Umowa na czas określony i nieokreślony – najważniejsze różnice

Umowa na czas określony i nieokreślony to w Holandii nie tylko różnica w dacie końcowej. Od rodzaju umowy zależy, jak łatwo można Cię zwolnić, jaki masz okres wypowiedzenia, czy przysługuje Ci ochrona przy chorobie i czy bank potraktuje Cię poważnie przy wniosku o kredyt. Wielu pracowników przez lata pracuje na kolejnych umowach terminowych, nie wiedząc, że po przekroczeniu ustawowego limitu ich umowa z mocy prawa stała się już bezterminowa. W tym artykule wyjaśniamy różnice i pokazujemy, jak sprawdzić własną sytuację.

Autor: mr. Onur Arslan, adwokat — prawo pracy (rejestr dziedzin prawa NOvA). Ostatnia aktualizacja: 23 września 2026 r. Stan prawny opisany w artykule: 14 września 2026 r.; przy sprawach indywidualnych sprawdź aktualne przepisy albo skontaktuj się z kancelarią.

W skrócie

• Umowa terminowa kończy się z upływem czasu i nie wymaga wypowiedzenia.
• Umowa bezterminowa wymaga zgody urzędu, sądu albo Twojego podpisu, żeby ją zakończyć.
• Po przekroczeniu limitu kolejnych umów terminowych umowa staje się bezterminowa z mocy prawa.
• Do limitu może się wliczać także wcześniejsza praca przez agencję, jeżeli spełnione są warunki następczego pracodawstwa.
• Przy umowie trwającej co najmniej pół roku pracodawca musi z miesięcznym wyprzedzeniem poinformować o przedłużeniu.
• Odprawa przysługuje przy obu rodzajach umów, od pierwszego dnia zatrudnienia.

Czym różnią się oba rodzaje umów

Umowa na czas określony jest zawierana jest na z góry ustalony okres albo do wykonania określonej pracy. Kończy się automatycznie, bez potrzeby wypowiadania i bez zgody jakiegokolwiek organu.

Umowa na czas nieokreślony trwa, dopóki jedna ze stron jej nie zakończy, a pracodawca może to zrobić wyłącznie po uzyskaniu zgody urzędu, po orzeczeniu sądu albo za Twoim podpisem pod porozumieniem. To właśnie ta różnica, a nie sama data, stanowi o wartości umowy bezterminowej.

Obie umowy obok siebie

Zasada łańcucha umów

Prawo ogranicza liczbę i łączny czas trwania kolejnych umów terminowych u tego samego pracodawcy. Po przekroczeniu tego limitu kolejna umowa staje się z mocy prawa umową na czas nieokreślony, bez konieczności podpisywania czegokolwiek.

Nie musisz o to występować ani prosić: skutek następuje automatycznie. W praktyce oznacza to, że część pracowników pracuje już na umowie bezterminowej, choć w papierach widnieje kolejna umowa terminowa. Szczegóły w tekście o zasadzie łańcucha umów.

Przerwy między umowami

Kolejne umowy traktuje się jako ciąg, jeżeli przerwa między nimi była krótka. Przy dłuższej przerwie licznik zwykle rusza od nowa, choć układ zbiorowy może przewidywać inne zasady, zwłaszcza w pracy sezonowej.

To najczęstsze pole obchodzenia przepisów: pracodawca robi przerwę tuż powyżej progu, żeby przerwać ciąg. Sama przerwa nie zawsze przesądza sprawy, jeżeli z okoliczności wynika, że zatrudnienie faktycznie było ciągłe, na przykład gdy od razu ustalono powrót albo gdy w tym czasie i tak wykonywałeś zadania.

Praca przez agencję wlicza się do licznika

To element pomijany najczęściej. Jeżeli najpierw pracowałeś przez agencję, a potem zostałeś zatrudniony bezpośrednio w tej samej firmie na tym samym stanowisku, wcześniejszy okres może się wliczać do łańcucha umów. Decydują warunki następczego pracodawstwa: praca musi być ta sama lub podobna, a nowego pracodawcę trzeba rozsądnie uznać za następcę agencji.

Skutek bywa zaskakujący: pracownik po półtora roku przez agencję i rocznej umowie bezpośredniej może już mieć umowę bezterminową. Ta sama zasada wpływa na okres wypowiedzenia, na odprawę i na ważność nowego okresu próbnego. Szczegóły w tekście o zaliczaniu wcześniejszego stażu.

Okres próbny

Przy umowie na czas określony długość okresu próbnego jest ograniczona. Okres próbny musi być zapisany na piśmie i nie może przekraczać ustawowego maksimum, które zależy od długości umowy. Przy bardzo krótkich umowach terminowych okres próbny w ogóle nie jest dopuszczalny.

Zapis wykraczający poza limit jest nieważny w całości, a nie skracany do dozwolonej długości. Ma to duże znaczenie, bo w okresie próbnym umowę można zakończyć z dnia na dzień; jeżeli próba jest nieważna, takie zakończenie staje się nieprawidłowym zwolnieniem. Przy przejściu z agencji na umowę bezpośrednią nowy okres próbny zwykle również jest nieskuteczny.

Obowiązek informacji przed końcem umowy

Przy umowie terminowej trwającej co najmniej sześć miesięcy pracodawca musi najpóźniej na miesiąc przed jej zakończeniem poinformować pisemnie, czy ją przedłuża i na jakich warunkach.

Brak takiej informacji albo jej spóźnienie uprawnia do odszkodowania, odpowiednio do miesięcznego wynagrodzenia albo do części proporcjonalnej. Roszczenie przysługuje także wtedy, gdy umowa jednak została przedłużona. Szczegóły w tekście o odszkodowaniu za brak zawiadomienia.

Zakończenie umowy przed terminem

Umowy terminowej nie można wypowiedzieć w trakcie jej trwania, chyba że przewidziano to wyraźnie w jej treści — i to dla obu stron (klauzula o wcześniejszym wypowiedzeniu). Bez takiego zapisu ani pracownik, ani pracodawca nie mogą jej po prostu zakończyć; pozostaje porozumienie stron albo zwolnienie dyscyplinarne przy pilnej przyczynie.

Jeżeli mimo to pracodawca zakończy umowę przed czasem, przysługuje odszkodowanie odpowiadające wynagrodzeniu za pozostały okres. Dlatego przy podpisywaniu warto sprawdzić, czy taki zapis w ogóle istnieje i czy działa symetrycznie.

Ochrona przy chorobie i ciąży

Umowa na czas określony nie przedłuża się z powodu choroby. Zakaz wypowiedzenia w czasie choroby i ciąży chroni przed wypowiedzeniem, ale nie przedłuża umowy terminowej. Jeżeli umowa kończy się z upływem terminu, kończy się także w czasie choroby.

Nie oznacza to jednak, że zostajesz bez wsparcia: przy niezdolności do pracy w chwili zakończenia umowy zwykle przechodzisz na świadczenie z ubezpieczenia. Podstawą jego wyliczenia jest wcześniejsze wynagrodzenie, więc znaczenie ma prawidłowa stawka i liczba godzin. Więcej w tekście o chorobie w pracy.

Odprawa przy obu rodzajach umów

Odprawa przysługuje od pierwszego dnia zatrudnienia, także przy umowach terminowych, o ile to pracodawca zdecydował o zakończeniu współpracy. Nieprzedłużenie umowy terminowej również daje do niej prawo.

Wysokość liczy się ze stażu i wynagrodzenia wraz ze stałymi składnikami, a do stażu może się wliczać wcześniejsza praca przez agencję, jeżeli spełnione są warunki następczego pracodawstwa. Termin na dochodzenie jest krótki: trzy miesiące od zakończenia umowy. Szczegóły w tekście o odprawie przy zwolnieniu.

Jak sprawdzić, na jakiej umowie jesteś

To warto zrobić raz, spokojnie, zanim pojawi się jakikolwiek spór.

Papier bywa mylący, bo skutki następują z mocy prawa. Prosty przegląd zajmuje kilkanaście minut.

• Wypisz wszystkie umowy: daty początku i końca, także te przez agencję.
• Policz łączną liczbę kolejnych umów i łączny czas ich trwania.
• Zaznacz przerwy między umowami i ich długość.
• Sprawdź, czy pracowałeś w tej samej firmie i na tym samym stanowisku.
• Porównaj wynik z limitem liczby umów i limitem czasowym.
• Sprawdź, czy po zakończeniu umowy dalej pracowałeś bez nowego dokumentu.

Ostatni punkt bywa rozstrzygający. Jeżeli umowa wygasła, a Ty przychodzisz do pracy jak dotąd i nikt niczego nie podpisuje, przyjmuje się zwykle, że została przedłużona na tych samych warunkach.

Przykład ilustracyjny

Pracownica magazynu pracowała przez rok przez agencję, a następnie otrzymała od firmy dwie kolejne umowy roczne. Gdy druga z nich dobiegała końca, usłyszała, że współpraca nie będzie kontynuowana i że jako osoba na umowie terminowej nie ma żadnych roszczeń.

Zestawienie wszystkich okresów pokazało co innego. Praca przez agencję dotyczyła tego samego stanowiska w tej samej firmie, więc wliczała się do łańcucha umów, a łączny czas przekraczał ustawowy limit. Umowa była zatem już bezterminowa, co oznaczało, że zakończenie wymagało zgody urzędu albo orzeczenia sądu. Sprawa zakończyła się porozumieniem z odprawą liczoną od pełnego, trzyletniego stażu.

Co daje umowa bezterminowa w praktyce

Poza ochroną przed zwolnieniem umowa bezterminowa ma skutki, o których rzadko się mówi, a które mają duże znaczenie w codziennym życiu.

Ułatwia uzyskanie kredytu hipotecznego i wynajęcie mieszkania, bo instytucje traktują ją jako dowód stabilnego dochodu. Wydłuża okres wypowiedzenia po stronie pracodawcy wraz ze stażem. Daje też mocniejszą pozycję negocjacyjną przy każdej propozycji zakończenia współpracy, ponieważ alternatywą dla pracodawcy jest długa i niepewna procedura.

Terminy, o których trzeba pamiętać

Przy umowach terminowych obowiązuje kilka krótkich, zawitych terminów, których nie da się przywrócić.

• Trzy miesiące na roszczenie o odszkodowanie za brak zawiadomienia, liczone od dnia, w którym pracodawca miał Cię uprzedzić (miesiąc przed końcem umowy), czyli w praktyce około dwóch miesięcy po jej zakończeniu.
• Trzy miesiące na roszczenie o odprawę.
• Dwa miesiące na zaskarżenie zwolnienia, gdy umowę zakończono przedwcześnie.
• Czternaście dni na odstąpienie od podpisanego porozumienia.

Roszczenia czysto pieniężne, na przykład o zaległe wynagrodzenie czy nierozliczony urlop, mają natomiast zwykle pięcioletni termin. Sprawdzaj je osobno.

Najczęstsze błędy pracowników

Umowa na czas określony bywa traktowana jako umowa bez praw, co jest nieporozumieniem. Pierwszy błąd to przekonanie, że umowa terminowa oznacza brak jakichkolwiek praw przy jej zakończeniu. Drugi to niepoliczenie łańcucha umów, przez co pracownik nie wie, że ma już umowę bezterminową. Trzeci to pominięcie okresu pracy przez agencję przy liczeniu.

Czwarty błąd to zaakceptowanie nowego okresu próbnego przy przejściu z agencji na umowę bezpośrednią. Piąty to niezgłoszenie roszczenia o odszkodowanie za brak zawiadomienia, mimo że przysługuje także przy przedłużeniu umowy. Szósty to przekroczenie trzymiesięcznych terminów podczas rozmów z pracodawcą.

Gdzie sprawdzić oficjalne informacje

Zasady dotyczące umów o pracę, umów terminowych i przejścia na zatrudnienie stałe opisuje rijksoverheid.nl. Bezpłatne informacje w przystępnej formie publikuje juridischloket.nl. Sprawdź też układ zbiorowy obowiązujący w Twojej branży, bo może zmieniać limity i długość przerw.

Najczęstsze pytania

Kiedy umowa terminowa staje się bezterminowa?

Po przekroczeniu ustawowego limitu liczby kolejnych umów albo łącznego czasu ich trwania u tego samego pracodawcy. Skutek następuje z mocy prawa, bez podpisywania czegokolwiek, więc możesz mieć umowę bezterminową mimo innego dokumentu w papierach.

Czy praca przez agencję wlicza się do limitu?

Może, ale nie automatycznie. Warunkiem jest następcze pracodawstwo: bezpośrednie zatrudnienie w tej samej firmie przy tej samej lub podobnej pracy. To najczęściej pomijany element, a potrafi przesądzić o tym, że Twoja umowa jest już bezterminowa.

Czy przy umowie terminowej należy mi się odprawa?

Tak, jeżeli to pracodawca zdecydował o zakończeniu współpracy, w tym przez nieprzedłużenie umowy. Odprawa przysługuje od pierwszego dnia zatrudnienia, a termin na jej dochodzenie wynosi trzy miesiące od zakończenia umowy.

Czy pracodawca może zakończyć umowę terminową wcześniej?

Tylko wtedy, gdy przewidziano to wyraźnie w umowie, i to dla obu stron. Bez takiego zapisu wcześniejsze zakończenie uprawnia do odszkodowania odpowiadającego wynagrodzeniu za pozostały okres.

Co, jeśli po zakończeniu umowy dalej pracuję?

Przyjmuje się zwykle, że umowa została przedłużona na tych samych warunkach. Warto to potwierdzić wiadomością do pracodawcy, bo później sytuacja bywa przedstawiana inaczej, a zapis ten wpływa na dalsze liczenie łańcucha umów.

Czy mogą dać mi nowy okres próbny po pracy przez agencję?

Zwykle nie. Sens próby polega na wzajemnym poznaniu się, a pracodawca zna Cię już z pracy na tym samym stanowisku. Taki zapis jest zazwyczaj nieskuteczny, co ma znaczenie, bo w okresie próbnym umowę można zakończyć z dnia na dzień.

Przegląd wszystkich tematów z zakresu prawa pracy — od zwolnienia i odprawy po wynagrodzenie, chorobę i pracę przez agencję — znajdziesz na stronie prawo pracy w Holandii.

Powiązane artykuły

• Zasada łańcucha umów
• Odszkodowanie za brak zawiadomienia
• Zwolnienie z pracy w Holandii

Kiedy skorzystać z pomocy prawnej

Przy prostym pytaniu wystarczy zwykle przegląd własnych umów. Pomoc ma sens, gdy podejrzewasz, że Twoja umowa jest już bezterminowa, gdy pracodawca robi sztuczne przerwy między umowami, gdy pojawia się nowy okres próbny po pracy przez agencję albo gdy umowa zostaje zakończona przed terminem.

W sprawach pracowniczych warto sprawdzić prawo do dofinansowanej pomocy prawnej przyznawanej przez Radę Pomocy Prawnej oraz ochronę z polisy ochrony prawnej lub członkostwa w związku zawodowym. Jeżeli nie masz pewności, na jakiej umowie pracujesz, skontaktuj się z naszą kancelarią i prześlij wszystkie umowy.

Podsumowanie

Umowa na czas określony i nieokreślony różnią się przede wszystkim tym, jak trudno je zakończyć. Po przekroczeniu limitu kolejnych umów terminowych umowa staje się bezterminowa z mocy prawa, a do tego limitu może się wliczać także wcześniejsza praca przez agencję, jeżeli spełnione są warunki następczego pracodawstwa. Wypisz więc wszystkie okresy zatrudnienia i policz je, bo możesz mieć mocniejszą pozycję, niż sugeruje ostatni podpisany dokument. Pamiętaj też o krótkich terminach na odprawę i na odszkodowanie za brak zawiadomienia.

---

O autorze

Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan & Arslan Advocaten. W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu prawa pracy publikowane przez kancelarię i prowadzi sprawy o zwolnienia, porozumienia rozwiązujące, odprawy, zaległe wynagrodzenie i spory z pracodawcą — po polsku i niderlandzku.

Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią