Który CAO obowiązuje w Holandii?

CAO to układ zbiorowy, który może określać twoją płacę, dodatki, urlop i inne warunki zatrudnienia. Aby ustalić właściwy układ, sprawdź pracodawcę, zakres CAO, podstawę jego obowiązywania i datę. Przy agencji trzeba dodatkowo zbadać warunki w firmie, do której cię skierowano.

Opracowanie: Arslan Advocaten. Stan informacji: 2 października 2026 r.

Po polsku piszemy o tym również w bazie wiedzy PrawoPracy.nl: CAO – układ zbiorowy pracy.

ABU czy NBBU: CAO przy pracy przez agencję

Ustal nazwę podmiotu będącego twoim pracodawcą. Następnie sprawdź członkostwo, zapis w umowie i ewentualne powszechne obowiązywanie postanowień w danym okresie. Logo organizacji na stronie agencji nie zastępuje sprawdzenia zakresu układu, a brak logo nie rozstrzyga sam w sobie, że żaden CAO nie obowiązuje.

Układ agencyjny i warunki klienta pełnią różne funkcje. Właściwe wynagrodzenie może wymagać ustalenia stanowiska i warunków porównawczych w zakładzie, choć umowę podpisujesz z agencją. Poproś o pisemną nazwę i wersję układu oraz potwierdzenie warunków skierowania.

Szczegółowe porównanie składników znajdziesz w CAO ABU i NBBU 2026–2028. Przykładowe hasło „wszyscy pracują według CAO” nie wystarczy do oceny twojej stawki. Gdy dokumenty są niejasne, przygotuj umowę, opis rzeczywistych zadań i paski za ten sam okres.

W skrócie

• CAO (collectieve arbeidsovereenkomst) to układ zbiorowy pracy: umowa między związkami zawodowymi a pracodawcami o płacach i warunkach pracy.
• Układ może obowiązywać całą branżę albo jedną firmę; uznany za powszechnie obowiązujący (AVV) dotyczy także firm, które go nie podpisały.
• Stawki z CAO są często wyższe od płacy minimalnej i zależą od grupy funkcyjnej.
• Przy pracy przez agencję stosuje się zwykle CAO dla pracowników tymczasowych (ABU); dla członków NBBU obowiązuje układ NBBU o co do zasady tej samej treści. Agencję spoza tych organizacji układ wiąże w zasadzie dopiero po uznaniu go za powszechnie obowiązujący (AVV) albo na podstawie umowy. Wniosek o AVV dla CAO 2026–2028 ogłoszono w Staatscourant 2026, 20667; do 1 października 2026 r. decyzji o AVV nie opublikowano.
• Pracownik tymczasowy ma prawo do równoważnego wynagrodzenia, więc znaczenie ma też CAO firmy, w której faktycznie pracujesz.

Czym jest CAO

CAO to pisemna umowa zawierana przez jeden lub kilka związków zawodowych z pracodawcą albo organizacją pracodawców. Określa między innymi tabele płac, dodatki za pracę w nadgodzinach, w nocy i w weekendy, liczbę dni urlopu, zasady wypłaty w czasie choroby, emeryturę pracowniczą oraz szczególne zasady zawierania i kończenia umów.

Układ nie może dawać mniej niż ustawa tam, gdzie ustawa jest bezwzględnie obowiązująca, na przykład przy płacy minimalnej. W niektórych sprawach ustawa pozwala jednak układowi zbiorowemu ustalić inne zasady, na przykład przy liczbie kolejnych umów terminowych. Dlatego przy wielu pytaniach o prawa pracownika odpowiedź brzmi: sprawdź swój CAO.

CAO branżowy, zakładowy i powszechnie obowiązujący

Jak sprawdzić, który CAO Cię obejmuje

1. Umowa i pisemna informacja o warunkach. Pracodawca ma obowiązek poinformować Cię na piśmie o najważniejszych warunkach zatrudnienia, w tym o układzie zbiorowym, jeżeli taki obowiązuje.
2. Zapytaj na piśmie. Krótki e-mail z pytaniem, który CAO obowiązuje i do jakiej grupy funkcyjnej Cię zaliczono, jest w pełni normalny.
3. Sprawdź branżę firmy. O tym, który branżowy układ obowiązuje, decyduje zwykle rzeczywista działalność pracodawcy, a nie nazwa stanowiska.
4. Sprawdź, czy układ jest powszechnie obowiązujący. Rząd publikuje informacje o układach uznanych za powszechnie obowiązujące na rijksoverheid.nl.
5. Przy pracy przez agencję: sprawdź, do jakiej organizacji należy agencja (ABU, NBBU) i jaki CAO obowiązuje w firmie, w której pracujesz.

Stawki z CAO: jak sprawdzić, czy zarabiasz tyle, ile trzeba

Tabele płac w CAO są zwykle ułożone według grup funkcyjnych i stopni doświadczenia. Stawka z tabeli jest minimum dla Twojej grupy, a nie kwotą do negocjacji w dół. Najczęstszy problem to przypisanie do zbyt niskiej grupy funkcyjnej, które zaniża wypłatę przez cały okres pracy.

1. Ustal, który CAO obowiązuje i do jakiej grupy funkcyjnej Cię zaliczono.
2. Porównaj opis grupy z tym, co faktycznie robisz.
3. Porównaj stawkę godzinową z paska wypłaty z tabelą płac.
4. Sprawdź dodatki: nocne, zmianowe, weekendowe, za nadgodziny.
5. Upewnij się, że stawka nie jest niższa od płacy minimalnej.

Jak odczytać pozycje na pasku wypłaty, opisujemy w tekście o loonstrook. Jeżeli różnica się potwierdzi, przeczytaj, jak dochodzić zaległego wynagrodzenia.

Przykład ilustracyjny

Poniższy przykład jest fikcyjny i służy wyjaśnieniu zasad; nie opisuje wyniku sprawy klienta.

Operator wózka widłowego pracował przez agencję w centrum dystrybucyjnym. Przez cały rok otrzymywał stawkę zbliżoną do płacy minimalnej, bo agencja zaliczyła go do najniższej grupy funkcyjnej. Tymczasem w firmie użytkowniku operatorzy wózków na tym samym stanowisku byli zaliczeni do wyższej grupy.

Po zestawieniu opisu stanowiska, pasków wypłaty i tabeli płac agencja skorygowała grupę i wypłaciła wyrównanie za przepracowany okres. Rozstrzygające było porównanie z pracownikami firmy użytkownika, bo to ich warunki wyznaczają równoważne wynagrodzenie.

Najczęstsze błędy

Pierwszy błąd to przekonanie, że płaca minimalna jest „normalną” stawką, choć CAO może przewidywać znacznie więcej. Drugi to brak pytania, który układ obowiązuje. Trzeci to porównywanie się z innymi pracownikami agencji zamiast z pracownikami firmy, w której faktycznie pracujesz. Czwarty to przyjęcie grupy funkcyjnej bez sprawdzenia opisu stanowiska. Piąty to zwlekanie z roszczeniem, choć dokumenty z czasem coraz trudniej zdobyć.

Najczęstsze pytania

Co to jest CAO w Holandii?

To układ zbiorowy pracy (collectieve arbeidsovereenkomst): umowa między związkami zawodowymi a pracodawcami, która ustala płace, dodatki, urlop, zasady na czas choroby i inne warunki pracy w branży albo w firmie.

Skąd mam wiedzieć, który CAO mnie obejmuje?

Sprawdź umowę i pisemną informację o warunkach zatrudnienia, zapytaj pracodawcę na piśmie i ustal branżę firmy. Przy pracy przez agencję sprawdź dodatkowo, czy agencja należy do ABU lub NBBU.

Czym różni się CAO ABU od CAO NBBU?

Układ ABU stosują członkowie ABU i agencje związane nim z innego powodu, np. na podstawie umowy, a po ewentualnym uznaniu go za powszechnie obowiązujący (AVV) także inne agencje objęte jego zakresem. Układ NBBU stosują agencje należące do NBBU. Oba teksty na lata 2026–2028 stwierdzają, że zawierają te same warunki pracy, a postanowienia m.in. o wymianie ET (art. 37), płacy przy braku pracy (art. 39), potrącaniu grzywien (art. 50) i gwarancji dochodu (art. 52) brzmią w nich tak samo. Różnią się przede wszystkim nazwy faz: CAO NBBU mówi o fazach 1-2, 3 i 4, przy czym agencja może stosować także oznaczenia A, B i C.

Czy CAO obowiązuje, jeśli pracodawca go nie podpisał?

Tak, jeżeli pracodawca należy do organizacji, która zawarła układ, albo jeżeli układ został uznany za powszechnie obowiązujący (AVV) dla branży, w której działa pracodawca. AVV obejmuje wskazane postanowienia i tylko w okresie określonym w decyzji; pracodawca może mieć też dyspensę, np. z powodu własnego CAO.

Czy stawka z CAO może być niższa od płacy minimalnej?

Nie. Płaca minimalna jest ustawowym minimum, a stawka z układu zbiorowego nie może być niższa. W wielu branżach stawki z CAO są wyraźnie wyższe.

Kiedy skorzystać z pomocy prawnej

Pomoc ma sens, gdy pracodawca nie chce podać, który CAO obowiązuje, gdy stawka odbiega od tabeli płac, gdy zaliczono Cię do zbyt niskiej grupy funkcyjnej albo gdy agencja płaci mniej niż firma swoim pracownikom na tym samym stanowisku. Przegląd wszystkich spraw pracowniczych znajdziesz na stronie prawo pracy w Holandii, a swoją sprawę możesz opisać przez formularz kontaktowy.