Koszt rozwodu w Holandii – z czego się składa

Autor: mr. Onur Arslan, adwokat w Arslan Advocaten. Artykuł ma charakter informacyjny; w sprawie indywidualnej skontaktuj się z kancelarią.

Koszt rozwodu w Holandii zależy przede wszystkim od jednej decyzji: czy składacie wspólny wniosek, czy każde z was ma własnego adwokata. Różnica bywa kilkukrotna. Do wynagrodzenia adwokata dochodzą opłata sądowa (griffierecht, ustalana na podstawie ustawy o opłatach sądowych w sprawach cywilnych), ewentualna wycena nieruchomości i koszty notarialne, a przy niższych dochodach dostępne jest dofinansowanie na podstawie ustawy o pomocy prawnej (Wet op de rechtsbijstand). Ten artykuł opisuje wszystkie pozycje oraz sposoby ograniczenia wydatków.

W skrócie

• Wspólny wniosek z jednym adwokatem jest zwykle najtańszą drogą.
• Opłatę sądową przy wspólnym wniosku pobiera się raz (w 2026 r. € 341); przy postępowaniu spornym płaci ją każda strona osobno — wnioskodawca i małżonek składający odpowiedź na wniosek.
• Przy niższych dochodach można uzyskać dofinansowanie; w sprawach rodzinnych wkład własny jest wyższy niż w zwykłych sprawach (w 2026 r. od € 448 do € 1.120 za adwokata).
• Podział nieruchomości wymaga aktu notarialnego, co stanowi odrębny koszt.
• Największym wydatkiem bywa nie procedura, lecz utrzymywanie dwóch gospodarstw w okresie przejściowym.

Z czego składa się koszt rozwodu

Pierwszą pozycją jest wynagrodzenie adwokata, obliczane zwykle według stawki godzinowej albo ryczałtu za prowadzenie sprawy.

Drugą jest opłata sądowa (griffierecht), której wysokość zależy od sytuacji finansowej strony: w 2026 r. € 341 dla osoby fizycznej i € 93 dla osoby o niskich dochodach. Przy wspólnym wniosku płaci się ją raz, przy sporze każda strona osobno. Szczegóły — w tabeli niżej.

Trzecią grupą są koszty dodatkowe: wycena nieruchomości, akt notarialny podziału, tłumaczenia dokumentów zagranicznych oraz odpisy aktów stanu cywilnego.

Czwartą, często pomijaną, są koszty faktyczne okresu przejściowego: podwójne mieszkanie, przeprowadzka i doradztwo hipoteczne.

Trzy scenariusze i ich pozycje kosztowe

Poniżej pokazujemy, z jakich pozycji składa się koszt w każdym wariancie. Konkretne stawki honorarium podaje kancelaria na zapytanie — nie da się ich rzetelnie oszacować bez znajomości sprawy. Kwoty publiczne (opłata sądowa, wkład własny przy dofinansowaniu) podajemy w przykładowych budżetach poniżej.

Trzy przykładowe budżety (hipotetyczne)

Poniższe budżety pokazują, które pozycje są znane z góry, a które zależą od wyceny. Stan na 30 września 2026 r. Honorarium Arslan Advocaten ustalamy indywidualnie: koszt zależy od wariantu, liczby spornych kwestii, dzieci, majątku i dokumentów, a wycenę podajemy na piśmie przed rozpoczęciem sprawy. Do honorarium adwokata i mediatora dolicza się VAT (21 procent); opłata sądowa jest zwolniona z VAT.

Budżety są orientacyjne i nie zawierają kosztów okresu przejściowego (podwójne mieszkanie, przeprowadzka), które omawiamy osobno. Źródła kwot: Rechtspraak — griffierecht 2026 i Raad voor Rechtsbijstand — eigen bijdrage 2026.

Uwaga na VAT. Zapytaj wprost, czy podana kwota jest z podatkiem (21 procent), czy bez, i co dokładnie obejmuje: samo złożenie wniosku, korespondencję, rozprawę i rejestrację orzeczenia. Największe rozbieżności w wycenach biorą się właśnie z różnego zakresu, a nie z różnicy stawek.

Opłata sądowa przy rozwodzie — stawki 2026

Niższa stawka (€ 93) dotyczy osób z dofinansowaniem pomocy prawnej albo z niskim dochodem potwierdzonym zaświadczeniem. Stawki obowiązują w 2026 r. i są co roku waloryzowane; aktualną tabelę publikuje Rechtspraak (stan na 30 września 2026 r.).

Koszt procedury a skutki finansowe rozwodu

To dwie zupełnie różne rzeczy, a druga zwykle waży więcej.

Koszt procedury to honorarium, opłata sądowa i ewentualnie notariusz, wycena i tłumaczenia. Jest jednorazowy i przewidywalny.

Skutki finansowe rozwodu to prowadzenie dwóch gospodarstw domowych zamiast jednego, spłata współmałżonka przy nieruchomości, zmiana dodatków mieszkaniowych i zdrowotnych oraz ewentualne alimenty. Te koszty trwają latami i są zwykle wielokrotnie wyższe.

Planując budżet, licz obie kategorie osobno. Oszczędzanie na procedurze kosztem złego podziału majątku bywa najdroższą decyzją w całej sprawie.

Wspólny wniosek czy postępowanie sporne

Przy wspólnym wniosku małżonkowie uzgadniają wszystkie warunki i korzystają z jednego adwokata. Sąd wydaje orzeczenie zwykle bez rozprawy, często w ciągu kilku tygodni — zależy to od obciążenia sądu.

Jest to droga najtańsza, bo koszt dzieli się na dwie osoby, a nakład pracy jest wyraźnie mniejszy.

Przy sporze każda strona ma własnego adwokata, a sąd rozstrzyga kwestie, co do których nie ma zgody. Koszt rośnie wraz z liczbą spornych punktów i długością postępowania.

Najdroższe są sprawy, w których spór dotyczy jednocześnie dzieci, mieszkania i świadczeń. Przebieg obu dróg opisujemy w artykule o rozwodzie w Holandii.

Mediacja jako droga pośrednia

Mediacja polega na wypracowaniu porozumienia przy udziale neutralnej osoby, a następnie złożeniu go do sądu jako wspólny wniosek.

Kosztuje zwykle mniej niż postępowanie sporne, ponieważ czas poświęca się na ustalenia, a nie na wymianę pism procesowych.

Sprawdza się zwłaszcza wtedy, gdy strony potrafią rozmawiać, ale różnią się w kilku punktach. Przy przemocy albo całkowitym braku zaufania bywa nieodpowiednia.

Przebieg takiego procesu opisujemy w artykule o mediacji podczas rozwodu.

Dofinansowanie pomocy prawnej

Przy niższych dochodach możesz otrzymać dofinansowanie pomocy prawnej (toevoeging): państwo pokrywa dużą część honorarium adwokata lub mediatora, a ty płacisz wkład własny. W sprawach rodzinnych — rozwód, podział majątku, alimenty, kontakty z dziećmi, władza rodzicielska — obowiązuje osobna, wyższa skala wkładu własnego niż w sprawach zwykłych. Nie jest więc prawdą, że każdy z niskim dochodem zapłaci tylko jedną drobną kwotę.

Wysokość wkładu zależy od dochodu i majątku sprzed dwóch lat, a nie od sytuacji bieżącej. Bywa to zaskoczeniem po utracie pracy. Przy spadku dochodu o co najmniej 15 procent można wnioskować o ocenę na podstawie roku bieżącego; wymaga to odrębnego wniosku w terminie sześciu tygodni od pierwszej decyzji i dokumentacji. Przy rozwodzie dochodu drugiego małżonka co do zasady się nie wlicza, bo macie sprzeczne interesy albo żyjecie trwale oddzielnie (art. 34 ust. 3 Wrb). Dochód i majątek każdego z was ocenia się wtedy osobno.

Do tego dochodzą rzeczy, których dofinansowanie nie obejmuje: opłata sądowa, choć przy dofinansowaniu obowiązuje niższa stawka (€ 93 w 2026 r.), oraz koszty notariusza, wyceny i tłumaczeń. Przy niskim dochodzie o pokrycie opłaty sądowej możesz osobno wystąpić do gminy w ramach pomocy specjalnej (bijzondere bijstand). Jeżeli dzięki sprawie otrzymasz znaczną kwotę, np. ze sprzedaży domu, dofinansowanie może zostać cofnięte.

Warunki, progi dochodowe i procedurę przeliczenia roku odniesienia opisujemy w artykule o dofinansowanej pomocy prawnej. Kwoty: stan na 30 września 2026 r., źródło: Raad voor Rechtsbijstand.

O co zapytać, prosząc o wycenę

Z tą listą łatwiej o konkretną ofertę zamiast ogólnych widełek. Krótką wersję listy powtarzamy na końcu artykułu.

• Wariant: wspólny wniosek, mediacja czy osobne postępowanie.
• Czy są dzieci i czy zgadzacie się co do opieki — to główny czynnik nakładu pracy.
• Czy jest nieruchomość, kredyt hipoteczny albo emerytura do podziału.
• Czy jest element zagraniczny: ślub zawarty w Polsce, majątek za granicą, jedno z was mieszka poza Holandią.
• Czy dokumenty wymagają tłumaczenia.
• Czy występujecie o dofinansowanie i jaki był wasz dochód dwa lata temu.

Poproś o wycenę na piśmie, z wyraźnym wskazaniem, co jest wliczone, a co rozliczane osobno. Zapytaj też, które tematy najczęściej podnoszą koszt w praktyce: spór o opiekę nad dziećmi, podział emerytury oraz nieruchomość obciążona kredytem.

Koszt rozwodu przy podziale majątku

Sam rozwód i podział majątku to dwie odrębne sprawy. Podział bywa droższy niż samo orzeczenie o rozwodzie.

Przy nieruchomości potrzebna jest wycena oraz akt notarialny przeniesienia udziału. Dochodzą do tego koszty doradztwa hipotecznego.

Przy przedsiębiorstwie konieczna bywa wycena przez specjalistę, co stanowi znaczącą pozycję w budżecie sprawy.

Zasady podziału nieruchomości omawiamy w tekście o podziale domu rodzinnego.

Koszty, o których się zapomina

Największym obciążeniem bywa okres przejściowy: dwa mieszkania, dwa komplety rachunków, dojazdy do dzieci.

Do tego dochodzą przeprowadzka, urządzenie mieszkania, zmiana ubezpieczeń oraz ewentualna zmiana wymiaru pracy.

Pojawiają się też skutki podatkowe: utrata części odliczeń, zmiana uprawnień do dodatków i korekta rozliczenia rocznego.

Zasady ponoszenia kosztów w tym okresie omawiamy w artykule o stałych opłatach w trakcie rozwodu.

Kto płaci za procedurę

Przy wspólnym wniosku koszty dzieli się zwykle po połowie albo proporcjonalnie do dochodów. Ustalenie to zapisuje się w porozumieniu.

Przy sporze każda strona ponosi własne koszty. Między małżonkami sąd może koszty postępowania wzajemnie znieść (art. 237 ust. 1 Rv), więc w sprawach rodzinnych rzadko obciąża jedną stronę kosztami drugiej.

Możliwe jest pokrycie kosztów ze wspólnych środków przed podziałem, o ile obie strony się na to zgodzą.

Ustal to na początku. Spór o to, kto zapłaci za adwokata, potrafi sam w sobie wydłużyć postępowanie.

Jak ograniczyć wydatki

Największą oszczędnością jest ograniczenie liczby spornych punktów. Każda kwestia oddana do rozstrzygnięcia sądowi kosztuje czas i pieniądze.

Drugą jest dobre przygotowanie: kompletne dokumenty dochodowe, majątkowe i kredytowe skracają pracę adwokata.

Trzecią jest wybór drogi odpowiadającej sytuacji. Postępowanie sporne przy dwóch drobnych rozbieżnościach bywa nieproporcjonalnie kosztowne.

Czwartą jest szybkie działanie. Im dłużej trwa niepewność, tym większe koszty faktyczne po obu stronach.

Umowa z adwokatem

Poproś o pisemne potwierdzenie sposobu rozliczenia: stawka godzinowa czy ryczałt, co obejmuje, a co jest rozliczane osobno.

Ustal również sposób informowania o narastających kosztach, na przykład przy przekroczeniu ustalonego progu.

Sprawdź, czy w cenie mieszczą się opłaty sądowe, tłumaczenia i odpisy dokumentów, czy stanowią odrębną pozycję.

Jasne ustalenia na starcie ograniczają nieporozumienia, a przy dłuższej sprawie pozwalają panować nad budżetem.

Koszt rozwodu przy dzieciach

Przy małoletnich dzieciach obowiązkowy jest plan rodzicielski. Jego przygotowanie stanowi odrębną część pracy, a przy sporze bywa najbardziej czasochłonne.

Do tego dochodzi ustalenie świadczeń na dzieci, wymagające pełnej dokumentacji dochodowej obojga rodziców.

Przy poważnym konflikcie sąd może zlecić badanie sytuacji rodzinnej przez wyspecjalizowaną instytucję, co znacznie wydłuża postępowanie.

Treść planu rodzicielskiego omawiamy w artykule o planie rodzicielskim, a zasady świadczeń w tekście o alimentach na dziecko.

Sprawy z elementem zagranicznym

Przy małżeństwie zawartym za granicą albo majątku w kilku krajach koszt rośnie, ponieważ trzeba ustalić właściwe prawo i sąd.

Dochodzą koszty tłumaczeń przysięgłych, odpisów aktów zagranicznych oraz niekiedy opinii o prawie obcym.

Przy nieruchomości położonej poza Holandią konieczne bywają odrębne czynności w kraju jej położenia, z własnymi opłatami.

Zagadnienia te omawiamy szerzej w artykule o międzynarodowym rozwodzie.

Co przygotować, żeby obniżyć koszt

Zbierz dokumenty dochodowe obojga: paski wynagrodzeń, rozliczenia roczne, a przy działalności sprawozdania z kilku lat.

Przygotuj zestawienie majątku i zobowiązań: nieruchomość, kredyty, oszczędności, emerytury, leasingi, karty kredytowe.

Spisz punkty, co do których już się zgadzacie, oraz te sporne. Praca adwokata skupia się wtedy wyłącznie na tych drugich.

Przy dzieciach przygotuj propozycję podziału opieki i kontaktów. Nawet szkic znacznie skraca pracę nad planem rodzicielskim.

Przykład (hipotetyczny)

Przykład jest hipotetyczny i nie opisuje konkretnej sprawy. Para bez dzieci, z mieszkaniem własnościowym, rozstaje się zgodnie. Początkowo każde zwraca się do własnego adwokata.

Po dwóch miesiącach wymiany pism okazuje się, że spór dotyczy wyłącznie sposobu wyceny mieszkania i terminu jego sprzedaży.

Strony mogą wtedy przejść na wspólny wniosek, uzgadniając wycenę przez jednego rzeczoznawcę oraz konkretny termin wystawienia nieruchomości na sprzedaż.

Dalsza praca jednego adwokata zamiast dwóch i jedna opłata sądowa zamiast dwóch zwykle obniżają koszt pozostałej części sprawy; koszty już poniesione na dwóch pełnomocników pozostają jednak do zapłaty.

Emerytura i inne pozycje wymagające uwagi

Podział uprawnień emerytalnych bywa pomijany w rozmowie o kosztach, choć dla wielu par jest największym składnikiem majątku po nieruchomości.

Zgłoszenia podziału dokonuje się w funduszu emerytalnym w terminie liczonym od rozwodu. Przekroczenie terminu nie znosi uprawnienia, ale komplikuje i podraża wypłatę.

Podobnie działają polisy ubezpieczeniowe powiązane z kredytem hipotecznym. Ich zmiana bywa odrębną czynnością z własnym kosztem.

Uwzględnij te pozycje w budżecie sprawy od początku, zamiast odkrywać je po zakończeniu postępowania.

Realistyczne planowanie budżetu

Zacznij od ustalenia, ile spornych punktów faktycznie istnieje. To one, a nie sam rozwód, decydują o ostatecznej kwocie.

Następnie zapytaj adwokata o widełki dla twojej sytuacji przy dwóch scenariuszach: porozumienie i postępowanie sporne.

Dolicz koszty faktyczne okresu przejściowego, ponieważ przy dłuższej sprawie bywają wyższe niż całe postępowanie.

Sprawdź na końcu, czy przysługuje ci dofinansowanie. Wniosek trzeba złożyć na początku sprawy, a nie po otrzymaniu rachunku.

Najczęstsze błędy

Pierwszym jest wybór postępowania spornego przy drobnych rozbieżnościach, które dałoby się uzgodnić.

Drugim jest przystępowanie do sprawy bez dokumentów, przez co czas adwokata idzie na ich zbieranie.

Trzecim jest pominięcie kosztów podziału majątku przy planowaniu budżetu. Sam rozwód to tylko część wydatków.

Czwartym jest zwlekanie z wnioskiem o dofinansowanie, które trzeba złożyć na początku sprawy, a nie po jej zakończeniu.

Rozliczenie kosztów między stronami

Koszty poniesione przez jedną stronę można uwzględnić przy podziale majątku, o ile strony tak ustalą. Bez zapisu nie następuje to automatycznie.

Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w której jedna osoba finansuje całość postępowania ze wspólnych oszczędności.

Ustal sposób rozliczenia na początku i zapisz go razem z pozostałymi ustaleniami finansowymi.

Przy dużej różnicy dochodów rozważcie podział proporcjonalny zamiast równego. Bywa on sprawiedliwszy i łatwiejszy do zaakceptowania przez obie strony.

Kiedy koszt rozwodu rośnie najbardziej

Najsilniej podnoszą go trzy czynniki: spór o dzieci, spór o nieruchomość oraz brak przejrzystości co do dochodów jednej ze stron.

Każdy z nich wymaga dodatkowego postępowania dowodowego, a niekiedy opinii specjalisty, co wydłuża sprawę o miesiące.

Koszt podnosi też zmiana stanowiska w trakcie postępowania, ponieważ część wykonanej pracy trzeba wtedy powtórzyć.

Z tego powodu warto na starcie ustalić priorytety i trzymać się ich, zamiast negocjować każdy punkt od nowa.

Jednorazowe rozliczenie zamiast długiego sporu

Przy niewielkich rozbieżnościach finansowych warto policzyć, ile kosztowałoby ich rozstrzygnięcie w postępowaniu spornym.

Zdarza się, że koszt sporu przewyższa samą sporną kwotę. W takiej sytuacji rozsądniejsze bywa ustępstwo niż dochodzenie racji.

Dotyczy to zwłaszcza sporów o wyposażenie mieszkania, drobne oszczędności albo rozliczenia z okresu przejściowego.

Policz to na papierze przed podjęciem decyzji. Prosta kalkulacja bywa skuteczniejszym argumentem niż jakiekolwiek perswazje, także w rozmowie z drugą stroną.

Terminy wpływające na koszt

Rozwód staje się skuteczny dopiero z chwilą wpisu orzeczenia do rejestru stanu cywilnego. Wniosek o wpis trzeba złożyć najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym orzeczenie się uprawomocniło. Po tym terminie orzeczenie traci moc i trzeba zaczynać procedurę od nowa, z nowymi kosztami (art. 1:163 BW).

Przy podziale emerytury obowiązuje odrębny termin zgłoszenia w funduszu, również liczony od rozwodu.

Przy nieruchomości termin z porozumienia na przejęcie albo sprzedaż zapobiega przeciąganiu sprawy i narastaniu kosztów faktycznych.

Zapisz wszystkie te terminy w jednym miejscu. Ich pilnowanie jest najtańszym sposobem uniknięcia dodatkowych wydatków, a przy dłuższej sprawie łatwo je przeoczyć.

Gdzie sprawdzić informacje

Informacje o opłatach w postępowaniach sądowych publikuje Rechtspraak, a o dofinansowanej pomocy prawnej Raad voor Rechtsbijstand.

Najczęstsze pytania

Która droga jest najtańsza?

Zwykle wspólny wniosek z jednym adwokatem. Koszt dzieli się wtedy na dwie osoby, opłatę sądową płaci się raz, a sprawa kończy się często w kilka tygodni, zwykle bez rozprawy.

Czy przysługuje mi dofinansowanie?

Zależy od dochodu i majątku sprzed dwóch lat. W sprawach rodzinnych wkład własny wynosi w 2026 r. od € 448 do € 1.120 za adwokata, a przy mediacji € 69 albo € 138. Przy spadku dochodu o co najmniej 15 procent można wnioskować o ocenę na podstawie roku bieżącego.

Czy opłatę sądową płacimy dwa razy?

Przy wspólnym wniosku raz — w 2026 r. € 341 (€ 93 tylko wtedy, gdy oboje macie niskie dochody). Przy postępowaniu spornym każda strona ponosi ją osobno: wnioskodawca i małżonek składający odpowiedź na wniosek.

Czy podział majątku wliczony jest w cenę rozwodu?

Zwykle nie. To odrębna sprawa, przy nieruchomości wymagająca wyceny i aktu notarialnego, co stanowi dodatkowy koszt.

Jak długo trwa sprawa?

Przy wspólnym wniosku zwykle od sześciu do dziesięciu tygodni, przy sporze od kilku miesięcy do ponad roku. To orientacyjne widełki, a nie obietnica: decydują obciążenie sądu, kompletność dokumentów oraz to, czy trzeba powołać biegłego.

Powiązane artykuły

• Rozwód w Holandii
• Stałe opłaty w trakcie rozwodu
• Dofinansowana pomoc prawna

Podsumowanie

Koszt rozwodu zależy głównie od wybranej drogi: wspólny wniosek z jednym adwokatem jest wyraźnie tańszy niż postępowanie sporne z dwoma pełnomocnikami. Do wynagrodzenia dochodzą opłata sądowa oraz koszty podziału majątku, w tym wycena i akt notarialny. Przy niższych dochodach można uzyskać dofinansowanie z wyższym w sprawach rodzinnych wkładem własnym; trzeba o nie wystąpić na początku sprawy. Największym obciążeniem bywa jednak nie sama procedura, lecz utrzymywanie dwóch gospodarstw domowych.

Lista kontrolna przed prośbą o wycenę

• Wybrany wariant: wspólny wniosek, mediacja czy postępowanie sporne.
• Dzieci i stopień zgody co do opieki oraz alimentów.
• Nieruchomość, kredyt hipoteczny, emerytura, firma do podziału.
• Element zagraniczny i dokumenty wymagające tłumaczenia.
• Dochód obojga sprzed dwóch lat — czy wchodzi w grę dofinansowanie.
• Pytanie o wycenę na piśmie: co obejmuje, czy z VAT, co jest rozliczane osobno (opłata sądowa, notariusz, tłumaczenia).

Chcesz wiedzieć, ile w twojej sytuacji wyniesie cała sprawa? Skontaktuj się z nami, a omówimy możliwe drogi i podamy wycenę na piśmie przed rozpoczęciem sprawy.