BHP przez agencję pracy w Holandii: obowiązki i prawa

BHP dla pracownika tymczasowego jest w Holandii tematem, o którym mówi się dopiero po wypadku. A właśnie przy pracy przez agencję kumuluje się kilka czynników ryzyka: nowe stanowisko, instrukcje w nieznanym języku, skrócone szkolenie i brak jasności, komu zgłosić niebezpieczną sytuację. W tym artykule tłumaczymy, kto tak naprawdę odpowiada za Twoje bezpieczeństwo, czego możesz wymagać od agencji i od firmy, w której faktycznie pracujesz, oraz co zrobić, gdy warunki są niebezpieczne albo gdy dojdzie do wypadku.

Spis treści

1. W skrócie
2. Dwóch odpowiedzialnych zamiast jednego
3. Dokument, który agencja musi Ci przekazać
4. Ocena ryzyka w firmie i Twoje miejsce w niej
5. Szkolenie i instrukcje w zrozumiałym języku
6. Środki ochrony indywidualnej
7. Prawo do odmowy niebezpiecznej pracy
8. Kiedy zdarzy się wypadek: pierwsze kroki
9. Kto płaci odszkodowanie
10. Jakie szkody można rozliczyć
11. Kto pokrywa koszty pomocy prawnej?
12. Przykład ilustracyjny
13. Rola inspekcji pracy
14. Ochrona przed odwetem
15. Przedawnienie: najpierw ustal rodzaj roszczenia
16. Najczęstsze błędy
17. Gdzie sprawdzić oficjalne informacje
18. Kiedy skorzystać z pomocy prawnej
19. Najczęstsze pytania
20. Podsumowanie

Autor: mr. Onur Arslan, adwokat — prawo pracy (rejestr dziedzin prawa NOvA). Ostatnia aktualizacja: 23 września 2026 r. Stan prawny opisany w artykule: 14 września 2026 r.; przy sprawach indywidualnych sprawdź aktualne przepisy albo skontaktuj się z kancelarią.

W skrócie

• Obowiązki są podzielone: firma, w której pracujesz, odpowiada za warunki (art. 7:658 ust. 4 BW), a agencja między innymi za informację i dobór stanowiska; odpowiedzialność każdej ocenia się osobno.
• Przed pierwszym dniem powinieneś otrzymać opis stanowiska i związanych z nim zagrożeń.
• Instrukcje i szkolenie powinny być w języku, który rozumiesz; to element obowiązku bezpieczeństwa, a nie uprzejmość.
• Sprzęt ochronny zapewnia i opłaca pracodawca; kosztów nie wolno potrącać z wynagrodzenia.
• Przy poważnym i bezpośrednim zagrożeniu możesz przerwać pracę, jeżeli spełnione są warunki ustawowe, w tym niezwłoczne zgłoszenie.
• Po wypadku roszczenie można kierować zarówno do agencji, jak i do firmy, w której pracowałeś.

Dwóch odpowiedzialnych zamiast jednego

W praktyce BHP dla pracownika tymczasowego różni się od zwykłego zatrudnienia jedną rzeczą. Najważniejsza rzecz do zapamiętania: przy pracy przez agencję odpowiedzialność za bezpieczeństwo jest podzielona, ale nie rozmyta. Formalnym pracodawcą jest agencja, która Cię zatrudnia i wypłaca wynagrodzenie. Faktyczne warunki pracy tworzy jednak firma, w której wykonujesz zadania, czyli pracodawca użytkownik. To on decyduje o maszynach, tempie, organizacji stanowiska i środkach ochrony.

Prawo rozwiązuje to prosto: obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków spoczywa przede wszystkim na firmie, w której pracujesz, tak samo jak wobec jej własnych pracowników. Agencja natomiast odpowiada za przekazanie Ci właściwych informacji i za sprawdzenie, czy firma te warunki rzeczywiście zapewnia. W razie wypadku poszkodowany może zwrócić się do obu podmiotów, i to jest jedna z najmocniejszych cech tego układu.

Dokument, który agencja musi Ci przekazać

Przed rozpoczęciem pracy firma użytkownik powinna przekazać agencji opis stanowiska i związanych z nim zagrożeń, a agencja powinna przekazać ten opis Tobie. Dokument ten obejmuje wymagane kwalifikacje, konieczne środki ochrony indywidualnej, znane ryzyka oraz szczególne wymagania, na przykład uprawnienia na wózek widłowy.

W praktyce ten obowiązek bywa całkowicie pomijany albo sprowadzony do jednej kartki bez tłumaczenia. Jeżeli nigdy nie otrzymałeś takiego opisu, jest to samodzielne uchybienie, które ma znaczenie w sprawie o odszkodowanie. Warto poprosić o niego pisemnie jeszcze przed pierwszym dniem, a odpowiedź zachować.

Ocena ryzyka w firmie i Twoje miejsce w niej

Każdy pracodawca w Holandii musi mieć ocenę ryzyka zawodowego wraz z planem działania. Dokument opisuje zagrożenia na poszczególnych stanowiskach i środki, które je ograniczają. Pracownik tymczasowy ma prawo się z nim zapoznać, tak samo jak pracownik etatowy, choć rzadko o tym słyszy.

Ten dokument bywa kluczowy po wypadku. Jeżeli zagrożenie było w nim opisane, a mimo to nie zastosowano wskazanych środków, odpowiedzialność firmy jest wyraźna. Jeżeli zagrożenia w ogóle nie ujęto, mimo że było oczywiste, to również obciąża pracodawcę. Dlatego po wypadku warto zwrócić się o kopię odpowiedniego fragmentu.

Szkolenie i instrukcje w zrozumiałym języku

Język jest w praktyce najsłabszym punktem całego systemu BHP dla pracownika tymczasowego. Instrukcja musi być zrozumiała dla osoby, która ją otrzymuje. Przekazanie procedury po niderlandzku pracownikowi mówiącemu wyłącznie po polsku nie spełnia tego wymogu. To nie jest kwestia uprzejmości, lecz obowiązku prawnego, a jego naruszenie bywa decydujące w sprawach o odszkodowanie.

Do tego dochodzi szkolenie stanowiskowe. Krótkie „popatrz, jak robi kolega” nie wystarcza przy maszynach, chemikaliach czy pracy na wysokości. Zapisuj, kiedy i jakie szkolenie przeszedłeś, kto je prowadził i w jakim języku. Jeśli szkolenia nie było, zanotuj również ten fakt, najlepiej wiadomością wysłaną do koordynatora tego samego dnia.

Środki ochrony indywidualnej

Sprzęt ochronny zapewnia i opłaca pracodawca. Kosztami nie można obciążać pracownika ani potrącać ich z wynagrodzenia. Dotyczy to butów ochronnych, rękawic, okularów, ochronników słuchu, kasku, uprzęży i odzieży odblaskowej, o ile są wymagane na danym stanowisku.

• Sprzęt musi być dopasowany rozmiarem, a nie „jaki akurat został”.
• Zużyty lub uszkodzony sprzęt należy wymienić na wniosek pracownika.
• Za potrącenie kosztów sprzętu z wypłaty można żądać zwrotu.
• Odmowa wydania sprzętu uzasadnia wstrzymanie się od niebezpiecznej pracy.

Potrącenia z wynagrodzenia to zresztą osobny, częsty problem przy pracy przez agencję. Opisujemy go w tekście o potrąceniach z wynagrodzenia przez agencję pracy.

Prawo do odmowy niebezpiecznej pracy

Jeżeli praca stwarza poważne, bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia, masz prawo jej nie wykonywać do czasu usunięcia zagrożenia. To nie jest odmowa wykonania polecenia służbowego i nie może być podstawą kary ani zakończenia zlecenia.

Ustawa stawia tu jednak konkretne warunki (art. 29 ustawy o warunkach pracy). Przerwanie pracy jest dopuszczalne, gdy spełnione są łącznie:

• Poważne zagrożenie dla osób — nie zwykła niedogodność czy uciążliwość, lecz realne ryzyko dla zdrowia lub życia.
• Bezpośredniość — zagrożenie jest tak natychmiastowe, że inspekcja pracy nie zdążyłaby zareagować.
• Czas trwania — pracę wstrzymujesz tylko dopóki zagrożenie trwa; po jego usunięciu wracasz do pracy.
• Niezwłoczne zgłoszenie — o przerwaniu pracy i o jego powodzie natychmiast informujesz pracodawcę lub osobę kierującą pracą.

Dwie rzeczy, o których mało kto wie. Po pierwsze: za czas przerwania pracy zachowujesz prawo do wynagrodzenia, a pracodawca nie może Cię z tego powodu traktować gorzej — ani w grafiku, ani przy przedłużeniu umowy. Po drugie: to nie Ty musisz udowodnić, że zagrożenie istniało. Jeżeli ktoś twierdzi, że nie miałeś podstaw zakładać bezpośredniego zagrożenia, to on musi to wykazać.

Zgłoszenie pozostaje jednak kluczowe: przerwanie pracy bez zgłoszenia wygląda później jak odmowa wykonania polecenia. Napisz więc wiadomość do koordynatora albo brygadzisty, opisz sytuację konkretnie, dodaj zdjęcie i zachowaj kopię. Ustne „mówiłem, że to niebezpieczne” po wypadku prawie nigdy nie da się udowodnić, a wiadomość z datą tak. Przy wątpliwościach możesz też zgłosić sprawę inspekcji pracy — także anonimowo.

Lista kontrolna pierwszego dnia na nowym stanowisku

Przejdź te punkty, zanim zaczniesz pracę. Każde „nie” zgłoś na piśmie agencji i firmie.

Zasada podziału ról jest prosta: firma, w której faktycznie pracujesz, odpowiada za warunki na miejscu — instruktaż, sprzęt, nadzór. Agencja odpowiada za to, że Cię tam nie wyśle bez informacji o ryzyku i że reaguje, gdy zgłosisz problem. Po wypadku odpowiadają obie, każda za swój zakres.

Kiedy zdarzy się wypadek: pierwsze kroki

Pierwsze godziny po wypadku decydują o tym, jak potoczy się sprawa o odszkodowanie. Kolejność działań jest prosta, ale w stresie łatwo o niej zapomnieć.

• Zgłoś wypadek natychmiast koordynatorowi i agencji, najlepiej pisemnie.
• Poproś o wpis do rejestru wypadków i o kopię tego wpisu.
• Zgłoś się do lekarza jeszcze tego samego dnia, nawet przy pozornie lekkim urazie.
• Zrób zdjęcia miejsca zdarzenia, sprzętu i warunków, zanim coś się zmieni.
• Zapisz imiona świadków i poproś ich o krótką relację na piśmie.
• Zachowaj rozpiskę zmian i wiadomości z tego dnia.

Poważne wypadki pracodawca ma obowiązek zgłosić inspekcji pracy. Jeżeli tego nie zrobił, sam fakt zaniechania ma znaczenie dowodowe. Szczegółową procedurę opisujemy w artykule o zgłoszeniu wypadku w pracy.

Kto płaci odszkodowanie

Art. 7:658 BW wiąże odpowiedzialność z uszczerbkiem poniesionym przy wykonywaniu pracy. Najpierw ty wykazujesz szkodę powstałą przy pracy, a następnie pracodawca musi wykazać, że dopełnił obowiązków bezpieczeństwa albo że zachodzi ustawowy wyjątek dotyczący umyślności lub świadomej lekkomyślności pracownika. Zwykła nieuwaga to nie to samo co bewuste roekeloosheid.

Przy pracy przez agencję roszczenie możesz zgłosić zarówno firmie, w której pracowałeś, jak i agencji. Odpowiedzialność każdej z nich ocenia się jednak osobno, a tej samej szkody nie rozlicza się dwukrotnie. Szczegóły w tekście o wypadku pracownika tymczasowego.

Jakie szkody można rozliczyć

Roszczenie po wypadku obejmuje znacznie więcej niż utracone wynagrodzenie: utratę dochodu wraz z dodatkami, koszty leczenia i dojazdów, pomoc w domu, zniszczone rzeczy, zadośćuczynienie oraz utratę zdolności zarobkowania przy trwałych następstwach. Pełne omówienie poszczególnych pozycji i sposobu ich wyliczania znajdziesz w tekstach o odszkodowaniu po wypadku w pracy oraz o wypadku pracownika tymczasowego; tutaj skupiamy się na obowiązkach BHP przed wypadkiem.

