Potrzebujesz szybkiej pomocy?

27 września, 2026

Odszkodowanie z ubezpieczenia w Holandii: które polisy płacą?

Po wypadku z obrażeniami w Holandii pierwsze pytanie brzmi zwykle: kto za to zapłaci? Odszkodowanie z ubezpieczenia może pochodzić z polisy sprawcy, z Twojej własnej polisy albo z kilku źródeł naraz. W tym artykule wyjaśniamy, które ubezpieczenia wypłacają świadczenia przy szkodzie osobowej (letselschade), czym się od siebie różnią i jak uniknąć sytuacji, w której tracisz część należnych pieniędzy.

Autor: mr. Onur Arslan, adwokat – szkody osobowe (rejestr dziedzin prawa NOvA). Ostatnia aktualizacja: 27 września 2026 r. Stan prawny opisany w artykule: 27 września 2026 r.; przy sprawach indywidualnych sprawdź aktualne przepisy albo skontaktuj się z kancelarią.

W skrócie

Najczęściej płaci ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej sprawcy: przy wypadku drogowym ubezpieczyciel OC pojazdu (WAM), w życiu prywatnym polisa AVP sprawcy, w pracy ubezpieczenie pracodawcy.
Twoja własna polisa AVP nie pokrywa Twoich obrażeń: chroni innych przed szkodą, którą Ty wyrządzisz.
Własne obrażenia mogą pokryć: SVI (ubezpieczenie osób w pojeździe), ubezpieczenie od następstw wypadków oraz, u osób samozatrudnionych, AOV.
Kilka ubezpieczeń może płacić obok siebie, ale ta sama pozycja szkody nie zostanie zwrócona dwa razy.
Ubezpieczenie ochrony prawnej (rechtsbijstand) finansuje pomoc prawną, a nie samo odszkodowanie.

Dwa pytania, od których wszystko zależy

Większość nieporozumień wokół ubezpieczeń przy szkodzie osobowej wynika z pomieszania dwóch pytań: kto jest ubezpieczony i czyja szkoda jest pokrywana. Przy ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej (aansprakelijkheidsverzekering) to dwie różne osoby: ubezpieczony jest sprawca, a pieniądze otrzymuje poszkodowany. Przy ubezpieczeniu na Twoje nazwisko, na przykład od następstw wypadków, ubezpieczony i uprawniony to ta sama osoba.

Drugie ważne rozróżnienie dotyczy rodzaju polisy. Ubezpieczenie szkodowe (schadeverzekering) zwraca faktyczną szkodę, na przykład utracony dochód albo koszty leczenia. Ubezpieczenie sumowe (sommenverzekering) wypłaca z góry ustaloną kwotę, niezależnie od rzeczywistej szkody. Od tego rozróżnienia zależy później, czy wypłata zostanie potrącona z odszkodowania od sprawcy i czy Twój ubezpieczyciel może sam dochodzić zwrotu od sprawcy.

Ubezpieczenie OC pojazdu (WAM) przy wypadku drogowym

Po wypadku drogowym odszkodowanie z ubezpieczenia pochodzi najczęściej z polisy OC sprawcy. Kluczowa jest tu Ustawa o obowiązkowym ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych (Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen, WAM). Posiadacz pojazdu mechanicznego i osoba, na którą pojazd jest zarejestrowany, muszą zawrzeć takie ubezpieczenie (art. 2 WAM). Polisa pokrywa odpowiedzialność cywilną posiadacza, użytkownika i kierowcy pojazdu (art. 3 WAM).

Dla Ciebie jako poszkodowanego najważniejszy jest art. 6 WAM: masz własne prawo do odszkodowania bezpośrednio od ubezpieczyciela sprawcy (eigen recht). Nie musisz więc najpierw pozywać kierowcy. Z ochrony korzystają piesi, rowerzyści, kierowcy innych pojazdów, a także pasażerowie, również pasażerowie pojazdu sprawcy.

Jest jednak ważny wyjątek: ubezpieczenie WAM nie musi pokrywać szkody kierowcy pojazdu, który spowodował wypadek (art. 4 ust. 1 WAM). Jeżeli to Ty prowadziłeś i spowodowałeś wypadek, OC Twojego auta nie wypłaci Ci odszkodowania za własne obrażenia. Wtedy liczy się SVI, opisane niżej. Szerzej o zasadach odpowiedzialności w ruchu drogowym piszemy w tekście o odszkodowaniu po wypadku samochodowym, a gdy sprawca uciekł albo nie miał ubezpieczenia, pomocny będzie artykuł o Waarborgfonds Motorverkeer.

AVP: prywatne OC poza ruchem drogowym

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej osób prywatnych (aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren, AVP) pokrywa szkody, które wyrządzasz innym w życiu codziennym poza ruchem drogowym. Typowe przykłady to ugryzienie przez psa, upadek u kogoś w domu, szkoda wyrządzona przez dziecko albo uraz podczas zabawy lub sportu.

Właśnie tutaj najczęściej pojawia się błąd. Twoja własna AVP co do zasady nie pokrywa Twoich obrażeń. To ubezpieczenie odpowiedzialności, a nie ubezpieczenie od wypadków. Jeżeli zostałeś ranny, znaczenie ma AVP drugiej strony: właściciela psa, mieszkańca domu, w którym upadłeś, albo rodzica dziecka, które Cię przewróciło. O tym, jak wygląda taka sprawa w praktyce, piszemy w tekście o ugryzieniu przez psa.

Warto sprawdzić dwie kwestie w warunkach polisy. Po pierwsze, wiele polis AVP wyłącza lub ogranicza roszczenia między osobami ubezpieczonymi w tej samej polisie, na przykład między partnerami albo rodzicem i dzieckiem. Po drugie, szkody wyrządzone umyślnie są wyłączone z ochrony. Jak dokładnie brzmi takie wyłączenie, zależy od konkretnych warunków polisy.

SVI: ubezpieczenie osób w pojeździe

SVI (schadeverzekering inzittenden) to dodatkowe ubezpieczenie do polisy samochodowej. Pokrywa szkodę osobową osób jadących ubezpieczonym pojazdem, zwykle łącznie z kierowcą, niezależnie od tego, kto zawinił. Nie trzeba wykazywać odpowiedzialności nikogo innego.

SVI ma szczególne znaczenie, gdy sam spowodowałeś wypadek, gdy doszło do wypadku jednego pojazdu albo gdy druga strona jest nieznana lub nieubezpieczona. Pamiętaj jednak, że SVI ma własne limity kwotowe i wyłączenia, na przykład przy jeździe pod wpływem alkoholu. Ponieważ SVI jest ubezpieczeniem szkodowym, ubezpieczyciel, który Ci zapłacił, może dochodzić zwrotu od odpowiedzialnego sprawcy (art. 7:962 BW). Więcej o sporach wokół tej polisy znajdziesz w tekście Odmowa SVI: Twoje prawa w sporze o zakres ochrony.

Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków

Ubezpieczenie od następstw wypadków (ongevallenverzekering) wypłaca ustaloną z góry kwotę w razie trwałego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci w wyniku wypadku. Nie chodzi tu o zwrot faktycznie poniesionej szkody, tylko o sumę określoną w polisie, zwykle zależną od procentu trwałego uszczerbku.

Takie ubezpieczenie może działać obok innych polis i obok roszczenia wobec sprawcy. Warunkiem jest zdarzenie, które mieści się w definicji wypadku w polisie. Wiele osób ma taką ochronę, nie wiedząc o tym, na przykład w pakiecie z ubezpieczeniem podróżnym, kontem bankowym albo w ramach zbiorowej polisy pracodawcy. Warto to sprawdzić.

