upływie dwóch lat zakazu wypowiedzenia, a przy sankcji płacowej zwrot może być niższy. Zapowiadane zmiany tej regulacji nie weszły w życie 1 lipca 2026 r.; według UWV (stan na 30 września 2026 r.) zasady na razie się nie zmieniają. Ocena, czy w twojej sprawie zachodzi wyjątek, zależy od okoliczności — Xella nie daje automatycznej gwarancji zakończenia umowy.

Przy zakończeniu umowy na twój wniosek w trybie Xella pracodawca nie musi zapłacić więcej niż odprawa, która należałaby się, gdyby umowa skończyła się dzień po tym, jak mógł ją zakończyć z powodu niezdolności do pracy (zwykle po 104 tygodniach, a przy sankcji płacowej później). Późniejsze złożenie wniosku nie podnosi więc kwoty ponad ten pułap.

W praktyce oznacza to, że jeśli po dwóch latach nic się nie dzieje, powinieneś sam wystąpić z pisemnym wnioskiem o zakończenie umowy i wypłatę odprawy. Bierność bywa kosztowna nie dlatego, że zmienia się wysokość odprawy (liczy się ją tak, jakby umowa skończyła się po 104 tygodniach), lecz dlatego, że bez wniosku nic się nie dzieje, a po zakończeniu umowy biegną krótkie terminy zawite — m.in. trzy miesiące na roszczenie o odprawę.

Odprawa ustawowa

To najczęstszy powód sporu na tym etapie, dlatego warto znać zasady obliczania.

Odprawa przysługuje również przy zakończeniu umowy po dwóch latach choroby. Nalicza się ją od pierwszego dnia zatrudnienia, według wynagrodzenia sprzed choroby, a nie według obniżonej kwoty wypłacanej w trakcie niezdolności do pracy.

Odprawa w Holandii (transitievergoeding) wynosi jedną trzecią miesięcznego wynagrodzenia za każdy rok trwania umowy i proporcjonalną część za okres krótszy niż rok (art. 7:673 ust. 2 BW). W 2026 r. obowiązuje górny limit 102 000 euro albo rocznego wynagrodzenia, jeżeli jest ono wyższe.

Sposób obliczania i sytuacje szczególne opisujemy w artykule o odprawie ustawowej. Warto zweryfikować podstawę wyliczenia, ponieważ pomyłki w tym zakresie zdarzają się często.

Jeżeli umowa kończy się na twój wniosek w trybie Xella, pracodawca nie musi zapłacić więcej niż odprawa liczona tak, jakby umowa skończyła się w momencie, w którym zakończenie było możliwe, czyli co do zasady po upływie dwóch lat. Gdy natomiast pracodawca sam wypowie umowę za zgodą UWV, odprawę liczy się według ogólnych zasad na dzień zakończenia umowy; UWV zwraca mu jednak najwyżej kwotę z końca dwuletniego okresu. W razie wątpliwości co do podstawy wyliczenia warto je sprawdzić.

Droga formalna zakończenia umowy

Zwolnienie po dwóch latach choroby może przebiegać na trzy sposoby. Pierwszy to porozumienie stron, najczęstszy i najszybszy. Drugi to wypowiedzenie przez pracodawcę po uzyskaniu zezwolenia UWV z powodu długotrwałej niezdolności do pracy. Trzeci to droga sądowa, stosowana przy sporze.

Przy porozumieniu sprawdź, czy dokument nie zawiera zrzeczenia się roszczeń o odprawę ani sformułowań o zawinieniu. Wskazówki znajdziesz w artykule o rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron.

Uwaga: przy chorobie porozumienie bywa ryzykowne dla prawa do świadczeń. Po dwóch latach sytuacja jest inna niż w trakcie choroby, ale nadal warto sprawdzić skutki. Omawiamy je w artykule o porozumieniu w czasie choroby.

Praca u innego pracodawcy w trakcie reintegracji

Jeżeli w twojej firmie nie ma odpowiedniej pracy, pracodawca ma obowiązek szukać jej poza przedsiębiorstwem. Nazywa się to drugą ścieżką reintegracji i zwykle prowadzi ją wyspecjalizowana firma na koszt pracodawcy.

Podjęcie pracy u innego pracodawcy nie kończy twojej umowy ani nie pozbawia cię prawa do odprawy. Umowa trwa dalej, dopóki nie zostanie formalnie zakończona, a nowe zatrudnienie jest rozliczane z wynagrodzeniem chorobowym.

Odmowa udziału w drugiej ścieżce bez uzasadnienia bywa traktowana jako brak współpracy i może prowadzić do wstrzymania wypłaty. Jeżeli proponowana praca nie odpowiada twoim ograniczeniom, zgłoś to na piśmie i poproś o opinię lekarza zakładowego zamiast po prostu odmawiać.

Świadczenia po zakończeniu umowy

Jeżeli UWV przyzna świadczenie z tytułu niezdolności do pracy, jest ono wypłacane niezależnie od zakończenia umowy. Przy niższym stopniu utraty zdolności do pracy możliwe jest połączenie tego świadczenia z zasiłkiem dla bezrobotnych albo z zarobkiem z pracy w ograniczonym wymiarze.

Jeżeli świadczenie nie zostanie przyznane, ponieważ utrata jest mniejsza niż trzydzieści pięć procent, pozostaje zasiłek WW, o ile spełniasz jego warunki. Wniosek o WW można złożyć najwcześniej tydzień przed pierwszym dniem bez pracy i najpóźniej tydzień po nim (UWV: WW aanvragen).

Osobną sytuacją jest choroba, która pojawia się już po zakończeniu zatrudnienia; wtedy działa ustawa o świadczeniach chorobowych, opisana w artykule o Ziektewet.

Częściowa odprawa przy zmniejszeniu wymiaru

Nie każda sprawa kończy się rozstaniem. Zdarza się, że zamiast zakończenia umowy proponuje się jej kontynuację w mniejszym wymiarze godzin. Jeżeli przy trwałej częściowej niezdolności do pracy wymiar zmniejsza się co najmniej o dwadzieścia procent i ma charakter trwały (według rozsądnych oczekiwań), przysługuje odprawa częściowa, proporcjonalna do utraconych godzin i liczona od dotychczasowego wynagrodzenia (Sąd Najwyższy, 14 września 2018 r., sprawa Kolom, ECLI:NL:HR:2018:1617). Nie przysługuje natomiast przy samym obniżeniu pensji po przeniesieniu na gorzej płatne stanowisko ani wtedy, gdy godziny spadają o mniej niż 20%, a resztę spadku dochodu powoduje takie przeniesienie (Sąd Najwyższy, 17 kwietnia 2020 r., ECLI:NL:HR:2020:749).

Zmniejszenie wymiaru zamiast zakończenia. Jeżeli wracasz do pracy w mniejszym wymiarze i różnica jest istotna oraz trwała, możliwa jest częściowa odprawa odpowiadająca utraconej części etatu. To osobna droga obok całkowitego zakończenia umowy; Xella dotyczy zakończenia całej umowy.

To uprawnienie bywa pomijane, ponieważ formalnie nie dochodzi do zwolnienia. Warto o nim pamiętać przy każdej trwałej zmianie umowy wynikającej z ograniczeń zdrowotnych.

Dokumenty, które musisz mieć

Bez tych dokumentów nie da się ocenić ani zgody na zwolnienie, ani odprawy.

• Analiza problemu (probleemanalyse) sporządzona przez lekarza zakładowego najpóźniej w szóstym tygodniu.
• Plan powrotu do pracy (plan van aanpak) i wszystkie oceny okresowe, w tym ocena po pierwszym roku (eerstejaarsevaluatie) i ocena końcowa.
• Raport z ekspertyzy zawodoznawczej (rapport arbeidsdeskundig onderzoek) — sporządza go ekspert ds. możliwości pracy (arbeidsdeskundige) z arbodienst albo UWV, jeżeli powstał.
• Sprawozdanie z reintegracji (re-integratieverslag), którego kopię pracodawca musi ci przekazać.
• Decyzja o świadczeniu WIA wraz z ustalonym stopniem niezdolności.
• Decyzja o ewentualnej sankcji płacowej nałożonej na pracodawcę.
• Propozycja zakończenia umowy (np. porozumienie VSO) albo pismo o wystąpieniu o zgodę i decyzja UWV w sprawie zgody na wypowiedzenie.

Kompletne akta reintegracji masz prawo otrzymać; poproś o nie pisemnie, zanim upłynie dwuletni okres.

Terminy, o których trzeba pamiętać

Przy sprawie takiej jak zwolnienie po dwóch latach choroby decydują trzy daty. Po pierwsze, wniosek o świadczenie z tytułu niezdolności do pracy składasz najpóźniej w 93. tygodniu choroby, w terminie podanym w liście z UWV. Spóźnienie opóźnia wypłatę i przesuwa moment, od którego pracodawca może wystąpić o zgodę na zwolnienie.

Po drugie, na sprzeciw (bezwaar) wobec decyzji UWV masz co do zasady sześć tygodni od dnia po wysłaniu decyzji. Spóźniony sprzeciw jest uwzględniany tylko wyjątkowo, gdy spóźnienie jest usprawiedliwione.

Po trzecie, roszczenie o odprawę ustawową wygasa po trzech miesiącach od zakończenia umowy. To termin zawity, którego przekroczenia nie da się naprawić, dlatego reaguj natychmiast po otrzymaniu ostatniego rozliczenia.

Sytuacja pracowników z zagranicy

Dla osób, które przyjechały do Holandii do pracy, dwuletni okres choroby bywa dodatkowo skomplikowany. Powrót do Polski w trakcie reintegracji wymaga zgłoszenia, a kontrola lekarska może zostać przeniesiona do instytucji polskiej na podstawie przepisów unijnych.

Utrata pracy oznacza często również pytanie o mieszkanie, jeżeli zapewniał je pracodawca lub agencja. Prawo najmu jest jednak odrębne od prawa pracy i zakończenie umowy o pracę nie kończy samo przez się prawa do lokalu.

Zadbaj też o poprawny adres w rejestrze gminnym. Decyzje UWV wysyłane są właśnie tam (lub do Mijn UWV), a sześciotygodniowy termin na sprzeciw biegnie od dnia po wysłaniu decyzji. Wykazanie, że pismo nie dotarło z przyczyn od ciebie niezależnych, jest trudne i nie zawsze ratuje termin.

Przykład ilustracyjny (hipotetyczny)

Załóżmy, że pracownica magazynu choruje przez dwa lata po urazie barku. Po zakończeniu okresu wypłaty wynagrodzenia pracodawca przestaje płacić, ale nie kończy umowy i nie odpowiada na wiadomości. Po roku pracownica orientuje się, że formalnie nadal jest zatrudniona.

Wysyła pisemny wniosek o zakończenie umowy i wypłatę odprawy, powołując się na orzecznictwo dotyczące uśpionego stosunku pracy, i zachowuje potwierdzenie wysyłki. Jeżeli pracodawca nie ma uzasadnionego interesu w utrzymaniu umowy, powinien przyjąć wniosek i wypłacić odprawę, przy czym nie musi zapłacić więcej niż kwota liczona na moment, w którym zakończenie było możliwe, czyli sprzed roku. Wynik zależy jednak od okoliczności konkretnej sprawy.

Ubezpieczenie i dochód w okresie przejściowym

Między zakończeniem wypłaty wynagrodzenia a pierwszą wypłatą świadczenia z UWV powstaje niekiedy luka kilku tygodni. Warto przygotować się na nią wcześniej, ponieważ formalności trwają, a wypłata następuje dopiero po wydaniu decyzji.

Obowiązek posiadania holenderskiego ubezpieczenia zdrowotnego trwa nadal, dopóki mieszkasz lub pracujesz w Holandii. Przy niższym dochodzie sprawdź prawo do dopłaty do składki i do kosztów najmu; zmianę dochodu trzeba zgłosić samodzielnie.

Najczęstsze błędy

Trzy pomyłki powtarzają się w tych sprawach najczęściej i wszystkie da się łatwo uniknąć.

Pierwszy błąd to czekanie na inicjatywę pracodawcy. Po dwóch latach nikt nie ma obowiązku przypominać ci o twoich uprawnieniach, a bierność kosztuje.

Drugi to podpisanie porozumienia bez sprawdzenia wysokości odprawy. Kwota bywa liczona od obniżonego wynagrodzenia chorobowego zamiast od pełnego wynagrodzenia sprzed choroby.

Trzeci to przekroczenie trzymiesięcznego terminu na roszczenie o odprawę. Po jego upływie uprawnienie wygasa niezależnie od tego, jak oczywiste było naruszenie.

Gdzie sprawdzić informacje urzędowe

Warunki zgody na zwolnienie po dwóch latach choroby opisuje UWV: ontslag na 2 jaar arbeidsongeschiktheid of ziekte, wniosek o świadczenie — UWV: WIA aanvragen, a skład akt reintegracji — UWV: re-integratieverslag. Wszystkie strony sprawdzone 30 września 2026 r.

Najczęstsze pytania

Kiedy możliwe jest zwolnienie po dwóch latach choroby?

Dopiero po upływie 104 tygodni wypłaty wynagrodzenia chorobowego. Przez ten okres obowiązuje zakaz wypowiedzenia z powodu choroby. Po jego upływie pracodawca może wystąpić do UWV o zezwolenie na wypowiedzenie z powodu długotrwałej niezdolności do pracy.

Czy po dwóch latach choroby przysługuje odprawa?

Tak. Odprawa ustawowa naliczana jest od pierwszego dnia zatrudnienia, według wynagrodzenia sprzed choroby, a nie według obniżonej kwoty wypłacanej w trakcie niezdolności do pracy.

Czym jest uśpiony stosunek pracy?

To sytuacja, w której po dwóch latach choroby pracodawca przestaje płacić, ale nie kończy umowy, aby uniknąć wypłaty odprawy. Samo utrzymywanie takiej umowy nie jest zakazane. Sąd Najwyższy (sprawa Xella, 2019) orzekł jednak, że na wniosek pracownika pracodawca co do zasady musi zgodzić się na zakończenie umowy i wypłacić odprawę, chyba że ma uzasadniony interes w jej utrzymaniu, na przykład realne możliwości reintegracji.

Co zrobić, gdy pracodawca nie kończy umowy?

Złóż pisemny wniosek o zakończenie umowy i wypłatę odprawy, zachowując potwierdzenie wysyłki. Pracodawca nie musi zapłacić więcej niż odprawa liczona na moment, w którym zakończenie było możliwe, czyli co do zasady po upływie dwóch lat choroby. Pracodawca może odmówić tylko przy uzasadnionym interesie, np. realnych możliwościach reintegracji.

Co się dzieje, gdy UWV nie przyzna świadczenia?

Przy utracie zdolności do zarobkowania mniejszej niż 35 procent świadczenie nie przysługuje. Pozostaje wtedy zasiłek dla bezrobotnych, o ile spełniasz jego warunki; wniosek składasz najwcześniej tydzień przed pierwszym dniem bez pracy i najpóźniej tydzień po nim.

Czy umowa kończy się automatycznie po dwóch latach?

Nie. Po 104 tygodniach kończy się obowiązek wypłaty wynagrodzenia i zakaz wypowiedzenia, ale umowa trwa dalej, dopóki ktoś jej nie zakończy. Pracodawca potrzebuje do tego zgody UWV albo twojej zgody (porozumienie stron); w sporze możliwa jest też droga sądowa. Pozostawienie umowy w takim stanie to właśnie uśpiony stosunek pracy.

Co zmienia loonsanctie nałożona na pracodawcę?

Przedłuża obowiązek wypłaty wynagrodzenia, maksymalnie o 52 tygodnie (krócej, jeżeli pracodawca naprawi zaniedbanie), i przez ten czas utrzymuje zakaz wypowiedzenia. Pracodawca nie może więc w tym okresie wystąpić o zgodę na zwolnienie. Cała oś czasu przesuwa się do przodu.

Czy w Holandii można zostać zwolnionym podczas choroby?

Przez pierwsze dwa lata choroby obowiązuje zakaz wypowiedzenia (art. 7:670 ust. 1 BW), ale nie chroni on przed każdym zakończeniem pracy. Umowa terminowa może wygasnąć w uzgodnionym dniu, możliwe jest zwolnienie dyscyplinarne, a zakaz nie działa, jeżeli choroba zaczęła się dopiero po tym, jak UWV otrzymał wniosek pracodawcy o zgodę na zwolnienie. Szczegóły i wyjątki opisujemy w poradniku o zwolnieniu podczas choroby w Holandii.

Przegląd wszystkich tematów z zakresu prawa pracy — od zwolnienia i odprawy po wynagrodzenie, chorobę i pracę przez agencję — znajdziesz na stronie prawo pracy w Holandii.

Powiązane artykuły

• Choroba w pracy w Holandii
• Reintegracja po chorobie
• Transitievergoeding

Podsumowanie

Zwolnienie po dwóch latach choroby jest możliwe dopiero po upływie stu czterech tygodni wypłaty wynagrodzenia i po ocenie UWV. Odprawa ustawowa przysługuje w pełnej wysokości, liczona od pierwszego dnia pracy i od wynagrodzenia sprzed choroby. Jeśli pracodawca pozostawia umowę w stanie uśpienia, wystąp pisemnie o jej zakończenie i pamiętaj o trzymiesięcznym terminie na roszczenie o odprawę.

Twoja umowa nie została zakończona po dwóch latach choroby albo nie otrzymałeś odprawy? Skontaktuj się z nami, a sprawdzimy twoje uprawnienia i przygotujemy wniosek.

---

O autorze

Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan Advocaten. W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu prawa pracy publikowane przez kancelarię i prowadzi sprawy o zwolnienia, porozumienia rozwiązujące, odprawy, zaległe wynagrodzenie i spory z pracodawcą — po polsku i niderlandzku.

Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią