Orzeczenie Kelderluik-arrest w sprawach szkody na osobie to jeden z najwacniejszych fundament f3w niderlandzkiego prawa odpowiedzialno5bci cywilnej. W niezliczonych sprawach o szkod99 na osobie sp93r dotyczy stwarzania niebezpiecze44stwa: czy kto5b powinien by42 podj0507 dzia42ania, 7ceby zapobiec urazom? W42a5bnie na to pytanie odpowiada si905 kryteria z orzeczenia Kelderluik-arrest.
Napisane przez Onur Arslan, adwokat w Arslan & Arslan Advocaten. Wpisany do rejestru dziedzin prawa niderlandzkiej adwokatury w zakresach: prawo pracy i szkoda na osobie. Ostatnia aktualizacja: 17 september 2026.
W praktyce widzimy, 7ce ubezpieczyciele wybiorczo stosuj05 te kryteria i odrzucaj05 odpowiedzialno5b07. Tam, gdzie inni adwokaci si9 wycofuj05, my idziemy dalej. W razie potrzeby pozas05downie, a je5bli trzeba, tak7ce przez post9powania cz95bciowe, wnioski o opini9 bieg42ych i post9powania g42 f3wne.
Czym jest Kelderluik-arrest?
Kelderluik-arrest to klasyczne orzeczenie Hoge Raad (S05d Najwy7cszy Niderland f3w), w kt f3rym ustalono, kiedy kto5b odpowiada za stworzenie lub utrzymanie niebezpiecznej sytuacji. Sprawa dotyczy42a otwartego w42azu do piwnicy w kawiarni, przez kt f3ry go5b07 dozna42 powa7cnych obra7ce44.
Oficjalny wyrok: ECLI:NL:HR:1965:AB7079.
Sednem orzeczenia jest to, 7ce kto5b mo7ce ponosi07 odpowiedzialno5b07, gdy nie uwzgl9dnia w wystarczaj05cym stopniu ryzyka, 7ce inni b9d05 nieuwa7cni lub nieostro7cni.
Dlaczego Kelderluik-arrest jest tak wa7cny przy szkodzie na osobie?
Orzeczenie Kelderluik-arrest szkoda na osobie znajduje zastosowanie w r f37cnych sytuacjach, takich jak:
- niebezpieczne warunki pracy;
- 5bliskie pod42ogi w sklepach;
- otwarte studzienki lub w42azy;
- niebezpieczne sytuacje w przestrzeni publicznej;
- niewystarczaj05ce ostrze7cenia;
- niebezpieczne sytuacje podczas sportu lub zabawy.
W42a5bnie w takich sytuacjach ubezpieczyciele cz9sto pr f3buj05 przenie5b07 odpowiedzialno5b07 na ofiar99.
Cztery kryteria z Kelderluik-arrest
Hoge Raad w orzeczeniu Kelderluik-arrest (HR 5 november 1965) sformu42owa42 cztery punkty widzenia. To nie s05 warunki, kt f3re wszystkie musz05 by07 spe42nione, lecz czynniki podlegaj05ce wzajemnemu wywa7ceniu. Wszystkie ocenia si9 na moment przed wypadkiem: co ten, kto stworzy42 niebezpiecze44stwo, powinien by42 w f3wczas przewidzie07?
1. Jak du7ce jest ryzyko, 7ce kto5b nie b9dzie uwa7cny?
Miara nie jest idealny, doskonale uwa7cny cz42owiek. Hoge Raad wychodzi z normalnych zachowa44: ludzie s05 rozproszeni, patrz05 w telefon, nios05 pud42o, wchodz05 jedno po drugim do pomieszczenia. Im wi9ksze ryzyko nieuwa7cno5bci w konkretnej sytuacji, tym wi9cej 5brodk f3w ostro7cno5bci mo7cna by42o oczekiwa07 od sprawcy zagro7cenia.
2. Jak du7ce jest ryzyko, 7ce dojdzie do wypadku?
To inne pytanie ni7c pierwsze. Nawet uwa7cna osoba mo7ce si9 potkn0507 o niespodziewany pr f3g. Chodzi o prawdopodobie44stwo, 7ce zagro7cenie doprowadzi do wypadku, bior05c pod uwag9 miejsce, t42ok, o5bwietlenie i charakter zagro7cenia.
3. Jak powa7cne mog05 by07 skutki?
Tu najcz95bciej pope42nia si9 b4205d w rozumowaniu. Chodzi o z g f3ry przewidywan05 powag9 zagro7cenia, a nie o urazy, kt f3re akurat powsta42y. Otwarty w42az do piwnicy w kawiarni mo7ce doprowadzi07 do upadku z kilku metr f3w; fakt, 7ce ofiara sko44czy42a z z42aman05 ko5bci05 nadgarstka, nie czyni zagro7cenia mniej powa7cnym. W drug05 stron9 tak samo: 7ce kto5b w wyniku nieszcz95bliwego upadku na niewielkiej nier f3wno5bci dozna trwa42ego uszkodzenia m f3zgu, nie sprawia, 7ce ta nier f3wno5b07 staje si9 nagle powa7cnym zagro7ceniem.
Rzeczywi5bcie powsta42e obra7cenia maj05 tak7ce znaczenie, ale w dw f3ch innych etapach oceny: przy zwi05zku przyczynowym (czy te obra7cenia s05 skutkiem stworzonego niebezpiecze44stwa?) i przy rozmiarze szkody. Ubezpieczyciele ch9tnie myl05 te dwa kroki, twierdz05c, 7ce urazy by42y nieznaczne, a zatem nie by42o zagro7cenia. To skr f3t obok w42a5bciwej oceny.
4. Jak uci057cliwe by42o podj9cie 5brodk f3w bezpiecze44stwa?
Ile wysi42ku, czasu i pieni9dzy kosztowa42o usuni9cie lub odgrodzenie zagro7cenia? Tabliczka ostrzegawcza, pacho42ek, ta5bma, kolega pilnuj05cy drzwi: je5bli taki 5brodek by42 42atwo dost9pny, zaniechanie wa7cy ci97cko. Samo ostrze7canie nie zawsze wystarcza; przy zagro7ceniu, na kt f3re nawet ostrze7cony nie zareaguje adekwatnie, nale7cy usun0507 samo 7ar f3d42o niebezpiecze44stwa.
Kryteria zastosowane do jednej sytuacji
W oderwaniu od konkret f3w punkty widzenia pozostaj05 nieostre. Dlatego poni7cej rozbudowany przyk42ad.
W supermarkecie o wp f342 do szóstej po po42udniu w alei 5brodkowej rozbija si9 butelka oleju. Pracownik k42adzie na plam9 5bciereczk9 i odchodzi po mopa. Pi907 minut p f37aniej klientka po5blizguje si9 na 5bliskiej pod42odze i 42amie biodro.
| Punkt widzenia | Ocena w tym przypadku |
|---|---|
| Ryzyko nieuwa7cno5bci | Du7ce. Klienci w supermarkecie patrz05 na p f342ki i ceny, a nie na pod42og9. O wp f342 do szóstej jest ponadto t42oczno. Argument 7ce 9e99 trzeba by42o patrze07 pod nogi9a niewiele usprawiedliwia sklepikarza. |
| Ryzyko wypadku | Du7ce. Warstwa oleju na 5bliskiej pod42odze w ucz9szczanej alei niemal na pewno doprowadzi do wypadku, je5bli nic si9 nie zrobi. |
| Przewidywana powaga zagro7cenia | Znaczna. Po5blizgni9cie si9 na twardej pod42odze przewidywalnie prowadzi do z42ama44, uraz f3w nadgarstka lub biodra. To, 7ce klientka z42ama42a biodro zamiast nadgarstka, nie zmienia oceny: przewidywane zagro7cenie by42o powa7cne ju7c wcze5bniej. |
| Uci057cliwo5b07 5brodk f3w | Bardzo ma42a. Przyniesienie tabliczki ostrzegawczej z kasy, zablokowanie alei w f3zkiem lub poproszenie kolegi o staniecie na posterunku zajmuje kilka sekund. Po42o7cenie 5bciereczki i odej5bcie to nie jest wystarczaj05cy 5brodek: zmniejsza widoczno5b07 zagro7cenia, nie usuwaj05c go. |
Wynik: trzy punkty widzenia silnie wskazuj05 na naruszenie obowi05zku dba42o5bci, a czwarty 97 niewielka uci057cliwo5b07 prostych dzia42a44 97 przewa7ca szal9. Sklepikarz odpowiada na podstawie art. 6:162 BW, a supermarket na podstawie art. 6:170 BW za b4205d pracownika.
Gdyby klientka bieg42a przez alej9, w gr9 wchodzi w f3wczas w42asna wina (art. 6:101 BW). Zmniejsza to odszkodowanie, ale nie usuwa naruszenia obowi05zku dba42o5bci 97 a przy ci97ckich obra7ceniach korekta s42uszno5bci mo7ce to zmniejszenie z42agodzi07.
Kelderluik-arrest i stwarzanie niebezpiecze44stwa
W Kelderluik-arrest szkoda na osobie w centrum stoi stwarzanie niebezpiecze44stwa. Oznacza to, 7ce kto5b tworzy lub utrzymuje sytuacj9, kt f3ra stwarza zagro7cenie dla innych.
Nie chodzi wi9c tylko o dzia42anie, lecz r f3wnie7c o zaniechanie. W42a5bnie to w praktyce budzi najwi9cej spor f3w.
Ubezpieczyciele a Kelderluik-arrest
W wielu sprawach o szkod9 na osobie widzimy, 7ce ubezpieczyciele twierdz05:
- 7ce zagro7cenie by42o 9eewidoczne 9d;
- 7ce ofiara powinna by42a uwa7ca07;
- 7ce zachodzi w42asna wina;
- 7ce wypadek by42 nieszcz95bliwy, ale nie zawiniony.
Takie rozumowanie cz9sto pomija sedno Kelderluik-arrest: nale7cy w42a5bnie liczy07 si9 z nieuwa7cno5bci05 innych.
W42asna wina w kontek5bcie Kelderluik-arrest
W42asna wina mo7ce odgrywa07 rol9, ale nie zawsze prowadzi do oddalenia odpowiedzialno5bci. Obowi05zek dba42o5bci osoby, kt f3ra stworzy42a zagro7cenie, pozostaje kluczowy.
W wielu sprawach prowadzi to do podzia42u odpowiedzialno5bci, przy czym wi9ksza cz195b07 obci057ca stron9 odpowiedzialn05.
Kelderluik-arrest przy wypadkach przy pracy
Przy wypadkach przy pracy Kelderluik-arrest jest regularnie stosowane. Pracodawcy maj05 daleko id05cy obowi05zek ochrony pracownik f3w przed niebezpiecznymi sytuacjami.
Nawet gdy pracownik pope42ni b4205d, odpowiedzialno5b07 mo7ce pozosta07.
Kelderluik-arrest i zwi05zek przyczynowy medyczny
W sprawach typu kelderluik cz9sto pojawia si9 sp f3r o zwi05zek przyczynowy mi9dzy niebezpieczn05 sytuacj05 a urazem. Ubezpieczyciele kwestionuj05 w f3wczas, 7ce dolegliwo5bci faktycznie powsta42y wskutek wypadku.
W42a5bnie tutaj widoczna jest nasza do5bwiadczenie procesowe. Wi9cej o tym przeczytasz na naszej stronie medyczny zwi05zek przyczynowy przy szkodzie na osobie.
Gdzie inni adwokaci si9 wycofuj05
Zastosowanie Kelderluik-arrest w sprawach szkody na osobie wymaga pog429bionej analizy prawnej. Wymaga dowod f3w, analizy i czasem procesu.
Widzimy, 7ce akta s05 zamykane, gdy tylko ubezpieczyciele stawiaj05 twardy op f3r. To nie jest metoda pracy naszej kancelarii.
Pozas05downie, gdy to mo7cliwe
Najpierw pr f3bujemy rozwi05za07 spory pozas05downie. Dobrze umotywowane zg42oszenie odpowiedzialno5bci, oparte na Kelderluik-arrest, cz9sto prowadzi mimo wszystko do jej uznania.
W s05dzie, gdy trzeba
Je5bli ubezpieczyciel nadal odmawia, wytaczamy pow f3dztwo. Wykorzystujemy mi9dzy innymi:
- post9powania cz95bciowe dotycz05ce odpowiedzialno5bci;
- wnioski o opini9 wst9pn05 bieg42ych;
- post9powania g42 f3wne;
- przes42uchania 5bwiadk f3w.
W42a5bnie gotowo5b07 do prowadzenia sprawy dalej robi r f37cnic9.
Kelderluik-arrest i zarzuty oszustwa
W niekt f3rych sprawach ubezpieczyciele 205cz05 obron9 opart05 na braku stwarzania niebezpiecze44stwa z zarzutami oszustwa. R f3wnie7c tu wiele kancelarii si9 wycofuje.
Mamy du7ce do5bwiadczenie w prowadzeniu spor f3w z ubezpieczycielami w prawie ubezpiecze44, zw42aszcza gdy klienci s05 nies42usznie oskar7cani o oszustwo. Wi9cej o tym przeczytasz na naszej stronie post9powanie w sprawie rzekomego oszustwa przy szkodzie na osobie.
Dowody w sprawach typu kelderluik
W Kelderluik-arrest du7c05 rol9 odgrywaj05 dowody. Chodzi m.in. o:
- zdj9cia i nagrania sytuacji;
- zeznania 5bwiadk f3w;
- protoko42y z inspekcji;
- opinie bieg42ych;
- dokumentacj9 medyczn05.
Aktywnie wspieramy Klient f3w w zebraniu i wykorzystaniu tych dowod f3w.
Przy ocenie stwarzania niebezpiecze44stwa cz9sto nawi05zuje si9 do literatury cywilistycznej i praktyki ubezpieczeniowej, w tym do publikacji i wytycznych Verbond van Verzekeraars (niderlandzki zwi05zek ubezpieczycieli) oraz organizacji eksperckich, takich jak NIVRE (holenderska organizacja ekspert f3w ds. szk f3d).
Czy post9powanie s05dowe kosztuje mnie pieni05dze?
W sprawach o szkod9 na osobie koszty pomocy prawnej i post9powa44 w wi9kszo5bci przypadk f3w s05 dochodzone od strony odpowiedzialnej lub jej ubezpieczyciela. Cz9sto dotyczy to r f3wnie7c post9powa44 cz95bciowych i opinii bieg42ych.
Dlaczego warto wybra07 Arslan & Arslan Advocaten?
105czymy dog429bn05 wiedz9 z zakresu szkody na osobie z do5bwiadczeniem w prawie ubezpiecze44. To unikalne po4205czenie.
Gdzie inni adwokaci i prawnicy przy Kelderluik-arrest si9 wycofuj05, my idziemy dalej. Pozas05downie, gdy mo7cna. Przez s05d, gdy trzeba.
Masz w05tpliwo5bci, czy Kelderluik-arrest ma zastosowanie w Twojej sytuacji? Skontaktuj si9 z nami, aby5bmy merytorycznie ocenili Twoj05 spraw9.
Przeczytaj tak7ce
- Szkoda na osobie po pogryzieniu przez psa: kto odpowiada i co mo7cesz dochodzi07?
- Wytyczna dotycz05ca pomocy domowej przy szkodzie na osobie: kiedy masz prawo do zwrotu?
- Poci05gni9cie pracodawcy do odpowiedzialno5bci za wypadek przy pracy
Najcz95bciej zadawane pytania
Kiedy kto5b jest odpowiedzialny wed42ug Kelderluik-arrest?
Kto5b jest odpowiedzialny, je5bli stworzy42 lub utrzymywa42 niebezpieczn05 sytuacj9, nie uwzgl9dniaj05c wystarczaj05co ryzyka nieuwa7cno5bci i nieostro7cno5bci innych. Dodatkowo ocenia si9 powag9 mo7cliwych skutk f3w oraz 2atwo5b07 podj9cia 5brodk f3w bezpiecze44stwa.
Jak ocenia si9 odpowiedzialno5b07 w sprawach o szkod9 na osobie wed42ug Kelderluik-arrest?
Ocena odbywa si9 na podstawie czterech kryteri f3w: ryzyka nieuwa7cno5bci, ryzyka wypadku, powagi skutk f3w oraz uci057cliwo5bci 5brodk f3w bezpiecze44stwa. Kryteria te pomagaj05 ustali07, czy kto5b odpowiada za powstanie urazu.
Co powiniene5b wiedzie07 o roli ubezpieczycieli w sprawach o szkod9 na osobie wed42ug Kelderluik-arrest?
Ubezpieczyciele cz9sto pr f3buj05 przenie5b07 odpowiedzialno5b07 na ofiar9, twierdz05c, 7ce zagro7cenie by42o widoczne lub 7ce ofiara powinna by42a uwa7ca07. Wa7cne, by si9 temu przeciwstawi07 i chroni07 swoje prawa.
W jakich sytuacjach stosuje si9 Kelderluik-arrest?
Orzeczenie stosuje si9 przy niebezpiecznych sytuacjach, takich jak 5bliskie pod42ogi, otwarte studzienki, niebezpieczne przestrzenie publiczne, brak ostrze7ce44 oraz niebezpieczne sytuacje podczas sportu lub zabawy. Pomaga ustali07, kiedy kto5b odpowiada za powsta42e zagro7cenie.
Przeczytaj tak7ce: Upadek w sklepie a obowi05zek dba42o5bci
O autorze
Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan & Arslan Advocaten (27 adwokatów i 7 prawników w sześciu biurach w Holandii). W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu odszkodowań za szkody osobowe publikowane przez kancelarię — po polsku i niderlandzku.
Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią
