Urlop okolicznościowy i opiekuńczy w Holandii

Ilustracja rodziców omawiających plan i kalendarz opieki nad dzieckiem.
Potrzebujesz szybkiej pomocy?

Pomagamy w sprawach związanych z Holandią, także gdy jesteś już w Polsce. Najpierw sprawdzimy, czy możemy pomóc, i omówimy koszty.

3 października, 2026

Ostatnia aktualizacja treści: 22 października 2026 r. Artykuł opisuje stan prawny na ten dzień; w sprawie indywidualnej sprawdź aktualne przepisy.

Nagła sytuacja rodzinna może uzasadniać calamiteitenverlof, natomiast konieczna opieka nad chorą osobą może prowadzić do zorgverlof. To nie są zamienne nazwy zwykłego urlopu wypoczynkowego. O właściwym rodzaju wolnego decyduje sytuacja, konieczność Twojej obecności i obowiązujące zasady.

Po polsku piszemy o tym również w bazie wiedzy PrawoPracy.nl: urlop okolicznościowy.

W skrócie

  • Czy opieka w Polsce jest wykluczona? Nie z samego powodu miejsca. Trzeba spełnić właściwe warunki i uzgodnić sposób realizacji obowiązków.
  • Czy nagła choroba dziecka to zawsze urlop wypoczynkowy? Nie. Może wchodzić w grę najpierw pilny urlop, a następnie urlop opiekuńczy, zależnie od sytuacji.
  • Czy pracodawca musi znać pełną diagnozę bliskiego? Przekazuj informacje potrzebne do uzasadnienia wniosku, nie cały dossier medyczny. Ustal właściwy zakres dowodów.

Zorgverlof – co to jest? Urlop okolicznościowy i opiekuńczy w Holandii w pigułce

Holenderska ustawa o pracy i opiece (Wet arbeid en zorg, Wazo) przewiduje trzy rodzaje wolnego w sytuacjach rodzinnych:

  • Calamiteitenverlof i kort verzuimverlof (urlop okolicznościowy): krótki, płatny urlop przy nagłych zdarzeniach, na przykład na niezbędną opiekę w pierwszym dniu choroby bliskiego (art. 4:1 Wazo). Jeżeli spełnione są także warunki zorgverlof, urlop okolicznościowy kończy się po jednym dniu i dalej liczy się już zorgverlof (art. 5:8 Wazo).
  • Kortdurend zorgverlof (krótkotrwały urlop opiekuńczy): w 12 miesiącach najwyżej dwukrotność tygodniowego wymiaru pracy, za 70% wynagrodzenia (liczonego do ustawowego maksymalnego dziennego wymiaru), nie mniej niż płaca minimalna (art. 5:2 i 5:6 Wazo).
  • Langdurend zorgverlof (długotrwały urlop opiekuńczy): w 12 miesiącach najwyżej sześciokrotność tygodniowego wymiaru pracy, ustawowo bez wynagrodzenia. Wniosek składasz na piśmie co najmniej dwa tygodnie wcześniej; jeżeli pracodawca nie odpowie na piśmie najpóźniej tydzień przed planowanym początkiem, urlop zaczyna się zgodnie z wnioskiem (art. 5:10 i 5:11 Wazo).

Nagłe zdarzenie wymagające reakcji

Calamiteitenverlof i kort verzuimverlof służą pilnym problemom, które trzeba od razu rozwiązać. Przysługują z zachowaniem wynagrodzenia, na krótki, rozsądnie ustalony czas: od kilku godzin do kilku dni, zależnie od zdarzenia. Obejmują też na przykład niezbędną opiekę nad chorym bliskim w pierwszym dniu choroby. Nie istnieje jedna stała liczba dni pasująca do każdej awarii, choroby dziecka i pogrzebu. Pracodawca może później poprosić o wykazanie, że wolne było potrzebne.

Poinformuj pracodawcę jak najszybciej, dlaczego nie możesz rozpocząć lub kontynuować pracy i jak długo przewidujesz nieobecność. Gdy sytuacja się wyjaśni, ustal, czy dalszy okres powinien zostać rozliczony jako opieka, szczególny urlop z CAO czy inny rodzaj wolnego.

Urlop opiekuńczy w Holandii: krótkotrwały i długotrwały zorgverlof

Zorgverlof wymaga oceny, czy opieka jest potrzebna i czy w danych okolicznościach to Ty powinieneś jej udzielać. Znaczenie ma relacja z osobą potrzebującą pomocy, a nie tylko wspólny adres. Rijksoverheid potwierdza, że zorgverlof można wykorzystać także na opiekę nad bliskim członkiem rodziny za granicą.

Krótkotrwały urlop opiekuńczy (kortdurend zorgverlof) wynosi w okresie 12 miesięcy najwyżej dwukrotność tygodniowego wymiaru pracy; pracodawca wypłaca w tym czasie 70% wynagrodzenia, nie mniej niż płacę minimalną. Zgłaszasz go z wyprzedzeniem lub, gdy to niemożliwe, jak najszybciej. Długotrwały urlop opiekuńczy (langdurend zorgverlof) wynosi najwyżej sześciokrotność tygodniowego wymiaru pracy w 12 miesiącach i ustawowo jest bezpłatny; wniosek składa się na piśmie co najmniej dwa tygodnie wcześniej. Zapytaj o korzystniejsze rozwiązania w CAO. Nie zakładaj pełnej pensji przez cały wielotygodniowy wyjazd.

Przykład: 32 godziny pracy tygodniowo

Przy umowie na 32 godziny tygodniowo krótkotrwały zorgverlof wynosi najwyżej 64 godziny, a długotrwały najwyżej 192 godziny w okresie 12 miesięcy. Okres ten liczy się od pierwszego dnia urlopu. Godziny możesz wykorzystywać w częściach, także kilka razy w roku, ale nie ponad ten limit. To jedna pula na 12 miesięcy, a nie osobny limit dla każdej osoby wymagającej opieki.

Rodzaj urlopu Wymiar w 12 miesiącach Wynagrodzenie według ustawy
Kortdurend zorgverlof 2 × tygodniowy wymiar pracy (przy 32 godz.: 64 godz.) Co najmniej 70% wynagrodzenia, nie mniej niż płaca minimalna
Langdurend zorgverlof 6 × tygodniowy wymiar pracy (przy 32 godz.: 192 godz.) Brak ustawowego obowiązku wypłaty

CAO albo regulamin uzgodniony przez pracodawcę z radą zakładową (ondernemingsraad) może przewidywać inne zasady, także mniej korzystne dla pracownika; wtedy obowiązują te ustalenia. Zorgverlof nie jest urlopem wypoczynkowym: pracodawca nie może odliczać tych godzin od ustawowych dni urlopu, a w czasie zorgverlof nadal je nabywasz.

Pogrzeb i szczególny urlop z CAO

Śmierć bliskiej osoby może wymagać pilnych działań, a CAO może przewidywać dodatkowe dni na pogrzeb lub podróż. Rozdziel nagłą konieczność organizacji od dłuższej nieobecności. Prześlij pracodawcy zwięzły opis i planowane daty, bez nadmiarowych danych medycznych rodziny.

Jeżeli opiekujesz się rodzicem w Polsce, wyjaśnij, jakie zadania są niezbędne i dlaczego wymagają Twojej obecności. Zachowaj wniosek i odpowiedź. Sama odległość nie wyklucza uprawnienia, ale może wpływać na praktyczny harmonogram.

Co robić przy odmowie

Poproś o pisemną podstawę i wskazanie, czy pracodawca kwestionuje konieczność opieki, warunki ustawowe czy organizację nieobecności. Przy zorgverlof pracodawca może odmówić tylko z powodu poważnego interesu firmy (zwaarwegend bedrijfsbelang), który w danej sytuacji przeważa nad Twoim interesem. Nie podpisuj bez wyjaśnienia zamiany całego okresu na urlop wypoczynkowy.

Najczęstsze pytania

Czy opieka w Polsce jest wykluczona?

Nie z samego powodu miejsca. Trzeba spełnić właściwe warunki i uzgodnić sposób realizacji obowiązków.

Czy nagła choroba dziecka to zawsze urlop wypoczynkowy?

Nie. Może wchodzić w grę najpierw pilny urlop, a następnie urlop opiekuńczy, zależnie od sytuacji.

Czy pracodawca musi znać pełną diagnozę bliskiego?

Przekazuj informacje potrzebne do uzasadnienia wniosku, nie cały dossier medyczny. Ustal właściwy zakres dowodów.

Czy pogrzeb daje zawsze trzy dni wolnego?

Nie ma jednej reguły dla wszystkich. Sprawdź sytuację, CAO, umowę i ewentualny szczególny urlop.

Czy pracodawca może odliczyć zorgverlof od urlopu wypoczynkowego?

Nie. Zorgverlof nie jest urlopem wypoczynkowym. Pracodawca nie może odliczyć tych godzin od ustawowych dni urlopu, a w czasie zorgverlof nadal je nabywasz.

Co to jest zorgverlof?

Zorgverlof to holenderski urlop opiekuńczy na niezbędną opiekę nad chorym bliskim. Krótkotrwały (kortdurend zorgverlof) wynosi w 12 miesiącach najwyżej dwukrotność tygodniowego wymiaru pracy, a pracodawca płaci w tym czasie 70% wynagrodzenia, nie mniej niż płacę minimalną. Długotrwały (langdurend zorgverlof) wynosi najwyżej sześciokrotność tygodniowego wymiaru pracy i ustawowo jest bezpłatny.

Na kogo przysługuje urlop opiekuńczy w Holandii?

Na partnera (małżonka, zarejestrowanego partnera lub osobę, z którą mieszkasz bez ślubu), własne dziecko i dziecko partnera, dziecko w rodzinie zastępczej mieszkające pod Twoim adresem, rodziców, rodzeństwo, dziadków i wnuki oraz domownika. Także na inną osobę, z którą łączy Cię relacja społeczna, jeżeli opieka wynika bezpośrednio z tej relacji i to Ty rozsądnie powinieneś jej udzielić (art. 5:1 Wazo).

Powiązane poradniki

Pełny przewodnik: Prawo pracy w Holandii – poradnik po polsku.

Praktyczny następny krok: Kalkulator terminów – wypowiedzenie, VSO i sąd. Wynik narzędzia wymaga sprawdzenia w kontekście Twojej sprawy.

Przygotuj dokumenty z pomocą materiału: Wezwanie do zapłaty zaległego wynagrodzenia.

Potrzebujesz oceny dokumentów? Skontaktuj się z Arslan Advocaten. Podaj krótki opis i najbliższy termin. Warunki pomocy oraz koszty ustala się indywidualnie.

Źródła i podstawa informacji


Udostępnij tę wiadomość

Facebook
Twitter
LinkedIn

Omów swoją sytuację prawną

Napisz do nas na prawnik@arslan.nl. Po zapoznaniu się z podstawowymi informacjami wyjaśnimy, jakie kroki możesz rozważyć i jakie dokumenty mogą być potrzebne.
Arslan Advocaten - Kancelaria prawna specjalizująca się w odszkodowaniach za uszczerbek na zdrowiu