Jeśli otrzymałeś wezwanie (dagvaarding) do strafrechter (sędziego karnego w Niderlandach), ważne jest, aby uważnie sprawdzić treść i terminy.
Otrzymałeś wezwanie do strafrechter i nie wiesz dokładnie, jakie masz prawa i obowiązki. Jak przygotować się do posiedzenia i jakie kroki najlepiej teraz podjąć? W tym artykule znajdziesz jasne wyjaśnienia i praktyczne wskazówki, aby jak najlepiej poprowadzić swoją sprawę.
Odpowiedzialny adwokat: Melanie Schulpen, adwokat prawa karnego i administracyjnego w Arslan & Arslan Advocaten. Wpisana do rejestru dziedzin prawa (rechtsgebiedenregister) Niderlandzkiej Izby Adwokackiej w zakresie prawa karnego (w tym nieletnich) i administracyjnego. Ostatnia aktualizacja redakcyjna: 22 września 2026 r.
Posiedzenie przed sądem karnym: czego możesz się spodziewać?
Wezwanie oznacza, że Twoja sprawa trafi na posiedzenie: do politierechter (sędziego karnego orzekającego jednoosobowo w prostych sprawach) lub do meervoudige kamer (skład trzech sędziów w sprawach poważniejszych). Możesz się tam stawić i przedstawić swoją wersję wydarzeń — ale dla większości podejrzanych nie jest to obowiązkowe.
Dla niektórych podejrzanych istnieje ustawowy obowiązek stawiennictwa. Po pierwsze dla podejrzanych wymienionych w art. 258a Sv: w skrócie podejrzani, którzy w związku ze sprawą przebywają w voorlopige hechtenis (tymczasowym aresztowaniu) i są ścigani za określone poważne przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i przestępstwa z użyciem przemocy — i to tylko na posiedzenie merytoryczne. Po drugie dla podejrzanych nieletnich (art. 495a Sv). Ponadto sąd może w konkretnej sprawie nakazać, abyś stawił się osobiście, w razie potrzeby z nakazem doprowadzenia (art. 278 ust. 3 Sv).
Jeśli nie stawisz się bez takiego obowiązku, sąd może orzec verstek (rozpoznanie sprawy pod Twoją nieobecność) i rozpoznać sprawę bez Twojej obecności. To prawie nigdy nie leży w Twoim interesie: Twoje okoliczności osobiste nie zostaną omówione i nie zareagujesz na to, co przedstawi officier van justitie (prokurator w Niderlandach). Możesz też być reprezentowany przez adwokata z wyraźnym pełnomocnictwem; wtedy będzie on przemawiał w Twoim imieniu.
- Otwarcie posiedzenia: Sędzia otwiera posiedzenie i sprawdza Twoje dane.
- Odczytanie zarzutu (tenlastelegging): Officier van justitie odczytuje zarzuty.
- Twoje wyjaśnienia: Otrzymasz możliwość przedstawienia swojej wersji wydarzeń. Ważne, aby mówić spokojnie i jasno.
- Postępowanie dowodowe: Officier van justitie i Twój adwokat mogą powoływać dowody i świadków. Twój adwokat może również zadawać pytania.
- Rekwizytorium i mowa obrończa: officier van justitie żąda kary (rekwizytorium). To jest żądanie, a nie decyzja: ostatecznie sędzia decyduje, czy zapadnie wyrok skazujący, a jeśli tak — jaka kara, i może orzec niżej lub wyżej niż żądanie. Następnie Twój adwokat wygłasza mowę obrończą.
- Ostatnie słowo: przed zamknięciem przewodu sądowego masz jako podejrzany prawo zabrać głos jako ostatni. To jest Twój własny moment, niezależny od adwokata. Przygotuj to: kilka zdań o tym, co zdarzenie dla Ciebie oznaczało, co od tego czasu się zmieniło i jakie byłyby dla Ciebie skutki kary — takie informacje w praktyce wpływają na wymiar kary.
- Wyrok: Czasem wyrok zapada od razu, ale często ogłaszany jest w późniejszym terminie.
Dobre przygotowanie jest kluczowe. Arslan & Arslan Advocaten pomoże Ci w gruntownym przygotowaniu, abyś wiedział, czego się spodziewać i jak najlepiej zachować się podczas posiedzenia.
Czy to pro-formazitting, regiezitting czy posiedzenie merytoryczne?
Na pro-formazitting (posiedzeniu formalnym) sąd może decydować o dalszym trwaniu voorlopige hechtenis i o przebiegu postępowania dowodowego. Regiezitting dotyczy głównie przygotowania i wniosków dowodowych. Merytoryczna ocena podejrzenia może nastąpić w późniejszym terminie.
Dlatego wcześniej zapytaj, jaki typ posiedzenia jest zaplanowany. Data mieszcząca się w terminie tymczasowego aresztowania nie oznacza automatycznie, że sędzia tego dnia oceni wszystkie dowody lub wyda orzeczenie. W naszym artykule o zatrzymaniu (inverzekeringstelling) i tymczasowym aresztowaniu (voorlopige hechtenis) przeczytasz, dlaczego te etapy należy rozpatrywać oddzielnie.
Ważne terminy i co powinieneś zrobić
W prawie karnym obowiązują ścisłe terminy, których musisz pilnować. Ich niedotrzymanie może mieć negatywne konsekwencje, jak utrata możliwości wniesienia sprzeciwu lub apelacji. Poniżej przedstawiamy najważniejsze terminy:
- Sepotbesluit (decyzja o umorzeniu przez prokuratora): Zasadniczo nie możesz się od niej odwołać, ale zawsze skonsultuj to ze swoim adwokatem.
- Strafbeschikking (nakaz karny): sprzeciw w ciągu 14 dni od doręczenia Ci w osobie odpisu albo od chwili, gdy w inny sposób dowiedziałeś się o decyzji (art. 257e ust. 1 Sv). Przy grzywnie nie wyższej niż € 340 za wykroczenie popełnione najwyżej cztery miesiące przed wysłaniem, mogą — przy spełnieniu ustawowych warunków — obowiązywać najpóźniej sześć tygodni od wysłania na adres w BRP (rejestr adresów mieszkańców w Niderlandach) lub na podany przez Ciebie adres. Również wtedy musisz wnieść sprzeciw w ciągu czternastu dni od osobistego doręczenia lub faktycznego powzięcia wiadomości; nie otrzymujesz dodatkowego czasu oczekiwania od chwili, gdy znasz treść nakazu. Sprzeciw składasz w parket (prokuraturze) wskazanym w nakazie: osobiście w okienku, przez adwokata, który stwierdza, że ma wyraźne pełnomocnictwo, albo przez pełnomocnika pisemnego (art. 257e ust. 3 Sv). Uwaga: dobrowolna zapłata oznacza zrzeczenie się prawa do sprzeciwu.
- Wezwanie (dagvaarding): Posiedzenie odbywa się zwykle w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy. Skontaktuj się z adwokatem z odpowiednim wyprzedzeniem, aby przygotować obronę.
- Wyrok: apelacja w ciągu 14 dni od orzeczenia końcowego, jeśli stawiłeś się na posiedzenie lub doręczono Ci wezwanie osobiście. Jeśli nie stawiłeś się i nie wiedziałeś o dacie posiedzenia, termin czternastu dni biegnie dopiero od dnia, w którym zapoznałeś się z wyrokiem (art. 408 Sv). Kasacja do Hoge Raad (Sądu Najwyższego Niderlandów): również czternaście dni.
- Hoger beroep (apelacja): Po jej wniesieniu Twoja sprawa jest ponownie rozpoznawana przez gerechtshof (sąd apelacyjny).
Pamiętaj: te terminy są bezwzględne. Jeden dzień spóźnienia oznacza utratę uprawnień. Dlatego niezwłocznie po otrzymaniu wezwania lub nakazu karnego skontaktuj się ze specjalistą z zakresu prawa karnego, takim jak Arslan & Arslan Advocaten, który poprowadzi Cię przy terminowym podjęciu właściwych kroków.
Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć
W sprawach karnych często zdarza się, że podejrzani nieumyślnie popełniają błędy, które mogą zaszkodzić ich obronie. Poniżej znajdziesz kilka częstych pułapek i sposoby, jak ich uniknąć:
- Brak reakcji na wezwanie lub nakaz karny: niektórzy ignorują pismo, licząc, że sprawa sama wygaśnie. To poważny błąd, nawet jeśli stawiennictwo dla większości podejrzanych nie jest obowiązkiem. Jeśli nie przyjdziesz, sąd może orzec verstek i rozstrzygnąć na podstawie samego akt — bez Twojej relacji i bez uwzględnienia Twoich okoliczności osobistych. Przy strafbeschikking dodatkowo obowiązuje twardy termin sprzeciwu: jeśli go przekroczysz, nałożona kara staje się prawomocna.
- Brak adwokata: Zawsze masz prawo do pomocy adwokata. Doświadczony adwokat karnista może znacząco poprawić Twoje szanse i uchronić przed zbędnymi błędami.
- Przyznanie się bez konsultacji: Nigdy bez konsultacji z adwokatem nie składaj oświadczenia o winie. Może to pogorszyć Twoją sytuację, podczas gdy czasem lepsza jest inna strategia.
- Brak przygotowania do posiedzenia: Wiedz, czego się spodziewać i przygotuj swoje wyjaśnienia z adwokatem. To pomaga zachować spokój i jasność podczas posiedzenia.
- Brak przedłożenia dowodów i świadków: Ważne, aby Twój adwokat miał terminowy dostęp do akt i mógł wezwać świadków. To może przesądzić o wyniku.
W Arslan & Arslan Advocaten zawsze doradzamy, aby jak najszybciej po otrzymaniu wezwania skontaktować się z nami. Zapewniamy dobre przygotowanie, prowadzimy Cię krok po kroku i zapobiegamy wpadnięciu w te częste pułapki.
Procedura krok po kroku
Niderlandzkie postępowanie karne przebiega według stałych etapów. Po zatrzymaniu i przesłuchaniu przez policję officier van justitie decyduje, czy będziesz ścigany. Może to nastąpić na różne sposoby:
Sepot: prokurator decyduje, że nie będzie Cię ścigał (niewystarczający materiał dowodowy albo brak interesu w ściganiu)
Strafbeschikking: prokurator sam wymierza karę bez udziału sądu
OM-zitting (TOM-zitting): prokurator omawia z Tobą sprawę i proponuje karę
Dagvaarding: Twoja sprawa trafia na posiedzenie do politierechter (sprawy proste) lub do meervoudige kamer (sprawy złożone). Dla większości podejrzanych stawiennictwo to prawo, a nie obowiązek; jeśli nie przyjdziesz, może zostać orzeczone verstek.
Na każdym etapie masz prawa i możliwości obrony. Adwokat karnista zna te ścieżki i wie, która strategia w Twojej sytuacji ma największe szanse powodzenia.
Terminy są kluczowe w prawie karnym. Przy strafbeschikking masz 14 dni na sprzeciw. Przy wyroku 14 dni na apelację. Od razu zweryfikuj początek i koniec biegu terminu: przekroczenie może skutkować niedopuszczalnością środka odwoławczego. Nie licz na wyjątkowe usprawiedliwienie spóźnienia. Dlatego zawsze natychmiast zaangażuj adwokata, gdy tylko otrzymasz pismo z Openbaar Ministerie (prokuratury niderlandzkiej).
Co możesz zrobić?
Najważniejszy krok: niezwłocznie zaangażuj adwokata karnego. Nie czekaj. Im wcześniej adwokat włączy się w sprawę, tym lepiej przygotuje Twoją obronę.
Twój adwokat może zażądać akt z Openbaar Ministerie, przeanalizować dowody, przesłuchać świadków, ustalić strategię obrony i przygotować Cię do posiedzenia. Dobre przygotowanie często decyduje o różnicy między skazaniem a uniewinnieniem albo między surową a łagodną karą.
W Arslan & Arslan Advocaten pracują adwokaci karni, którzy codziennie występują w sądzie. Znamy sędziów, prokuratorów i procedury. To doświadczenie wykorzystujemy dla Ciebie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy adwokat karny będzie mnie kosztował?
To zależy od rodzaju pomocy i właściwej regulacji. Pomoc w ramach piketregeling (dyżuru adwokackiego po zatrzymaniu) jest co do zasady bezpłatna; nie każdy czyn i każda forma obecności przy przesłuchaniu pod to podpada. Przy ambtshalve bijstand (obrona z urzędu podczas tymczasowego aresztowania) z reguły nie ma wstępnej opłaty własnej, ale po prawomocnym skazaniu możliwe jest — przy spełnieniu ustawowych warunków — obciążenie kosztami. Przy zwykłej toevoeging (pomocy prawnej z urzędu) może obowiązywać dochodowa opłata własna. W przypadku pomocy odpłatnej uzgadniamy z góry stawkę i zakres prac. Dlatego przed zleceniem zapytaj, która regulacja ma zastosowanie w Twojej sytuacji.
Czy mogę wybrać własnego adwokata?
Sam wybierasz adwokata i możesz na policji wskazać adwokata preferowanego (art. 39 ust. 2 Sv). To nie gwarantuje, że będzie on dostępny w danej chwili: jeśli nie, przyjdzie dyżurny adwokat z piketregeling, a sprawę można później przekazać. Późniejsza zmiana też jest możliwa, ale pamiętaj, że przekazanie wymaga czasu, a biegnący termin nadal upływa.
Czy Arslan & Arslan Advocaten mówi w moim języku?
Nasi adwokaci mówią po niderlandzku, turecku, polsku i angielsku. Możemy Cię wspierać w Twoim języku, co w prawie karnym ma kluczowe znaczenie.
Potrzebujesz pomocy adwokata?
Nasi adwokaci są wyspecjalizowani w prawie karnym.
Przeczytaj także o apelacji w sprawach karnych, kosztach adwokata karnego oraz Twoich prawach przy zatrzymaniu.
W jakim biurze możesz to załatwić?
Prowadzimy sprawy karne z sześciu biur. Te trzy najlepiej odpowiadają temu tematowi:
- Strafrecht Den Haag — wezwanie, akta, posiedzenie i apelacja
- Strafrecht Rotterdam — zatrzymanie, przesłuchanie policyjne, rodzina i areszt
- Strafrecht Tilburg — zrozumiała pomoc, język, praca i zajęcie mienia
Właściwy dalszy krok w Twojej sprawie karnej
Strafbeschikking wymaga innej drogi odwoławczej niż wezwanie (dagvaarding). Przeczytaj, jak w terminie wnieść sprzeciw od nakazu karnego (strafbeschikking). Jeśli masz już adwokata i rozważasz zmianę, najpierw omów dostępność, przekazanie sprawy i finansowanie. Przeczytaj nasze wyjaśnienia o przejściu do innego adwokata karnego.
