Waarborgfonds: nieznany lub nieubezpieczony sprawca

Ostatnia aktualizacja treści: 15 września 2026 r.

Waarborgfonds Motorverkeer to fundusz gwarancyjny, który wypłaca odszkodowanie wtedy, gdy zwykła droga jest zamknięta: sprawca uciekł, nie miał ubezpieczenia albo pojazd został skradziony. Dla poszkodowanego oznacza to, że ucieczka kierowcy nie kończy sprawy, choć bardzo wielu ludzi właśnie tak zakłada i nigdy nie zgłasza roszczenia. Zasady są tu jednak inne niż przy zwykłym ubezpieczycielu: obowiązują dodatkowe warunki i krótsze terminy. W tym artykule tłumaczymy, kiedy fundusz wypłaca i jak złożyć wniosek.

Spis treści

1. W skrócie
2. Czym jest ten fundusz
3. Kiedy fundusz wypłaca
4. Waarborgfonds: działania i warunki
5. Obowiązek własnych starań
6. Co fundusz pokrywa
7. Krok po kroku: jak złożyć wniosek
8. Znany, ale nieubezpieczony sprawca
9. Przykład z praktyki
10. Najczęstsze przyczyny odmowy
11. Co zrobić po odmowie
12. Gdy sprawca jednak zostanie ustalony
13. Ile trwa rozpatrzenie wniosku
14. Terminy i przedawnienie
15. Kto pokrywa koszty pomocy prawnej
16. Gdzie sprawdzić oficjalne informacje
17. Najczęstsze pytania
18. Kiedy skontaktować się z prawnikiem
19. Podsumowanie

W skrócie

• Fundusz wypłaca, gdy sprawca jest nieznany, nieubezpieczony, uciekł albo jechał skradzionym pojazdem.
• Jeżeli widziałeś pojazd, ale nie masz numeru rejestracyjnego, fundusz wskazuje zawiadomienie policji w ciągu 48 godzin; w innych sytuacjach działania zmierzające do ustalenia sprawcy w ciągu maksymalnie 14 dni.
• Musisz wykazać, że sam podjąłeś rozsądne starania, by ustalić sprawcę.
• Te wymagania dotyczą aktywności i dowodów; są czymś innym niż przedawnienie roszczenia.
• Przy nieznanym sprawcy szkoda w mieniu bywa pokrywana tylko przy jednoczesnych obrażeniach ciała, a udział własny 250 euro dotyczy właśnie tej szkody w mieniu, nie szkody na osobie.
• Zakres szkody na osobie jest taki sam jak przy zwykłym roszczeniu odszkodowawczym.

Czym jest ten fundusz

To instytucja utworzona po to, by poszkodowani w ruchu drogowym nie zostawali bez odszkodowania z powodów, na które nie mają wpływu. Finansują ją ubezpieczyciele komunikacyjni, a wypłaca ona w miejsce sprawcy, którego nie da się pociągnąć do odpowiedzialności.

Waarborgfonds Motorverkeer nie jest więc ubezpieczycielem, u którego masz polisę, tylko rozwiązaniem ostatniej szansy. Z tego wynikają zarówno jego zalety, jak i ograniczenia: wypłaca tam, gdzie nikt inny nie zapłaci, ale wymaga spełnienia dodatkowych warunków.

Kiedy fundusz wypłaca

Sytuacje uprawniające do zgłoszenia są ściśle określone i obejmują kilka typowych scenariuszy.

• Sprawca odjechał z miejsca zdarzenia i nie da się go ustalić.
• Sprawca jest znany, ale nie miał obowiązkowego ubezpieczenia.
• Pojazd sprawcy został skradziony.
• Ubezpieczyciel sprawcy jest niewypłacalny.
• Szkoda powstała wskutek zdarzenia, za które odpowiada nieustalony pojazd, na przykład spadający ładunek.

Najczęstszy w praktyce jest pierwszy przypadek, zwłaszcza przy potrąceniach pieszych i rowerzystów w porze wieczornej oraz przy uszkodzeniach na parkingach.

Waarborgfonds: działania i warunki

Waarborgfonds Motorverkeer może pomóc w określonych sytuacjach szkody spowodowanej przez pojazd silnikowy, między innymi gdy sprawca pozostał nieznany albo nie był ubezpieczony. Trzeba wykazać udział takiego pojazdu, odpowiedzialność oraz szkodę. Sam brak danych sprawcy nie gwarantuje wypłaty.

Jeżeli widziałeś pojazd wyrządzający szkodę, lecz nie ustaliłeś numeru rejestracyjnego, fundusz wskazuje zawiadomienie policji w ciągu 48 godzin. W innych przypadkach wymaga podjęcia działań zmierzających do ustalenia sprawcy w ciągu maksymalnie 14 dni. Są to wymagania dotyczące aktywności i dowodów, odrębne od przedawnienia.

Przy znanym, nieubezpieczonym sprawcy najpierw skieruj roszczenie do niego. Zachowaj zdjęcia, zeznania świadków i korespondencję. Udział własny 250 euro dotyczy szkody w mieniu wyrządzonej przez nieznany pojazd silnikowy; nie jest ogólnym potrąceniem od szkody na osobie. Dla własnej polisy albo zdarzenia za granicą sprawdza się osobną drogę.

Co to znaczy w praktyce

Zgłoszenia policji dokonaj jak najszybciej, najlepiej tego samego dnia, i zachowaj numer sprawy albo potwierdzenie przyjęcia. Późniejsze zawiadomienie bywa akceptowane, ale wymaga wyjaśnienia zwłoki.

Ważna uwaga dowodowa: fizyczne zderzenie nie jest samodzielnym warunkiem. Liczy się, czy pojazd silnikowy był przyczynowo zaangażowany w zdarzenie i czy po jego stronie zachodzi odpowiedzialność, na przykład gdy samochód zajechał drogę i zmusił rowerzystę do gwałtownego manewru. Sam brak danych sprawcy nie gwarantuje natomiast wypłaty.

Obowiązek własnych starań

Musisz wykazać, że sam zrobiłeś to, co rozsądne, by ustalić sprawcę. To wymóg, o którym poszkodowani najczęściej nie wiedzą, a który bywa podstawą odmowy.

• Zapytaj świadków i zapisz ich dane jeszcze na miejscu.
• Sprawdź, czy w pobliżu są kamery, i poproś o zabezpieczenie nagrania.
• Przy zdarzeniu na parkingu zapytaj obsługę i sąsiednich kierowców.
• Zanotuj każdy fragment numeru rejestracyjnego, kolor i markę pojazdu.
• Rozważ ogłoszenie z prośbą o kontakt świadków w okolicy zdarzenia.

Nie chodzi o prowadzenie własnego śledztwa, lecz o wykazanie, że nie poprzestałeś na bierności. Zachowaj ślady tych działań: wiadomości, prośby o nagranie, zdjęcia ogłoszenia.

Co fundusz pokrywa

Zakres wypłaty zależy od tego, czy sprawca jest nieznany, czy tylko nieubezpieczony, i od rodzaju szkody.

Zakres szkody na osobie jest taki sam jak przy zwykłym roszczeniu: utracony dochód, koszty leczenia i rehabilitacji, dojazdy, pomoc w domu, zniszczone rzeczy osobiste, zadośćuczynienie i utrata zdolności zarobkowania.

Inaczej wygląda to przy szkodzie w mieniu, gdy sprawca jest nieznany. Wtedy uszkodzenie pojazdu bywa pokrywane wyłącznie wtedy, gdy w tym samym zdarzeniu doszło również do obrażeń ciała. Przy takiej szkodzie w mieniu obowiązuje dodatkowo udział własny w wysokości 250 euro; nie jest to ogólne potrącenie od szkody na osobie. Zasada ta jest częstą przyczyną odmów w sprawach o same uszkodzenia lakieru na parkingu. Pełną strukturę wyliczenia opisujemy w tekście o wysokości odszkodowania.

Krok po kroku: jak złożyć wniosek

Kolejność ma znaczenie, bo część warunków da się spełnić wyłącznie na samym początku.

Procedura jest uporządkowana, a większość odmów wynika z braków formalnych, nie z braku podstaw.

• Zgłoś zdarzenie policji i zachowaj potwierdzenie.
• Zbierz dowody: zdjęcia, dane świadków, dokumentację medyczną z dnia zdarzenia.
• Udokumentuj własne starania w ustaleniu sprawcy.
• Złóż wniosek do funduszu, opisując przebieg zdarzenia rzeczowo i chronologicznie.
• Dołącz zestawienie szkody z dowodami kosztów.
• Reaguj na pytania szybko i kompletnie, bo braki wydłużają sprawę o tygodnie.

Opis zdarzenia powinien być spójny z tym, co podałeś policji. Rozbieżności między relacjami są najczęściej wykorzystywanym argumentem przy odmowie.

Znany, ale nieubezpieczony sprawca

Gdy sprawca jest znany, ale nie miał obowiązkowego ubezpieczenia, kolejność ma znaczenie: najpierw skieruj roszczenie do niego, na piśmie i z opisem szkody. Fundusz oczekuje, że podjąłeś ten krok, i pyta o jego wynik.

Jeżeli sprawca nie płaci albo nie reaguje, zgłoszenie do funduszu jest naturalnym kolejnym krokiem. Waarborgfonds wypłaca wtedy odszkodowanie, a następnie dochodzi zwrotu od sprawcy. Dla ciebie oznacza to wypłatę niezależną od tego, czy sprawca jest w stanie zapłacić.

Zachowaj przy tym wszystko, co masz: zdjęcia, zeznania świadków i całą korespondencję ze sprawcą. To właśnie te dokumenty pokazują, że roszczenie zostało prawidłowo zgłoszone.

Przykład z praktyki

Rowerzystka została potrącona wieczorem przez samochód, który po zderzeniu odjechał. Zapamiętała jedynie kolor pojazdu i dwie litery z tablicy. Doznała złamania nadgarstka i urazu kolana.

Tego samego wieczoru zgłosiła zdarzenie policji, a następnego dnia jej partner poprosił pisemnie o zabezpieczenie nagrań z dwóch sklepów przy trasie. Nagrania nie pozwoliły ustalić pełnego numeru, ale potwierdziły przebieg zdarzenia i ucieczkę pojazdu. Fundusz uznał roszczenie: wypłata objęła leczenie, utracony dochód, pomoc w domu, zniszczony rower i odzież oraz zadośćuczynienie. Rozstrzygające okazały się szybkie zgłoszenie policji i udokumentowane starania o nagrania.

Najczęstsze przyczyny odmowy

Waarborgfonds Motorverkeer odmawia najczęściej z powodów formalnych, a nie merytorycznych. Znajomość typowych powodów odmowy pozwala ich uniknąć, bo prawie wszystkie da się wyeliminować na starcie.

Pierwsza to brak zgłoszenia policji albo zgłoszenie po długim czasie. Druga to brak wykazania własnych starań w ustaleniu sprawcy. Trzecia to rozbieżności między opisem zdarzenia w różnych dokumentach. Czwarta to szkoda wyłącznie w mieniu przy nieznanym sprawcy. Piąta to przekroczenie terminu. Szósta to brak dokumentacji medycznej z okresu bezpośrednio po zdarzeniu, co utrudnia powiązanie obrażeń z wypadkiem.

Co zrobić po odmowie

Odmowa nie zamyka sprawy. Poproś o wskazanie konkretnej podstawy decyzji i o dokumenty, na których ją oparto, a następnie uzupełnij brakujący element, jeśli to możliwe.

Jeżeli spór dotyczy oceny faktów, można przedstawić dodatkowe dowody albo skierować sprawę na drogę sądową. Warto też sprawdzić, czy nie istnieje inna droga: własna polisa wypadkowa, ubezpieczenie osób podróżujących pojazdem albo odpowiedzialność innego podmiotu, na przykład zarządcy drogi. Piszemy o tym w tekście o odmowie wypłaty odszkodowania.

Gdy sprawca jednak zostanie ustalony

Sprawy z nieznanym sprawcą nie zawsze pozostają takie do końca; policja bywa skuteczna, zwłaszcza gdy istnieje nagranie.

Zdarza się, że sprawca ujawnia się w trakcie sprawy, na przykład po ustaleniach policji. Wtedy roszczenie przechodzi zwykle do jego ubezpieczyciela, a fundusz dochodzi od niego zwrotu wypłaconych kwot.

Dla Ciebie zmienia się głównie adresat korespondencji, a nie zakres odszkodowania. Nie musisz zaczynać od nowa; zebrane dowody i wyliczenie szkody zachowują wartość.

Ile trwa rozpatrzenie wniosku

Przy kompletnym wniosku i jasnych okolicznościach pierwsze stanowisko otrzymuje się zwykle w ciągu kilku tygodni. Dłużej trwają sprawy, w których fundusz weryfikuje, czy sprawcy rzeczywiście nie da się ustalić, albo w których bada, czy dopełniłeś obowiązku własnych starań.

Jeżeli odpowiedzialność zostaje uznana, a leczenie trwa, obowiązują te same zasady co przy zwykłym ubezpieczycielu: możesz wnioskować o zaliczki na bieżące koszty i utracony dochód, zamiast czekać na końcowe rozliczenie. Warto o nie poprosić wprost, wskazując konkretne potrzeby i dołączając rachunki.

Terminy i przedawnienie

Warto rozróżnić dwie rzeczy. Wymagania funduszu dotyczące zawiadomienia policji w ciągu 48 godzin albo działań w ciągu 14 dni to wymogi aktywności i dowodów, a nie terminy przedawnienia. Osobno biegnie przedawnienie roszczenia: wobec odpowiedzialnego za uszkodzenie ciała co do zasady pięć lat od dnia, w którym poznałeś szkodę i osobę odpowiedzialną (art. 3:310 ust. 5 BW), a przy bezpośrednim roszczeniu z WAM zasadniczo trzy lata od zdarzenia.

Niezależnie od terminów decyduje tempo zabezpieczenia dowodów: nagrania są nadpisywane po kilkunastu dniach, a świadkowie z ulicy nie do odnalezienia po tygodniu. Zgłoszenie policji tego samego dnia jest w praktyce najważniejszą pojedynczą czynnością.

Kto pokrywa koszty pomocy prawnej

Rozsądne koszty ustalenia odpowiedzialności i szkody oraz dochodzenia zapłaty poza sądem mogą stanowić część odszkodowania na podstawie art. 6:96 BW. Nie oznacza to, że każdy rachunek zawsze pokryje druga strona: znaczenie mają podstawa odpowiedzialności, zakres uznania roszczenia oraz zasadność i wysokość kosztów. Przy roszczeniu do funduszu obowiązują dodatkowo jego własne zasady rozliczania kosztów, opisane w regulaminie.

Przed zleceniem sprawy ustal na piśmie, kto płaci za pracę adwokata, doradcę medycznego i ewentualne postępowanie sądowe oraz co dzieje się przy odmowie wypłaty. Przy sprawach kierowanych do funduszu wsparcie polega głównie na prawidłowym udokumentowaniu warunków formalnych, które są tu bardziej rygorystyczne niż u zwykłego ubezpieczyciela. Więcej w tekście o pomocy przy szkodzie osobowej.

Gdzie sprawdzić oficjalne informacje

Szczegółowe zasady zgłaszania i warunki wypłaty publikuje vereende.nl. Ogólne informacje o obowiązkowym ubezpieczeniu pojazdów znajdziesz na stronie rijksoverheid.nl. Sprawdź też własne polisy, ponieważ ubezpieczenie ochrony prawnej i polisa wypadkowa bywają dodatkowym źródłem wsparcia.

Najczęstsze pytania

Kiedy mogę zwrócić się do funduszu gwarancyjnego?

Gdy sprawca jest nieznany, nie miał obowiązkowego ubezpieczenia, jechał skradzionym pojazdem albo gdy jego ubezpieczyciel jest niewypłacalny. Waarborgfonds Motorverkeer wypłaca wtedy w miejsce sprawcy, ale wymaga spełnienia dodatkowych warunków formalnych.

Czy muszę zgłosić sprawę policji?

Jeżeli widziałeś pojazd wyrządzający szkodę, ale nie ustaliłeś numeru rejestracyjnego, fundusz wskazuje zawiadomienie policji w ciągu 48 godzin. W innych sytuacjach oczekuje działań zmierzających do ustalenia sprawcy w ciągu maksymalnie 14 dni. Poproś o numer sprawy i zachowaj potwierdzenie; braki w tym zakresie są częstą przyczyną odmowy.

Co oznacza obowiązek własnych starań?

Musisz wykazać, że zrobiłeś to, co rozsądne, aby ustalić sprawcę: zapytałeś świadków, sprawdziłeś kamery w pobliżu, zanotowałeś fragmenty numeru rejestracyjnego. Nie chodzi o prowadzenie śledztwa, lecz o udokumentowanie, że nie poprzestałeś na bierności.

Czy fundusz pokryje uszkodzenie mojego samochodu?

Przy nieznanym sprawcy szkoda w mieniu bywa pokrywana wyłącznie wtedy, gdy w tym samym zdarzeniu doszło też do obrażeń ciała, i obowiązuje wtedy udział własny 250 euro. Same uszkodzenia lakieru na parkingu, bez rannych, zwykle nie są rozliczane. Udział własny nie dotyczy natomiast szkody na osobie.

Ile mam czasu na zgłoszenie?

Rozróżnij dwie rzeczy: wymagania funduszu dotyczące szybkiego zawiadomienia policji (48 godzin) albo działań zmierzających do ustalenia sprawcy (maksymalnie 14 dni) oraz przedawnienie samego roszczenia, które biegnie osobno. Niezależnie od nich dowody, zwłaszcza nagrania, znikają w ciągu kilkunastu dni.

Co zrobić, gdy fundusz odmówi wypłaty?

Poproś o wskazanie konkretnej podstawy decyzji i dokumentów, na których ją oparto, a następnie uzupełnij brakujący element. Sprawdź też inne drogi: własną polisę wypadkową, ubezpieczenie osób podróżujących pojazdem albo odpowiedzialność zarządcy drogi.

Powiązane artykuły

• Odszkodowanie po wypadku drogowym
• Potrącony pieszy w Holandii
• Ubezpieczenie SVI po wypadku
• Sprawca odjechał po kolizji
• Wypadek z zagranicznym autem

Kiedy skontaktować się z prawnikiem

Kontakt ma sens zawsze przy obrażeniach ciała, przy odmowie wypłaty, przy sporze o to, czy dopełniłeś obowiązku własnych starań, a także wtedy, gdy nie masz pewności, czy Twoja sytuacja w ogóle mieści się w zakresie działania funduszu.

Im wcześniej, tym lepiej, bo warunki formalne najłatwiej spełnić w pierwszych dniach. Jeżeli sprawca Twojego wypadku uciekł albo nie miał ubezpieczenia, skontaktuj się z naszą kancelarią i opisz przebieg zdarzenia.

Podsumowanie

Waarborgfonds Motorverkeer sprawia, że ucieczka sprawcy albo brak jego ubezpieczenia nie oznacza braku odszkodowania. Zasady są jednak bardziej rygorystyczne niż u zwykłego ubezpieczyciela: konieczne jest niezwłoczne zgłoszenie policji, wykazanie własnych starań w ustaleniu sprawcy i dotrzymanie krótszych terminów. Zakres szkody na osobie pozostaje pełny, natomiast szkoda w samym mieniu przy nieznanym sprawcy bywa pokrywana tylko wtedy, gdy doszło również do obrażeń ciała.