Kto pokrywa koszty pomocy prawnej?

Rozsądne koszty ustalenia odpowiedzialności i szkody oraz dochodzenia zapłaty poza sądem mogą stanowić część odszkodowania na podstawie art. 6:96 BW. Nie oznacza to jednak, że każdy rachunek i każde postępowanie zawsze pokryje druga strona. Znaczenie mają podstawa odpowiedzialności, zakres uznania roszczenia oraz zasadność i wysokość kosztów. Koszty procesu rozlicza się według odrębnych reguł.

Przed zleceniem sprawy ustal na piśmie, kto płaci za pracę adwokata, doradcę medycznego, ekspertyzę i ewentualne postępowanie sądowe. Zapytaj także, co stanie się przy odmowie odpowiedzialności, częściowym uwzględnieniu roszczenia albo zmianie pełnomocnika. Jeżeli kancelaria oferuje prowadzenie określonej sprawy bez obciążania klienta kosztami, zakres tej oferty powinien wynikać z uzgodnionych warunków. Nie należy utożsamiać takiej umowy z ustawową gwarancją dla każdej sprawy.

Przykład ilustracyjny

Pracownik skierowany przez agencję do zakładu przetwórstwa dostał po dwóch dniach polecenie obsługi maszyny pakującej. Szkolenie ograniczyło się do kilkuminutowego pokazu, a instrukcja bezpieczeństwa wisiała wyłącznie po niderlandzku. Osłona jednego z podajników była zdemontowana od tygodni, co zgłaszali też inni pracownicy.

Podczas usuwania zaklinowanego opakowania doszło do urazu dłoni. Firma twierdziła, że pracownik zignorował procedurę zatrzymania maszyny. Zdjęcia zrobione tego samego dnia pokazały jednak brak osłony, a relacje dwóch świadków potwierdziły, że taki sposób pracy był codzienną praktyką akceptowaną przez brygadzistę. Ani agencja, ani firma nie mogły przedstawić dowodu przeszkolenia w zrozumiałym języku. Sprawa zakończyła się wypłatą odszkodowania obejmującego utracony dochód, koszty leczenia i zadośćuczynienie.

Rola inspekcji pracy

Nadzór nad przestrzeganiem zasad BHP dla pracownika tymczasowego sprawuje inspekcja pracy. Inspekcja może przeprowadzić kontrolę po wypadku albo po zgłoszeniu niebezpiecznych warunków. Zgłoszenia można dokonać również anonimowo, co ma znaczenie dla osób obawiających się utraty zlecenia. Raport z kontroli bywa bardzo mocnym dowodem w późniejszej sprawie cywilnej, ponieważ pochodzi od niezależnego organu.

Warto pamiętać, że postępowanie inspekcji służy przede wszystkim egzekwowaniu przepisów, a nie przyznaniu Ci odszkodowania. To dwie równoległe ścieżki: jedna administracyjna, druga cywilna. Prowadzenie ich jednocześnie zwykle wzmacnia pozycję poszkodowanego.

Ochrona przed odwetem

Egzekwowanie zasad BHP dla pracownika tymczasowego bywa utrudnione przez strach przed konsekwencjami. Największą obawą pracowników tymczasowych jest utrata zlecenia po zgłoszeniu problemu. Prawo zabrania traktowania pracownika gorzej dlatego, że skorzystał ze swoich uprawnień, w tym zgłosił zagrożenie albo odmówił niebezpiecznej pracy. Jeżeli zaraz po takim zgłoszeniu zlecenie nagle się kończy, zbieżność czasowa działa na Twoją korzyść.

Dokumentuj wszystko: datę zgłoszenia, treść wiadomości, reakcję koordynatora i moment zakończenia zlecenia. Przy umowach zawierających klauzulę pozwalającą zakończyć współpracę wraz z końcem zlecenia sytuacja bywa złożona, dlatego warto zapoznać się z tekstem o fazach A, B i C oraz z artykułem o prawach pracownika tymczasowego.

Przedawnienie: najpierw ustal rodzaj roszczenia

Roszczenie o naprawienie szkody przez osobę odpowiedzialną za uszkodzenie ciała lub śmierć podlega szczególnej regule art. 3:310 ust. 5 BW. Co do zasady termin wynosi pięć lat od początku dnia następującego po dniu, w którym poszkodowany poznał zarówno szkodę, jak i osobę za nią odpowiedzialną. W tym reżimie nie obowiązuje dodatkowa bezwzględna granica dwudziestu lat. Reguła dotyczy zdarzeń wyrządzających szkodę od 1 lutego 2004 r.; wcześniejsze zdarzenia wymagają sprawdzenia przepisów przejściowych. Jeżeli poszkodowany uzyskał potrzebną wiedzę jako małoletni, wskazany przepis wiąże pięcioletni termin z osiągnięciem pełnoletności.

Inaczej liczy się bezpośrednie roszczenie z WAM wobec ubezpieczyciela komunikacyjnego: zasadą są trzy lata od zdarzenia. Roszczenie z własnej umowy ubezpieczenia ma odrębny początek i reguły z art. 7:942 BW. Nie przenoś więc automatycznie pięciu lat ani wyjątku dla małoletnich na każdą polisę lub fundusz. Nie trzeba czekać na koniec leczenia, aby zgłosić i zabezpieczyć roszczenie.

Przy chorobach zawodowych, na przykład po kontakcie z substancjami chemicznymi, moment rozpoznania bywa odległy od okresu narażenia; przy dawnym narażeniu sprawdź przepisy przejściowe. Mimo długich terminów zwlekanie jest kosztowne: nagrania z kamer przemysłowych bywają nadpisywane po kilku tygodniach.

Najczęstsze błędy

W sprawach dotyczących BHP dla pracownika tymczasowego kilka pomyłek powtarza się niemal zawsze i każda z nich osłabia późniejsze roszczenie. Pierwszy błąd to niezgłaszanie drobnych urazów, które później okazują się poważne. Bez wpisu w rejestrze trudno wykazać związek z pracą. Drugi to podpisywanie oświadczeń przygotowanych przez firmę bez ich zrozumienia, zwłaszcza takich, które przypisują winę pracownikowi. Trzeci to zgoda na szybką, niską wypłatę „na zamknięcie sprawy”, która wyklucza późniejsze roszczenia.

Czwarty błąd to poleganie wyłącznie na ustnych ustaleniach z koordynatorem. Piąty to milczenie o wcześniejszych zgłoszeniach zagrożenia, które są najmocniejszym argumentem w sprawie. Jeśli pracujesz na budowie, przydatny będzie także nasz tekst o wypadku na budowie.

Gdzie sprawdzić oficjalne informacje

Praktyczne wyjaśnienia dotyczące warunków pracy, oceny ryzyka i obowiązków pracodawcy publikuje portal arboportaal.nl. Informacje o kontrolach i sposobie zgłaszania nieprawidłowości znajdziesz na stronie nlarbeidsinspectie.nl. Warto też porównać zasady z układem zbiorowym opisanym w naszym tekście o układzie zbiorowym dla pracowników tymczasowych oraz z tekstem o zgłoszeniu wypadku w pracy.

Kiedy skorzystać z pomocy prawnej

Nie każde pytanie o BHP dla pracownika tymczasowego wymaga prawnika, ale część sytuacji naprawdę tego wymaga. Przy pytaniu o sprzęt ochronny zwykle wystarczy rozmowa z koordynatorem. Pomoc prawna ma sens po każdym wypadku wymagającym leczenia, przy dłuższej niezdolności do pracy, przy sporze o przyczynę zdarzenia, gdy firma i agencja wskazują na siebie nawzajem, a także wtedy, gdy po zgłoszeniu zagrożenia nagle kończy się Twoje zlecenie.

W sprawach o szkodę osobową rozsądne koszty ustalenia odpowiedzialności i szkody mogą stanowić część odszkodowania (art. 6:96 BW). Nie jest to gwarancja dla każdej sprawy: zasady rozliczenia ustalamy z Tobą na piśmie przed rozpoczęciem. Prawnik zabezpiecza dowody, prowadzi korespondencję z ubezpieczycielem i pilnuje, aby wyliczenie szkody obejmowało również skutki długoterminowe. Jeżeli miałeś wypadek albo pracujesz w niebezpiecznych warunkach, skontaktuj się z naszą kancelarią i opisz sytuację.

Najczęstsze pytania

Kto odpowiada za moje bezpieczeństwo: agencja czy firma, w której pracuję?

Obie. Obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków spoczywa przede wszystkim na firmie, w której faktycznie wykonujesz pracę, tak samo jak wobec jej własnych pracowników. Agencja odpowiada za przekazanie informacji o zagrożeniach i za sprawdzenie, czy warunki są rzeczywiście zapewnione.

Czy mogę odmówić pracy, którą uważam za niebezpieczną?

Tak, jeżeli praca stwarza poważne, bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia. Nie jest to odmowa wykonania polecenia służbowego i nie może być podstawą kary ani zakończenia zlecenia. Zgłoś zagrożenie na piśmie, opisz je konkretnie i dodaj zdjęcie.

Czy muszę sam kupić buty ochronne i rękawice?

Nie. Sprzęt ochronny wymagany na stanowisku zapewnia i opłaca pracodawca, a kosztów nie wolno potrącać z wynagrodzenia. Sprzęt musi być dopasowany rozmiarem, a zużyty lub uszkodzony należy wymienić na wniosek pracownika.

Co zrobić, gdy instrukcje są tylko po niderlandzku?

Instrukcja musi być zrozumiała dla osoby, która ją otrzymuje, więc przekazanie procedury w języku, którego nie znasz, nie spełnia obowiązku. Zgłoś to pisemnie i poproś o wersję w zrozumiałym języku. Brak takiego szkolenia bywa decydujący w sprawie o odszkodowanie.

Co robić bezpośrednio po wypadku?

Zgłoś zdarzenie koordynatorowi i agencji, poproś o wpis do rejestru wypadków i o jego kopię, idź do lekarza jeszcze tego samego dnia, zrób zdjęcia miejsca i sprzętu oraz zapisz dane świadków. Poważne wypadki pracodawca ma obowiązek zgłosić inspekcji pracy.

Czy stracę zlecenie, jeśli zgłoszę zagrożenie?

Prawo zabrania traktowania pracownika gorzej dlatego, że skorzystał ze swoich uprawnień. Jeżeli zaraz po zgłoszeniu zlecenie nagle się kończy, zbieżność czasowa działa na Twoją korzyść, dlatego dokumentuj datę zgłoszenia, treść wiadomości i reakcję koordynatora.

Powiązane artykuły

• Zgłoszenie wypadku w pracy
• Odszkodowanie po wypadku w pracy
• Proces dochodzenia odszkodowania krok po kroku
• Uraz przez wadliwy produkt

Podsumowanie

BHP dla pracownika tymczasowego opiera się na podwójnej odpowiedzialności: firma, w której pracujesz, odpowiada za warunki, a agencja za informację i dobór stanowiska. Masz prawo do opisu zagrożeń przed rozpoczęciem pracy, do instrukcji w zrozumiałym języku, do bezpłatnego sprzętu ochronnego i do odmowy pracy w razie poważnego zagrożenia. Zgłaszaj problemy pisemnie, zachowuj zdjęcia i wiadomości, a po wypadku dopilnuj wpisu do rejestru i wizyty u lekarza tego samego dnia. Dobrze udokumentowana sprawa niemal zawsze kończy się lepiej niż ta oparta na wspomnieniach.

Potrzebujesz pomocy w konkretnej sprawie? Zobacz polski prawnik w Holandii od prawa pracy i sprawdź, jakie kroki są możliwe.

---

O autorze

Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan & Arslan Advocaten. W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu prawa pracy publikowane przez kancelarię i prowadzi sprawy o zwolnienia, porozumienia rozwiązujące, odprawy, zaległe wynagrodzenie i spory z pracodawcą — po polsku i niderlandzku.

Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią