Art. 6 WVW szkoda osobowa odgrywa kluczową rolę przy poważnych wypadkach drogowych. Gdy ktoś swoim zachowaniem na drodze ciężko rani inną osobę lub doprowadza do jej śmierci, może to skutkować nie tylko odpowiedzialnością cywilną, ale także ściganiem karnym. W praktyce jednak panuje duża niejasność co do znaczenia art. 6 WVW i jego konsekwencji dla ofiar.
Tekst przygotował Onur Arslan, adwokat w Arslan & Arslan Advocaten. Wpisany do rejestru dziedzin prawa Niderlandzkiej Izby Adwokackiej w zakresie prawa pracy i szkody osobowej. Ostatnia aktualizacja: 17 września 2026 r.
W tym artykule szczegółowo wyjaśniamy, czym jest art. 6 WVW (Wegenverkeerswet — holenderska ustawa o ruchu drogowym), kiedy mamy do czynienia z „winą” w sensie karnym i co to oznacza dla Twojego roszczenia o szkodę osobową. Wyjaśniamy też, dlaczego wielu prawników rezygnuje z takich spraw — i dlaczego my tego nie robimy.
Czym jest art. 6 Wegenverkeerswet?
Art. 6 WVW zabrania każdemu uczestnikowi ruchu zachowania się w taki sposób, aby z jego winy doszło do wypadku drogowego, w wyniku którego inna osoba:
- zostaje zabita;
- doznaje ciężkiego uszczerbku na zdrowiu; lub
- doznaje takiego uszczerbku na zdrowiu, że powoduje on czasową chorobę lub przeszkodę w wykonywaniu zwykłych czynności.
Ta trzecia kategoria jest niemal zawsze pomijana — i to błąd, który kosztuje ofiary pieniądze. Art. 6 WVW nie ogranicza się do wypadków śmiertelnych i ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Również złamana ręka, przez którą ktoś przez sześć tygodni nie może pracować ani prowadzić gospodarstwa domowego, może podpadać pod art. 6. Ta dolna granica jest niższa, niż wielu osobom się wydaje.
Artykuł zawsze wymaga jednak winy w sensie karnym: znacznej nieostrożności lub nieuważności. Nie każdy błąd drogowy wystarczy.
Górne granice kar przewiduje art. 175 WVW: przy wypadku śmiertelnym najwyżej trzy lata pozbawienia wolności lub grzywna czwartej kategorii, przy uszczerbku na zdrowiu najwyżej rok i sześć miesięcy. Jeśli wina to roekeloosheid (rażąca brawura), to odpowiednio do sześciu oraz trzech lat. O roekeloosheid mowa w każdym razie wtedy, gdy zachowanie wypełnia też znamiona art. 5a ust. 1 WVW. Alkohol, narkotyki lub ucieczka z miejsca wypadku podwyższają te maksima (art. 175 ust. 3 WVW). Dodatkowo sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów do pięciu lat (art. 179 ust. 1 WVW).
Co oznacza „wina” w art. 6 WVW?
Wina w rozumieniu art. 6 WVW to więcej niż drobna nieuwaga. Chodzi o zachowania znacząco odbiegające od tego, czego można oczekiwać od uważnego kierowcy.
Przykłady:
- znaczne przekraczanie prędkości;
- brawurowa jazda (roekeloos rijgedrag);
- przejazd na czerwonym świetle;
- jazda po alkoholu lub narkotykach;
- korzystanie z telefonu podczas jazdy;
- niebezpieczne manewry wyprzedzania.
Im poważniejsze zachowanie na drodze, tym szybciej w grę wchodzi art. 6 WVW.
Art. 6 WVW a art. 5 WVW
Te dwa przepisy są stale ze sobą mylone i zwykle błędnie tłumaczone. Art. 5 WVW nie jest przepisem wyłącznie dla wypadków bez obrażeń. Zakazuje on zachowania, które powoduje lub może powodować niebezpieczeństwo na drodze, albo utrudnia lub może utrudniać ruch. Zakaz ten obowiązuje niezależnie od tego, czy doszło do obrażeń. Art. 5 może więc mieć zastosowanie także przy wypadku z ciężkimi obrażeniami, na przykład gdy nie da się udowodnić winy w rozumieniu art. 6.
| Art. 5 WVW | Art. 6 WVW | |
|---|---|---|
| Co jest zabronione | Zachowanie powodujące lub mogące powodować niebezpieczeństwo na drodze, albo utrudniające lub mogące utrudniać ruch | Zachowanie, w wyniku którego dochodzi z Twojej winy do wypadku ze skutkiem śmiertelnym lub obrażeniami |
| Czy wymagane są obrażenia? | Nie — wystarczy niebezpieczeństwo lub utrudnienie, i nie musi się ono zrealizować | Tak — śmierć, ciężki uszczerbek na zdrowiu, lub obrażenia powodujące czasową chorobę lub przeszkodę w zwykłych czynnościach |
| Czy wymagana jest wina? | Nie, brak winy w rozumieniu art. 6 | Tak, znaczna nieostrożność lub nieuważność |
| Rodzaj czynu | Wykroczenie | Przestępstwo (art. 178 ust. 1 WVW) |
| Maksymalna kara | Areszt do dwóch miesięcy lub grzywna drugiej kategorii | Do trzech lat przy śmierci, do roku i sześciu miesięcy przy obrażeniach; przy roekeloosheid do sześciu lub trzech lat |
| Zakaz prowadzenia | Do dwóch lat (art. 179 ust. 2) | Do pięciu lat (art. 179 ust. 1) |
W praktyce Openbaar Ministerie (prokuratura w Niderlandach) często zarzuca jednocześnie art. 6 oraz art. 5, aby sąd mógł oprzeć się na art. 5, jeśli wina nie zostanie udowodniona.
Jakie obrażenia mieszczą się w art. 6 WVW?
Art. 6 wyróżnia dwie kategorie obrażeń i to rozróżnienie wpływa zarówno na ściganie, jak i na wymiar kary.
1. Ciężki uszczerbek na zdrowiu. Art. 82 Wetboek van Strafrecht (holenderski kodeks karny) zalicza do tej kategorii w szczególności: chorobę bez widoków na całkowite wyleczenie, trwałą niezdolność do wykonywania własnych czynności służbowych lub zawodowych, poronienie lub śmierć płodu oraz zaburzenie czynności umysłowych trwające dłużej niż cztery tygodnie. Sędzia może też, biorąc pod uwagę rodzaj obrażeń, konieczność interwencji medycznej i rokowania, uznać je za ciężkie. W praktyce chodzi m.in. o poważne urazy mózgu, mnogie lub powikłane złamania wymagające operacji, utratę zmysłu lub kończyny oraz ciężkie obrażenia wewnętrzne.
2. Obrażenia powodujące czasową chorobę lub przeszkodę w zwykłych czynnościach. To kategoria często pomijana. Obejmuje urazy, które wprawdzie się goją, ale czasowo uniemożliwiają wykonywanie zwykłych czynności: pracy, nauki, opieki nad dziećmi, prowadzenia domu. Przykłady: złamana kostka i tygodnie w gipsie, wstrząśnienie mózgu z czasową niezdolnością, uraz barku uniemożliwiający dźwiganie. Także wtedy art. 6 może mieć zastosowanie.
Dla wymiaru kary rozróżnienie ma znaczenie: przy wypadku śmiertelnym maksimum wynosi trzy lata, przy uszczerbku na zdrowiu — ciężkim lub czasowym — rok i sześć miesięcy (art. 175 ust. 1 WVW).
Jeśli policja zakończyła Twoją sprawę stwierdzeniem, że obrażenia są „zbyt lekkie” dla art. 6, zleć to zweryfikowanie. Ten test nie zawsze jest prawidłowy. Udokumentuj, czego z powodu obrażeń nie mogłeś/-aś robić i jak długo: załącz dokumentację medyczną, zaświadczenie od pracodawcy lub oświadczenie lekarza rodzinnego.
Art. 6 WVW a postępowanie karne
Gdy Openbaar Ministerie (prokuratura w Niderlandach) uzna, że doszło do naruszenia art. 6 WVW, może wszcząć postępowanie karne. Może to skutkować:
- karą prac społecznych lub pozbawienia wolności;
- zakazem prowadzenia pojazdów;
- krajowym rejestrem karnym (strafblad) dla sprawcy.
Dla ofiar proces karny bywa emocjonalnie trudny, ale ma też znaczenie prawne.
Co oznacza art. 6 WVW dla szkody osobowej?
Podejrzenie lub skazanie z art. 6 WVW letselschade silnie wpływa na odpowiedzialność cywilną. W wielu przypadkach kwestia winy jest wtedy w dużej mierze przesądzona.
Wzmacnia to pozycję ofiary przy dochodzeniu odszkodowania.
Czy można dochodzić szkody osobowej bez skazania?
Tak. Odpowiedzialność cywilna jest niezależna od skazania karnego. Nawet jeśli art. 6 WVW nie zostanie udowodniony, odpowiedzialność może nadal istnieć.
Ubezpieczyciele czasem sugerują coś przeciwnego, ale to nieprawidłowe prawnie.
Art. 6 WVW a ubezpieczyciele
Ubezpieczyciele uważnie śledzą sprawy karne dotyczące art. 6 WVW. Jednocześnie widzimy, że próbują oni mimo to ograniczać odpowiedzialność poprzez:
- podnoszenie zarzutu przyczynienia się poszkodowanego;
- bagatelizowanie obrażeń;
- kwestionowanie związku przyczynowego;
- prowadzenie długotrwałych sporów.
Właśnie na tym etapie wielu pełnomocników rezygnuje.
Tam, gdzie inni prawnicy się zatrzymują
Sprawy z art. 6 WVW są złożone. Dotykają prawa karnego, cywilnego i prawa ubezpieczeniowego. To zniechęca wiele kancelarii.
W Arslan & Arslan Advocaten to właśnie nasza mocna strona. Łączymy doświadczenie w szkodzie osobowej z prawem ubezpieczeniowym i bogatą praktyką procesową.
Poza sądem, jeśli to możliwe
Gdy ubezpieczyciele są gotowi do poważnych rozmów, dążymy do ugodowego zakończenia spraw poza sądem. Dokumenty z postępowania karnego mogą tu być bardzo przekonujące.
W sądzie, jeśli trzeba
Jeśli rozmowy nie przyniosą rezultatu, wnosimy sprawy do sądu. Na przykład:
- postępowania w trybie częściowym (deelgeschil) dotyczące odpowiedzialności;
- postępowania główne o odszkodowanie;
- wnioski o wstępne opinie biegłych;
- spory o medyczny związek przyczynowy.
To właśnie takie podejście robi różnicę w poważnych sprawach komunikacyjnych.
Art. 6 WVW a medyczny związek przyczynowy
Nawet przy ciężkich wypadkach ubezpieczyciele często kwestionują związek między wypadkiem a dolegliwościami. Nie zniechęca nas to.
Więcej na ten temat znajdziesz na naszej stronie medyczny związek przyczynowy przy szkodzie osobowej.
Jaką szkodę możesz zgłosić?
Przy art. 6 WVW szkoda osobowa może być znaczna.
Szkoda materialna
- koszty leczenia i rehabilitacji;
- koszty opieki i pomocy w domu;
- koszty dojazdów;
- dostosowania w mieszkaniu;
- środki pomocnicze.
Utrata dochodu
Nie możesz pracować? Wówczas można dochodzić utraty zdolności zarobkowania.
Krzywda niemajątkowa
Przysługuje również zadośćuczynienie (smartengeld). Więcej na naszej stronie szkoda niemajątkowa.
Linki zewnętrzne (kontekst prawny)
Dla wglądu w praktykę ubezpieczeniową i ekspertyzy w sprawach komunikacyjnych często odsyła się do Verbond van Verzekeraars (związek ubezpieczycieli w Niderlandach) oraz organizacji eksperckich takich jak NIVRE (niderlandzkie stowarzyszenie rzeczoznawców ds. szkód).
Czy pomoc prawna kosztuje mnie pieniądze?
W sprawach o szkodę osobową koszty pomocy prawnej i postępowań sądowych w większości przypadków są przerzucane na odpowiedzialnego ubezpieczyciela. Dotyczy to także poważnych spraw z art. 6 WVW.
Dlaczego warto wybrać Arslan & Arslan Advocaten?
Nie tylko prowadzimy sprawy o szkodę osobową, ale też procesujemy w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeniowego. To unikalne połączenie.
Tam, gdzie inni prawnicy i doradcy rezygnują przy art. 6 WVW i szkodzie osobowej, my idziemy dalej. Poza sądem, jeśli to możliwe. Przez sąd, jeśli trzeba.
Doznałeś/-aś obrażeń w poważnym wypadku drogowym i w grę wchodzi art. 6 WVW? Skontaktuj się z nami w celu merytorycznej oceny sprawy.
Przeczytaj także
- Bezpłatna pomoc przy szkodzie osobowej
- Szkoda osobowa: jak zgłosić i jakie masz prawa?
- Opinia medyczna przy szkodzie osobowej
Najczęstsze pytania
Jaka jest różnica między art. 5 a art. 6 WVW?
Art. 5 WVW zabrania zachowania, które powoduje lub może powodować niebezpieczeństwo na drodze, albo utrudnia lub może utrudniać ruch. Zakaz ten obowiązuje także wtedy, gdy doszło do obrażeń; art. 5 nie ogranicza się więc do wypadków bez obrażeń. Art. 6 WVW wymaga ponadto winy i skutku: śmierci, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub obrażeń powodujących czasową chorobę albo przeszkodę w wykonywaniu zwykłych czynności. Art. 5 to wykroczenie, art. 6 to przestępstwo.
Czy obrażenia muszą być ciężkie, aby zastosować art. 6 WVW?
Nie. Art. 6 WVW wymienia trzy skutki: śmierć, ciężki uszczerbek na zdrowiu lub taki uszczerbek, który powoduje czasową chorobę lub przeszkodę w wykonywaniu zwykłych czynności. Ta trzecia kategoria oznacza, że także urazy, które się goją, ale czasowo uniemożliwiają Ci pracę lub prowadzenie domu, mogą podpadać pod art. 6. Ciężki uszczerbek na zdrowiu jest opisany w art. 82 Sr i obejmuje m.in. chorobę bez widoków na całkowite wyleczenie, trwałą niezdolność do własnego zawodu oraz zaburzenie czynności umysłowych dłuższe niż cztery tygodnie.
Jakie są konsekwencje dla sprawcy przy naruszeniu art. 6 WVW?
Sprawca może zostać skazany na karę pozbawienia wolności, prace społeczne, zakaz prowadzenia pojazdów oraz wpis do rejestru karnego. Postępowanie to może też wpływać na roszczenia cywilne.
Jak skazanie z art. 6 WVW wpływa na roszczenie o szkodę osobową ofiary?
Skazanie na podstawie art. 6 WVW często wzmacnia pozycję dowodową ofiary i może rozstrzygać kwestię winy, co sprzyja odpowiedzialności cywilnej i odszkodowaniu.
O autorze
Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan & Arslan Advocaten (27 adwokatów i 7 prawników w sześciu biurach w Holandii). W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu odszkodowań za szkody osobowe publikowane przez kancelarię — po polsku i niderlandzku.
Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią
