Doradca ubezpieczeniowy może ponosić odpowiedzialność, jeśli nie dochował staranności, jakiej można oczekiwać od rozsądnie kompetentnego i rozsądnie działającego doradcy. Aby uzyskać odszkodowanie, musisz ponadto wykazać, jaka szkoda powstała wskutek tego błędu. Sama odmowa wypłaty przez ubezpieczyciela nie dowodzi jeszcze, że Twój assurantietussenpersoon (pośrednik/doradca ubezpieczeniowy w Holandii) ma zapłacić całą szkodę.
Autor: Onur Arslan, adwokat w Arslan & Arslan Advocaten. Wpisany do rejestru dziedzin prawa niderlandzkiej palestry w zakresie prawa pracy i szkód osobowych. Onur Arslan przez lata był adwokatem prawa gospodarczego i kuratorem oraz ma wieloletnie doświadczenie w sporach z zakresu prawa finansowego. Ostatnia aktualizacja: 22 september 2026.
Korzystasz z doradcy, aby zrozumieć ryzyka i dobrać odpowiednie ubezpieczenia. Gdy po szkodzie okazuje się, że brakuje istotnej ochrony, nasuwa się pytanie: czy doradca powinien był na to ostrzec? Odpowiedź zaczyna się od zakresu zlecenia, udzielonych przez Ciebie informacji i dokumentacji doradczej.
Jaki obowiązek staranności ma assurantietussenpersoon (pośrednik/doradca ubezpieczeniowy w Holandii)?
Obowiązek staranności doradcy dotyczy rzetelnego doradzania i działania w ramach uzgodnionej usługi. Liczą się przy tym jego wiedza, Twoje potrzeby, ubezpieczane ryzyko oraz informacje, które znał lub powinien był znać. Art. 7:401 BW stanowi tu punkt wyjścia: przyjmujący zlecenie musi przy wykonywaniu czynności zachować staranność dobrego zleceniobiorcy (BW – Burgerlijk Wetboek, niderlandzki kodeks cywilny). W orzecznictwie dla assurantietussenpersoon obowiązek ten oznacza staranność, jakiej można oczekiwać od rozsądnie kompetentnego i rozsądnie działającego profesjonalisty — dysponuje on niezbędną wiedzą, dba o interesy finansowe klienta najlepiej jak potrafi i zachowuje należytą staranność przy doradzaniu.
Zakres zlecenia może wykraczać poza samo zawarcie polisy. Także w trakcie jej trwania znane zmiany mogą wymagać działania. Dokładny zakres należy oceniać w każdym dossier osobno. Nie każdy doradca musi z własnej inicjatywy stale badać każde możliwe ryzyko czy każdą tańszą polisę na rynku.
Aktualny przykład tej granicy opisano w orzeczeniu Kifid 2025-0929 (Kifid — holenderski organ ds. sporów finansowych): obowiązek opieki po zawarciu polisy nie został tam zrównany z ogólnym obowiązkiem ciągłego poszukiwania niższych składek u innych ubezpieczycieli.
Najczęstsze błędy w doradztwie ubezpieczeniowym
Błąd może polegać na niezłożeniu wniosku, błędnej sumie ubezpieczenia, niewystarczającym wyjaśnieniu istotnego wyłączenia albo niedoniesieniu o relewantnej zmianie. Pomyśl też o zakończeniu starej polisy, zanim nowa ochrona zostanie potwierdzona.
U przedsiębiorców spór może dotyczyć objętych ochroną działalności, zbyt krótkiego okresu wypłaty szkody w działalności lub błędnej podstawy obrotu. U osób prywatnych pojawiają się np. niedoubezpieczenie, wynajem mieszkania i brak ochrony kosztowności.
Błąd trzeba skonkretyzować. „Myślałem(am), że wszystko jest ubezpieczone” to zrozumiałe oczekiwanie, ale nieprecyzyjny zarzut. Silniejsze jest: „E‑mailem zgłosiłem(am), że będę wynajmować mieszkanie; doradca potwierdził, że wszystko załatwiono, ale nie złożył wniosku o zmianę”.
Niska składka nie zwalnia z obowiązku wyjaśnienia
Jeśli chcesz taniego ubezpieczenia, musi być jasne, z jakiej ochrony rezygnujesz. Dokumentacja doradcza powinna wykazać, że mogłeś(aś) podjąć zrozumiały wybór co do istotnych ryzyk.
W orzeczeniu Kifid 2022-0209 chodziło o niewystarczające wyjaśnienie niedoubezpieczenia. Chęć znalezienia taniego rozwiązania nie znosiła potrzeby konkretnego ostrzeżenia. Nie oznacza to, że każda niska suma ubezpieczenia jest błędem doradczym; decydujące pozostają udzielone wyjaśnienia i dokonany wybór.
Jak udowodnić, co doradca powinien był zrobić?
Poproś o potwierdzenie zlecenia, umowę o świadczenie usług, inwentaryzację, raporty doradcze, formularze wniosków, zgłoszenia zmian i notatki z rozmów. Zachowaj też własne e‑maile, wiadomości i notatki w kalendarzu. Ułóż oś czasu i powiąż każdy zarzut z dokumentem lub konkretnym ustaleniem.
Następnie ustal, jakie działanie byłoby staranne w danej sytuacji. Może to być zadanie pytań uzupełniających, ostrzeżenie o ograniczeniu albo terminowe wnioskowanie o inną ochronę. Sama wiedza „post factum”, że powstała szkoda, nie wystarczy; chodzi o to, co doradca mógł i powinien był zrobić w tamtym czasie.
Jeśli polisę zawarłeś(aś) samodzielnie, bez porady, ocena wygląda inaczej. Sprawdź, czy faktycznie udzielono porady, czy tylko pośredniczono lub wykonano dyspozycję. Teksty marketingowe, proces wnioskowania i ustalenia pisemne mogą pomóc ustalić tę rolę.
Związek przyczynowy bywa kluczowy
Załóżmy, że doradca powinien był Cię ostrzec. Co byś wtedy zrobił(a)? Musisz jak najkonkretniej wykazać sytuację bez błędu. Czy dostępna była odpowiednia ochrona? Czy ubezpieczyciel zaakceptowałby ryzyko? Czy mógłbyś zapłacić składkę i czy faktycznie byś to zrobił(a)? Czy szkoda mieściłaby się w zakresie tej innej ochrony?
Błąd może być bezsporny, a mimo to odszkodowania nie będzie. W orzeczeniu Kifid 2024-0504 pośrednik uchybił w informacji o pustostanie, ale żądane odszkodowanie nie zostało przyznane, gdyż skutki uchybienia nie zostały dostatecznie wykazane.
Dlatego zbieraj nie tylko dowody błędu, lecz także np. ówczesną dostępną ofertę, informacje o akceptacji oraz przesłanki, że wybrał(a)byś szerszą ochronę. Oświadczenie złożone po czasie ma większą wagę, jeśli koresponduje z dokumentami z tamtego okresu.
Jaką szkodę możesz dochodzić?
Punktem wyjścia jest porównanie finansowe między stanem rzeczywistym a stanem bez błędu. Utracona wypłata z ubezpieczenia może być tu istotną pozycją. Trzeba też uwzględnić udział własny, składkę, którą inaczej byś zapłacił(a), limity oraz kwoty już otrzymane.
| Pozycja | Sytuacja bez błędu | Sytuacja rzeczywista | Różnica |
|---|---|---|---|
| Szkoda objęta ochroną | € 30.000 | € 30.000 | — |
| Minus: udział własny | − € 1.000 | − € 1.000 | — |
| Wypłata, którą powinieneś/powinnaś otrzymać | € 29.000 | — | |
| Już otrzymana wypłata | — | € 10.000 | |
| Różnica przed korektą składki | € 29.000 − € 10.000 | € 19.000 | |
| Minus: składka, którą bez błędu zapłacił(a)byś więcej | Odpowiednia polisa byłaby droższa: np. € 120 rocznie × 5 lat | − € 600 | |
| Roszczenie wobec doradcy | € 18.400 | ||
Koszty ekspertów i pomocy prawnej nie zawsze da się w pełni odzyskać. Oceń dla każdej pozycji, czy istnieje podstawa i czy koszty są rozsądne. Znaczenie może mieć też Twoje własne działanie, np. gdy zignorowano wyraźne ostrzeżenie albo nie przekazano wymaganych informacji.
Wezwanie doradcy do odpowiedzialności
Opisz, jaki obowiązywał zakres zlecenia, co doradca zrobił lub zaniechał, dlaczego według Ciebie to niewystarczające i jaka szkoda z tego wynika. Dołącz wstępne wyliczenie i kluczowe dowody. Poproś o merytoryczne stanowisko i zgłoszenie sprawy do ewentualnego ubezpieczyciela OC zawodowej.
Samo zgłoszenie do tego ubezpieczyciela nie jest uznaniem odpowiedzialności. Dwa terminy wymagają natychmiastowej reakcji i biegną równolegle:
- Obowiązek reklamacyjny (art. 6:89 BW): nie możesz powoływać się na wadę świadczenia, jeśli nie zaprotestowałeś(aś) u doradcy w rozsądnym czasie po tym, jak wadę wykryłeś(aś) lub przy zachowaniu należytej staranności powinieneś/powinnaś był(a) wykryć. Nie czekaj więc do zakończenia sporu z własnym ubezpieczycielem.
- Przedawnienie (art. 3:310 ust. 1 BW): pięć lat od dnia następującego po dniu, w którym stałeś(aś) się świadomy(a) zarówno szkody, jak i osoby odpowiedzialnej, z bezwzględnym terminem dwudziestu lat od zdarzenia.
Dlatego, gdy tylko podejrzewasz błąd, wyślij krótkie, dające się zachować zgłoszenie — nawet jeśli wysokość szkody nie jest jeszcze znana:
Przykład: pierwsze zgłoszenie do Twojego doradcy
Szanowny(a) [imię i nazwisko],
W dniu [data] moja szkoda z polisy [numer] została [odrzucona / tylko częściowo wypłacona], ponieważ [powód podany przez ubezpieczyciela]. Ponoszą Państwo za to odpowiedzialność. Moim zdaniem przy [zawarciu w … / zmianie …] powinni byli Państwo wskazać mi [ryzyko / warunek], czego nie uczyniono.
Niniejszym wyrażam wyraźny i terminowy sprzeciw wobec sposobu wykonania zlecenia i jednoznacznie zastrzegam swoje prawo do odszkodowania za wszelkie wynikłe szkody. Wysokość szkody nie jest jeszcze znana; wrócę do niej, gdy rozliczenie z ubezpieczycielem się wyjaśni.
Proszę o przekazanie tego zgłoszenia do Państwa ubezpieczyciela odpowiedzialności zawodowej i potwierdzenie tego, a także o kopię pełnej dokumentacji doradczej, w tym profilu klienta, raportu doradczego i korespondencji dotyczącej tej polisy.
Z poważaniem,
[Imię i nazwisko, data]
Ten wzór to punkt wyjścia dla reklamacji i wezwania do odpowiedzialności. To, czy składasz reklamację terminowo i skutecznie przerywasz bieg przedawnienia, zależy m.in. od faktów, adresata, sformułowania i potwierdzenia odbioru. Zleć weryfikację pisma przed wysyłką. Wyślij je listem poleconym albo poproś o potwierdzenie odbioru i zachowaj dowód. Spór z własnym ubezpieczycielem nie zabezpiecza Twoich praw wobec doradcy; prowadź oba postępowania równolegle.
Powiązane tematy
Ta strona należy do przewodnika po odpowiedzialności zawodowej. Przeczytaj także o błędach księgowego i błędach doradcy podatkowego, gdy w Twoim dossier uczestniczyło kilku doradców.
Najczęstsze pytania o błędy doradców ubezpieczeniowych
Czy doradca odpowiada, jeśli jestem niedoubezpieczony(a)?
Nie automatycznie. Trzeba zbadać, jak ustalono sumę, jakie dostałeś(aś) wyjaśnienia i jakie podjąłeś(aś) decyzje. Musi być też jasne, jaką szkodę spowodował ewentualny błąd doradczy.
Czy doradca może powiedzieć, że powinienem/powinnam był(a) przeczytać polisę?
Twoja własna odpowiedzialność może mieć znaczenie. Nie wyklucza to z góry błędu doradcy. Należy również ocenić ekspercką rolę doradcy i wyjaśnienia istotnych ograniczeń.
Czy ustna obietnica wystarczy?
Ustne ustalenie może być istotne, ale dowód bywa trudny. Szukaj wspierających wiadomości, potwierdzeń lub świadków i dokładnie zanotuj, kiedy oraz w jakim kontekście padła obietnica.
Czy mogę jednocześnie wezwać do odpowiedzialności ubezpieczyciela i doradcę?
W pewnych sytuacjach ma to sens. Roszczenia opierają się jednak na różnych podstawach. Nie możesz dostać dwa razy tego samego odszkodowania i musisz zestroić ustalenia w jednym postępowaniu z drugim.
Czy przedsiębiorca z reklamacją doradczą może iść do Kifid?
Nie przy każdym ubezpieczeniu firmowym. Sprawdź, czy skarżący, usługodawca i produkt mieszczą się w regulaminie właściwym dla sprawy. W przeciwnym razie ścieżką może być sąd cywilny.
Co, jeśli brakuje dokumentacji doradczej?
Poproś pisemnie o dostępne dokumenty i wyjaśnienie braków. Brak dossier nie rozstrzyga automatycznie sprawy, ale może wpływać na możliwość uzasadnienia stanowisk.
Zleć ocenę swojego dossier doradczego
Masz szkodę przez możliwie błędne doradztwo ubezpieczeniowe? Skontaktuj się z Arslan & Arslan Advocaten. Przygotuj poradę, polisę i pismo odmowne. Przeczytaj też o niedoubezpieczeniu po szkodzie i o podejściu do sporów ubezpieczeniowych.
Kontrola prawna: Onur Arslan, adwokat w Arslan & Arslan Advocaten. Sprawdzone dnia 13 september 2026.
Twoje zestawienie szkody po błędzie doradztwa ubezpieczeniowego
Porównaj rzeczywistą wypłatę z tym, co wypłaciłaby odpowiednia, faktycznie dostępna polisa. Uwzględnij warunki, udział własny, różnicę w składce i relewantne wyłączenia. Nie każda nieubezpieczona kwota byłaby też objęta przy starannym doradztwie. Udowodnij ponadto, jakiej decyzji dokonał(a)byś przy prawidłowej informacji.
Przeczytaj, jak liczone jest odszkodowanie po błędzie zawodowym. Ogólna usługa odpowiedzialność i dochodzenie odszkodowania wyjaśnia powiązania z dowodami, związkiem przyczynowym i kosztami.