AOV dla przedsiębiorców i zzp’erów

Ubezpieczenie od niezdolności do pracy (arbeidsongeschiktheidsverzekering, AOV) jest szczególnie ważne dla osób samozatrudnionych. Wypłaca świadczenie, gdy według definicji w polisie nie możesz pracować, z okresem oczekiwania (wachttijd) i wiekiem końcowym ustalonymi w umowie. Prawo do świadczenia nie zależy od tego, kto spowodował wypadek.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że świadczenie z AOV dochodzi do odszkodowania w całości. Czy wypłata zostanie uwzględniona przy obliczaniu utraconego dochodu, zależy od rodzaju polisy i od art. 6:100 BW o zaliczaniu korzyści (voordeelstoerekening): korzyść uwzględnia się, o ile jest to rozsądne. Przy ubezpieczeniu szkodowym uwzględnienie jest bardziej prawdopodobne, przy ubezpieczeniu sumowym, za które sam płaciłeś składki, rzadziej. Istnieją AOV obu rodzajów. Jeżeli Twoja AOV jest ubezpieczeniem szkodowym, ubezpieczyciel może na podstawie art. 7:962 BW sam dochodzić zwrotu od sprawcy, a Ty nie możesz drugi raz żądać tej samej pozycji. Szczegóły dla przedsiębiorców opisujemy w tekście o utracie dochodu przez zzp’era po urazie.

Ubezpieczenia pracodawcy przy wypadku przy pracy

Przy wypadku przy pracy albo chorobie zawodowej pracodawca odpowiada co do zasady na podstawie art. 7:658 BW, chyba że wykaże, że spełnił obowiązki w zakresie bezpieczeństwa, albo że szkoda powstała w przeważającej mierze wskutek umyślnego działania lub świadomej lekkomyślności pracownika. Odpowiedzialność pracodawcy jest zwykle pokryta przez jego ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (werkgeversaansprakelijkheidsverzekering, często w ramach AVB).

Oprócz tego pracodawca może mieć zbiorowe ubezpieczenie od następstw wypadków dla personelu albo inne dodatkowe polisy. Zapytaj o nie na piśmie, bo pracownik często nie wie, że taka ochrona istnieje. Pełny opis znajdziesz w poradniku o odszkodowaniu za wypadek przy pracy.

Ubezpieczenie ochrony prawnej i koszty adwokata

Ubezpieczenie ochrony prawnej (rechtsbijstandsverzekering) nie wypłaca odszkodowania za obrażenia. Pokrywa koszty pomocy prawnej przy dochodzeniu roszczeń, w granicach i na warunkach polisy. Może więc pomóc, gdy odpowiedzialność sprawcy jest sporna albo gdy trzeba iść do sądu.

Warto wiedzieć, że gdy odpowiedzialność sprawcy jest ustalona, rozsądne koszty ustalenia szkody i odpowiedzialności oraz koszty pozasądowej pomocy prawnej pokrywa strona odpowiedzialna (art. 6:96 ust. 2 BW). Obowiązuje podwójny test rozsądności: rozsądne musi być samo skorzystanie z pomocy i wysokość kosztów. Przy współwinie poszkodowanego zwrot kosztów może zostać proporcjonalnie obniżony, a jeżeli odpowiedzialność nie zostanie ustalona, roszczenia o zwrot nie ma. W postępowaniu sądowym obowiązują zasady o kosztach procesu (art. 241 Rv). O sporach o stawki piszemy w tekście o kosztach pozasądowych (BGK).

Przegląd: które ubezpieczenie za co płaci

Ubezpieczenie	Kto jest ubezpieczony	Czyja szkoda jest pokrywana	Warunek
WAM (OC pojazdu)	Posiadacz, użytkownik i kierowca pojazdu	Szkoda osób trzecich, także pasażerów; nie kierowcy, który spowodował wypadek	Odpowiedzialność ubezpieczonego; bezpośrednie roszczenie wobec ubezpieczyciela (art. 6 WAM)
AVP	Ty i członkowie rodziny jako osoby prywatne	Szkoda, którą wyrządzasz innym poza ruchem drogowym	Odpowiedzialność; nie Twoje własne obrażenia
SVI	Osoby w ubezpieczonym pojeździe, zwykle z kierowcą	Rzeczywista szkoda tych osób	Bez wymogu odpowiedzialności; limity i wyłączenia z polisy
Ubezpieczenie od następstw wypadków	Osoba ubezpieczona	Ustalona kwota przy trwałym uszczerbku lub śmierci	Wypadek w rozumieniu polisy
AOV	Przedsiębiorca lub zzp’er	Świadczenie okresowe przy niezdolności do pracy	Definicja niezdolności, okres oczekiwania, wiek końcowy
Ubezpieczenie OC pracodawcy	Pracodawca	Szkoda pracownika	Odpowiedzialność pracodawcy, zwykle art. 7:658 BW
Rechtsbijstand	Ubezpieczający i domownicy według polisy	Koszty pomocy prawnej, nie odszkodowanie	Warunki polisy, limity kosztów

Czy kilka ubezpieczeń może płacić jednocześnie?

Tak. Świadczenie z SVI może istnieć obok roszczenia wobec sprawcy, a ubezpieczenie od następstw wypadków może wypłacić swoją kwotę dodatkowo. Odszkodowanie z ubezpieczenia może więc składać się z kilku części. Obowiązuje jednak zasada, że ta sama pozycja szkody nie jest zwracana podwójnie. Dlatego ubezpieczyciel szkodowy, który Ci zapłacił, przejmuje w tym zakresie Twoje roszczenie wobec sprawcy (subrogacja, art. 7:962 ust. 1 BW). Nie może go jednak wykonywać ze szkodą dla Twojego prawa do odszkodowania (art. 7:962 ust. 2 BW), więc Twoja niepokryta część ma pierwszeństwo.

Ta sama logika dotyczy holenderskiego ubezpieczenia zdrowotnego (zorgverzekering): koszty leczenia pokryte przez ubezpieczyciela zdrowotnego nie są Twoją szkodą do odzyskania, ale np. wykorzystany udział własny (eigen risico) już tak. Z kolei kwota z ubezpieczenia sumowego zwykle nie przechodzi na ubezpieczyciela i nie zawsze jest potrącana z odszkodowania.

Które ubezpieczenie płaci najpierw?

To zależy od sytuacji. Często najpierw zgłasza się roszczenie do ubezpieczyciela strony odpowiedzialnej. Gdy odpowiedzialność jest niejasna albo sprawa się przeciąga, własna polisa, na przykład SVI, może zapłacić wcześniej. Ubezpieczyciel sprawcy może też wypłacić zaliczkę (voorschot) jeszcze przed zakończeniem sprawy. Dlatego na początku warto zebrać wszystkie polisy: swoje, domowników, pracodawcy i drugiej strony. Odszkodowanie z ubezpieczenia jest najpełniejsze wtedy, gdy nic nie zostało pominięte.

Przykład ilustracyjny

Pracownik produkcji jedzie jako pasażer samochodem kolegi do pracy. Kolega traci panowanie nad autem na śliskiej drodze i uderza w drzewo; innego pojazdu nie ma. Pasażer łamie rękę, kierowca doznaje urazu kolana. Pasażer może dochodzić szkody od ubezpieczyciela WAM kierowcy, bo pasażerowie są objęci ochroną. Kierowca nie otrzyma odszkodowania z WAM własnego auta za swoje kolano, ale może zgłosić szkodę z SVI, jeżeli ją wykupił. Ponieważ jechali do pracy, warto też sprawdzić polisy pracodawcy. To przykład fikcyjny; w prawdziwej sprawie wszystko zależy od warunków polis i okoliczności wypadku.

Najczęstsze błędy

Pierwszy błąd to przekonanie, że skoro masz własne ubezpieczenie, nie możesz już nikogo pociągnąć do odpowiedzialności. Drugi to założenie odwrotne: że skoro Twoja polisa zapłaciła, nie należy Ci się nic więcej od sprawcy. Trzeci to zgłoszenie szkody z własnej AVP, która Twoich obrażeń nie pokrywa. Czwarty to przekazanie adwokatowi wyłącznie zestawienia wypłat, bez warunków polisy, z których wynika, czy to ubezpieczenie szkodowe czy sumowe. Piąty to założenie, że ubezpieczyciele „załatwią to między sobą”. Każdy z tych błędów może oznaczać utracone odszkodowanie z ubezpieczenia.

Gdzie sprawdzić oficjalne informacje

Najczęstsze pytania

Czy moja polisa AVP zapłaci za moje obrażenia?

Zasadniczo nie. AVP to ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej: pokrywa szkodę, którą wyrządzasz innym. Za Twoje obrażenia odpowiada polisa AVP osoby, która je spowodowała. Twoje własne obrażenia mogą pokryć SVI, ubezpieczenie od następstw wypadków albo AOV.

Czy mogę żądać pieniędzy bezpośrednio od ubezpieczyciela sprawcy wypadku drogowego?

Tak. Art. 6 WAM daje poszkodowanemu własne prawo do odszkodowania wobec ubezpieczyciela OC pojazdu sprawcy. Nie musisz najpierw pozywać kierowcy.

Spowodowałem wypadek jako kierowca. Czy dostanę odszkodowanie?

Nie z ubezpieczenia WAM własnego pojazdu, bo nie musi ono pokrywać szkody kierowcy, który spowodował wypadek. Sprawdź, czy masz SVI albo ubezpieczenie od następstw wypadków.

Czy świadczenie z mojego ubezpieczenia zostanie odjęte od odszkodowania?

To zależy od rodzaju polisy. Świadczenie z ubezpieczenia szkodowego zwykle zmniejsza szkodę do odzyskania od sprawcy, bo ubezpieczyciel przejmuje roszczenie. Przy ubezpieczeniu sumowym, opłacanym przez Ciebie, potrącenie jest mniej prawdopodobne.

Czy ubezpieczenie ochrony prawnej wypłaca odszkodowanie?

Nie. Rechtsbijstand pokrywa koszty pomocy prawnej na warunkach polisy. Gdy odpowiedzialność sprawcy jest ustalona, rozsądne koszty pomocy pozasądowej i tak ponosi strona odpowiedzialna.

Powiązane artykuły

Kiedy skorzystać z pomocy prawnej

Pomoc ma sens, gdy nie wiesz, które polisy mają zastosowanie, gdy ubezpieczyciel odmawia wypłaty, gdy odszkodowanie z ubezpieczenia sprawcy wydaje się za niskie, gdy kilka ubezpieczeń wskazuje na siebie nawzajem albo gdy proponowana kwota nie uwzględnia wszystkich pozycji. Przy ustalonej odpowiedzialności rozsądne koszty pomocy pozasądowej ponosi strona odpowiedzialna; ustalenia co do kosztów warto mieć na piśmie od początku. Przegląd spraw o szkody osobowe znajdziesz na stronie urazy w Holandii i odszkodowanie, a swoją sytuację możesz opisać przez formularz kontaktowy.

Podsumowanie

Przy szkodzie osobowej w Holandii zwykle płaci ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej sprawcy: WAM na drodze, AVP w życiu prywatnym, polisa pracodawcy w pracy. Własne obrażenia pokrywają SVI, ubezpieczenie od następstw wypadków i AOV, ale nie Twoja AVP. Kilka polis może płacić obok siebie, bez podwójnego zwrotu tej samej pozycji. Zbierz wszystkie polisy i ich warunki od razu, bo to one decydują, jak wysokie będzie Twoje odszkodowanie z ubezpieczenia.

O autorze

Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan & Arslan Advocaten (27 adwokatów i 10 prawników w sześciu biurach w Holandii). W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu odszkodowań za szkody osobowe publikowane przez kancelarię — po polsku i niderlandzku.

Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią