ET-regeling: wymiana części wynagrodzenia na koszty

ET-regeling to mechanizm, w którym określone składniki wynagrodzenia mogą zostać zamienione na odpowiednio rozliczone koszty związane z czasową pracą poza krajem pochodzenia. Nie jest to dowolne potrącenie z pensji ani automatyczna ulga dla każdej osoby pracującej przez agencję. Trzeba sprawdzić umowę, rzeczywiste koszty, przepisy podatkowe i właściwy CAO.

Opracowanie: Arslan Advocaten. Stan informacji: 1 października 2026 r.

Jeżeli na pasku wynagrodzenia widzisz „ET”, „uitruil” lub „extraterritoriale kosten”, poproś o wyjaśnienie, co oddajesz w zamian za jakie świadczenie. Wyższy przelew netto w jednym okresie nie jest wystarczającym dowodem, że całe rozliczenie jest prawidłowe. Z drugiej strony sama obecność ET nie oznacza nadużycia.

Trzy różne rzeczy: zwrot kosztów, potrącenie i zamiana wynagrodzenia

Pracodawca może zwracać określone koszty na odpowiedniej podstawie. Może także dokonywać dopuszczalnych płatności w Twoim imieniu z należnego wynagrodzenia. Przy uitruil dochodzi natomiast do uzgodnionej zmiany składników świadczeń: rezygnujesz z części określonego elementu w zamian za inny. Każda z tych sytuacji ma osobne wymagania.

Przykładowo mieszkanie może pojawić się zarówno w rozliczeniu świadczenia, jak i w zestawieniu kosztów pobieranych z wynagrodzenia. Należy upewnić się, że nie płacisz dwa razy za ten sam element. Porównuj dokumenty za ten sam okres. Ogólne zasady odróżniania kosztów przedstawia poradnik potrącenia agencji pracy.

Kiedy ET może dotyczyć pracownika z Polski?

Kluczowe są okoliczności czasowego wykonywania pracy poza krajem pochodzenia i konkretne koszty. Sam paszport, język lub miejsce urodzenia nie potwierdzają prawa do korzystania z mechanizmu. Przy podwójnym zakwaterowaniu trzeba zbadać rzeczywiste utrzymywanie mieszkania lub miejsca zamieszkania w kraju pochodzenia oraz sytuację w Holandii.

Jeżeli od dawna mieszkasz na stałe w Holandii i nie ponosisz kosztów przedstawianych przez agencję, zapytaj, na jakiej podstawie je nalicza. Nie podpisuj oświadczenia o wydatkach, których faktycznie nie masz. Jeżeli okoliczności zmieniły się w trakcie zatrudnienia, zgłoś zmianę i poproś o ocenę dalszego rozliczenia.

Ważne jest również to, jaki CAO obowiązuje. Układ zbiorowy może dodatkowo ograniczać zakres zamiany, nawet jeżeli przepisy podatkowe dopuszczają określone zwolnienie. CAO ABU 2026–2028 dopuszcza ET-zamianę wyłącznie na rzeczywiste koszty podwójnego zakwaterowania oraz przejazdów między Holandią a miejscem zamieszkania w kraju pochodzenia. Inne koszty, które podatkowo mogłyby być zwolnione, nie mogą wtedy być podstawą zamiany. Sprawdzenie tylko podatku nie zastępuje kontroli warunków wynagrodzenia w CAO ABU/NBBU.

Co zmieniło się od 1 stycznia 2026 roku?

Przy zwrocie rzeczywistych kosztów eksterytorialnych od 2026 roku nie można już korzystać z wcześniejszego zwolnienia dla dodatkowych kosztów utrzymania wynikających z wyższego poziomu cen ani dla prywatnych rozmów z krajem pochodzenia. Jeżeli na bieżącym rozliczeniu nadal widnieje „COLA” albo ogólna nieopodatkowana pozycja za droższe życie, wymaga to wyjaśnienia.

Nie znaczy to, że każdy koszt związany z pobytem za granicą przestał istnieć albo że wszystkie zwroty są zakazane. Trzeba rozróżnić konkretną kategorię i podstawę podatkową. Nie należy też automatycznie przenosić reguł popularnej „30%-regeling” na ET stosowane przy pracy przez agencję. Są to odrębne zagadnienia, choć w obu pojawia się pojęcie kosztów eksterytorialnych.

Porównując paski z 2025 i 2026 roku, rozpisz zmiany według pozycji. Różnica netto może wynikać z kilku elementów naraz: stawki brutto, podatku, emerytury, kosztów oraz zmiany sposobu rozliczania ET. Jedna niższa wypłata nie pozwala jeszcze ustalić przyczyny.

Pisemna umowa i informacje przed zgodą

Właściwy układ wymaga określenia, jaki element jest zamieniany, na co i na jaki okres. Zgoda nie powinna sprowadzać się do nieczytelnego podpisu pod ogólną kartą. Poproś o kopię porozumienia, objaśnienie w języku, który rozumiesz, oraz przykładowe rozliczenie przed i po zastosowaniu mechanizmu.

Zapytaj również o konsekwencje dla świadczeń zależnych od wynagrodzenia i dochodu. Pracownik powinien dostać informację umożliwiającą zrozumienie skutków. Jeżeli dokument opisuje wyłącznie „większe netto”, a nie wskazuje zmienianego elementu, to powód do dodatkowych pytań.

Nie wpisuj samodzielnie daty wstecznej po to, by rozliczenie wyglądało na wcześniej uzgodnione. Jeżeli agencja twierdzi, że doszło do zgody elektronicznej, poproś o treść zaakceptowanej wersji i informację, kiedy akceptacja nastąpiła. Nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że „wszystko było w aplikacji”.

Granice kwot i ochrona innych składników

CAO ABU 2026–2028 zawiera ograniczenia odnoszące się do kwoty zamiany, minimalnego wynagrodzenia i określonych składników. Wskazuje między innymi granicę 30% całkowitego wynagrodzenia brutto przed zamianą. To limit mechanizmu w układzie, a nie automatyczne prawo do wypłaty 30% każdej pensji bez podatku. Nadal muszą istnieć kwalifikujące się rzeczywiste koszty i właściwe uzgodnienia.

Po zamianie nie wolno zejść poniżej mającego zastosowanie ustawowego minimum. Układ chroni również wskazane podstawy i naliczanie praw, w tym w określonym zakresie urlopu, dodatku urlopowego, nadgodzin, dodatków za nieregularny czas oraz emerytury. Nie jest więc prawidłowe ogólne twierdzenie, że każda ET-zamiana automatycznie zmniejsza wszystkie te uprawnienia.

Jednocześnie trzeba osobno zbadać ewentualny wpływ na sv-loon, świadczenia publiczne i inne konstrukcje zależne od dochodu. Odpowiedź zależy od konkretnego składnika i sposobu rozliczenia. Sprawdź dane ubezpieczeniowe oraz zapis na loonstrook; nie wyciągaj wniosku jedynie z kwoty na rachunku. Przy emeryturze przydatny jest poradnik StiPP pracownika agencji.

Jak sprawdzić ET na loonstrook

1. Ustal prawidłowe wynagrodzenie przed zamianą: godziny, stawkę, dodatki i inne należne składniki.
2. Znajdź pozycję zmniejszaną w ramach uitruil i osobno świadczenie otrzymywane w zamian.
3. Porównaj kwoty z pisemnym porozumieniem oraz dokumentami rzeczywistych kosztów.
4. Sprawdź minimum ustawowe, właściwy limit i podstawy naliczania pozostałych praw.
5. Porównaj koszty mieszkania i transportu z innymi potrąceniami na tym samym pasku.
6. Sprawdź sumę netto i przelew, ale dopiero po kontroli wcześniejszych etapów.

Użyj jednego okresu rozliczeniowego. Rachunek za miesiąc i tygodniowy loonstrook nie są bezpośrednio porównywalne bez rozpisania okresów. Jeśli nie rozumiesz skrótów, poproś o legendę. Więcej o strukturze paska znajdziesz w poradniku jak czytać loonstrook.

Przykład kontrolny bez obietnicy oszczędności

Przykład fikcyjny. Agencja przedstawia pracownikowi kwotę brutto przed zamianą, osobną pozycję ET i rachunek za mieszkanie. Pracownik zauważa również drugi pobór za to samo zakwaterowanie. Nie zakładamy z góry błędu: druga pozycja może dotyczyć innego okresu albo innej usługi. Agencja powinna jednak wyjaśnić to w sposób umożliwiający sprawdzenie.

Pracownik prosi o trzy zestawienia: płacę należną bez zamiany, uzgodnioną zmianę oraz rachunki kosztowe. Dopiero ich połączenie pozwala ocenić, czy występuje podwójne obciążenie, przekroczony limit albo nieprawidłowa podstawa składki. Nie wystarczy zdanie koordynatora, że „system księgowy tak liczy”.

Takie porównanie pomaga również wykryć sytuację odwrotną: pracownik interpretuje każdy wiersz jako dodatkowe potrącenie, choć część wierszy pokazuje tylko przesunięcie między pozycjami. Celem kontroli jest odtworzenie rachunku, a nie dodawanie wszystkich liczb widocznych na pasku.

Jakie dokumenty poprosić od agencji?

• Umowę i porozumienie o uitruil z datą akceptacji.
• Informację, które rzeczywiste koszty rozlicza agencja i za jaki okres.
• Obliczenie wynagrodzenia przed oraz po zamianie.
• Wyjaśnienie podstaw urlopu, vakantiegeld, dodatków, emerytury i sv-loon.
• Zestawienie innych opłat za mieszkanie i transport.
• Potwierdzenie, jaki CAO i jaka jego wersja zostały zastosowane.

Wiadomość do agencji po holendersku

Op mijn loonstrook staat een ET-uitruil. Graag ontvang ik de door mij aanvaarde uitruilafspraak, een specificatie van de werkelijke kosten en een berekening van mijn loon vóór en na uitruil. Wilt u ook toelichten hoe het minimumloon, de toepasselijke uitruilgrens, de opbouw van arbeidsvoorwaarden, het pensioen en het sv-loon zijn gecontroleerd? Ik verzoek u eventuele onjuiste posten te corrigeren.

Dołącz paski, których dotyczy pytanie, i wskaż konkretną niejasną pozycję. Nie przekazuj od razu niepotrzebnych dokumentów całej rodziny. Jeżeli agencja potrzebuje dowodu danego kosztu, poproś o wyjaśnienie celu i zakresu danych.

Co zrobić przy błędzie lub odmowie wyjaśnienia?

Jeżeli wyjaśnienie pokazuje niedopłatę, poproś o korektę loonstrook, wypłatę różnicy i sprawdzenie danych przekazanych do właściwych instytucji. Spór o wynagrodzenie może wymagać drogi pracowniczej, a nie tylko korekty podatkowej. Nie składaj samodzielnie nieprawdziwych oświadczeń, by wyrównać skutki rozliczenia pracodawcy.

Przy większym okresie warto sporządzić tabelę miesiąc po miesiącu. Oddziel kwoty bezsporne od zależnych od interpretacji. W razie braku reakcji można rozważyć skargę do właściwej instytucji i ocenę roszczenia o zaległe wynagrodzenie. Gdy spór dotyczy rzeczywistej ceny lub warunków lokalu, sprawdź również prawa przy mieszkaniu od agencji.

Najczęstsze pytania

Czy ET oznacza to samo co 30%-regeling?

Nie. Zbieżność liczby 30% nie oznacza tej samej podstawy prawnej ani identycznych warunków podatkowych. Ustal, jaki mechanizm rzeczywiście zastosowano.

Czy mogę zgodzić się ustnie?

W przypadku zamiany regulowanej przez omawiany CAO znaczenie ma pisemne uzgodnienie. Poproś o dokument, zanim przyjmiesz, że rozmowa z koordynatorem rozstrzyga całą sprawę.

Czy ET zawsze obniża emeryturę?

Nie można tego uogólniać. Układ przewiduje ochronę określonych podstaw, w tym emerytalnej. Sprawdza się rzeczywiste naliczenie, a nie samą nazwę potrącenia.

Czy koszty droższego życia nadal można rozliczać jak dawniej?

Przy rozliczaniu rzeczywistych kosztów eksterytorialnych zmiana od 2026 roku dotyczy właśnie tej kategorii oraz prywatnych rozmów z krajem pochodzenia. Bieżący pasek wymaga oceny według aktualnych zasad.

Czy podpis wyklucza odzyskanie pieniędzy?

Nie każdy podpis legalizuje sprzeczną z prawem wypłatę. Jednocześnie treść i okoliczności zgody są ważne. Zachowaj dokument i przedstaw go do oceny razem z pełnymi rozliczeniami.