Wypadek kuriera w Holandii: odszkodowanie dla pracownika i zzp

Kurier na skuterze, rowerze czy w dostawczaku spędza w ruchu drogowym cały dzień pracy, więc ryzyko wypadku jest u niego większe niż u większości pracowników. Po wypadku kuriera w Holandii odszkodowanie może pochodzić z kilku źródeł naraz: od sprawcy i jego ubezpieczyciela, od pracodawcy albo zleceniodawcy oraz z polis, o których często nikt nie wie. W tym artykule wyjaśniamy, kto odpowiada, dlaczego ważne jest, czy jesteś pracownikiem, czy zzp, i co zrobić od razu po zdarzeniu.

Autor: mr. Onur Arslan, adwokat – szkody osobowe (rejestr dziedzin prawa NOvA). Ostatnia aktualizacja: 27 września 2026 r. Stan prawny opisany w artykule: 27 września 2026 r.; przy sprawach indywidualnych sprawdź aktualne przepisy albo skontaktuj się z kancelarią.

W skrócie

• Po wypadku kuriera możesz mieć roszczenie jednocześnie wobec innego uczestnika ruchu i wobec pracodawcy lub zleceniodawcy.
• Pracodawca odpowiada za szkodę w pracy, chyba że wykaże, że zadbał o bezpieczeństwo, albo że szkoda wynika w znacznej mierze z Twojej umyślności lub świadomej lekkomyślności (art. 7:658 BW).
• Niezależnie od winy pracodawca musi zapewnić pracownikom uczestniczącym w ruchu drogowym w ramach pracy odpowiednie ubezpieczenie (art. 7:611 BW).
• Pracujesz jako zzp? Ochrona z art. 7:658 BW może Cię objąć także bez umowy o pracę.
• Własny błąd nie wyklucza automatycznie odszkodowania.

Wypadek kuriera: kto może odpowiadać

Najczęstszy błąd to szukanie tylko jednego winnego. W praktyce sprawdza się kilka dróg równolegle, bo każda ma inne warunki.

Jeżeli jeździsz firmowym autem dostawczym, sprawdź, czy ma ono ubezpieczenie kierowcy i pasażerów (schadeverzekering inzittenden, SVI). Taka polisa wypłaca niezależnie od tego, kto zawinił, ale jej zakres i kwota zależą wyłącznie od warunków umowy ubezpieczenia. Wypadek kuriera w aucie firmowym warto więc od razu zgłosić także do tego ubezpieczyciela.

Pracownik, agencja czy zzp: dlaczego to takie ważne

Wielu kurierów pracuje przez agencję, na umowie zerogodzinowej albo jako samozatrudnieni (zzp). Nazwa umowy nie rozstrzyga jednak, jaką masz ochronę. Liczy się to, jak praca faktycznie wygląda: kto ustala stawki, kto wydaje polecenia, czy jesteś częścią organizacji firmy.

Hoge Raad w 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie, że kurierzy jednej z platform dostawczych pracowali na podstawie umowy o pracę, mimo że formalnie byli samozatrudnieni. Wyrok opierał się na wszystkich okolicznościach tej konkretnej sprawy, więc nie oznacza, że każdy kurier zzp jest automatycznie pracownikiem. Pokazuje jednak, że warto to sprawdzić. Kryteria opisujemy w tekście o pozornym samozatrudnieniu w Holandii.

Nawet jeśli nie masz umowy o pracę, art. 7:658 ust. 4 BW stanowi, że kto w ramach swojej działalności zawodowej lub gospodarczej zleca pracę osobie, z którą nie ma umowy o pracę, odpowiada za jej szkodę tak jak pracodawca. Sprawy te rozpatruje sąd rejonowy (kantonrechter). Przy pracy przez agencję w grę wchodzi odpowiedzialność zarówno agencji, jak i firmy, dla której faktycznie jeździsz; więcej w tekście o wypadku przy pracy jako uitzendkracht.

Obowiązek dbałości pracodawcy (art. 7:658 BW)

Pracodawca musi tak urządzić i utrzymywać miejsca pracy, narzędzia i sprzęt oraz podjąć takie środki i wydać takie instrukcje, jakie są rozsądnie potrzebne, by pracownik nie poniósł szkody. U kuriera chodzi na przykład o sprawny skuter lub rower, hamulce i oświetlenie, kask, realistyczne czasy dostaw i instrukcje w zrozumiałym języku.

Ważny jest rozkład ciężaru dowodu. Jeżeli wykażesz, że doznałeś szkody przy wykonywaniu pracy, pracodawca odpowiada, chyba że udowodni, że spełnił swój obowiązek dbałości, albo że szkoda jest w znacznej mierze skutkiem Twojej umyślności lub świadomej lekkomyślności. Zwykła nieuwaga czy błąd w ruchu drogowym to jeszcze nie świadoma lekkomyślność. Od tych zasad nie można odstąpić na niekorzyść pracownika.

Przy wypadku na ulicy trudno jednak czasem wykazać, że pracodawca coś zaniedbał, bo nie ma on wpływu na zachowanie innych kierowców. Dlatego tak ważna jest druga droga.

Obowiązek ubezpieczenia przy pracy w ruchu drogowym

Z zasady dobrego pracodawcy (art. 7:611 BW) wynika, że pracodawca musi zadbać o odpowiednie ubezpieczenie dla pracowników, którzy w ramach pracy uczestniczą w ruchu drogowym. Tu nie pytamy, czy pracodawca zawinił w chwili wypadku, lecz czy zapewnił porządną polisę. Jeżeli nie, może odpowiadać za szkodę, którą pokryłoby odpowiednie ubezpieczenie.

Według orzecznictwa Hoge Raad obowiązek ten dotyczy pracowników prowadzących pojazd silnikowy, a także rowerzystów i pieszych, którzy mają wypadek z udziałem pojazdu, oraz rowerzystów w wypadku bez udziału innych osób. Nie obejmuje natomiast sytuacji, gdy doręczasz pieszo i sam się potkniesz lub poślizgniesz bez udziału pojazdu. Dojazd do pracy i z pracy co do zasady nie jest objęty, chyba że da się go zrównać z jazdą w ramach pracy. Dla kuriera to kluczowe, bo jazda po ulicach jest istotą jego pracy.

Zapytaj pracodawcę na piśmie: czy jest ubezpieczenie wypadkowe lub szkodowe dla kurierów, czy obejmuje też prywatny rower, e-bike lub skuter i na jaką kwotę. Obowiązek ten jest związany ze stosunkiem pracy, więc zzp powinien dodatkowo sprawdzić swoją umowę ze zleceniodawcą i własne polisy.

Gdy wypadek spowodował inny kierowca

Jeżeli inny uczestnik ruchu zachował się nieprawidłowo, odpowiada za szkodę na podstawie przepisów o czynie niedozwolonym, a w praktyce płaci jego ubezpieczyciel OC (WAM). Wypadek kuriera wymaga też sprawdzenia, jakim pojazdem jechałeś, bo od tego zależy ochrona.

Kurier na zwykłym rowerze, potrącony przez samochód, korzysta ze szczególnej ochrony art. 185 WVW: właściciel lub posiadacz pojazdu silnikowego odpowiada, chyba że wykaże siłę wyższą. Przepis ten nie działa jednak przy zderzeniu dwóch pojazdów silnikowych w ruchu. Kurier na skuterze lub motorowerze musi więc co do zasady wykazać winę drugiego kierowcy. Szczegóły znajdziesz w tekstach o art. 185 WVW i zasadzie 50% oraz o wypadku na skuterze lub motorowerze.

Jeżeli sam uszkodziłeś cudzy samochód w czasie pracy, co do zasady odpowiada wobec poszkodowanego pracodawca (art. 6:170 BW), a Ty w relacji z nim tylko przy umyślności lub świadomej lekkomyślności.

Wynagrodzenie w czasie niezdolności do pracy

Pracownik, który po wypadku nie może pracować, zachowuje przez 104 tygodnie prawo do co najmniej 70 procent wynagrodzenia, a w pierwszych 52 tygodniach nie mniej niż płaca minimalna (art. 7:629 BW). Umowa lub cao mogą przewidywać więcej. Różnicę między tym a pełnym wynagrodzeniem możesz dochodzić jako szkodę od odpowiedzialnego. Zzp nie ma takiego prawa wobec zleceniodawcy, dlatego utratę dochodu udowadnia się u niego inaczej; opisujemy to w tekście o utracie dochodu przedsiębiorcy lub zzp.

Jakie szkody możesz zgłosić

• utrata dochodu, także w przyszłości;
• koszty leczenia, które nie zostały pokryte, w tym udział własny (eigen risico) i fizjoterapia;
• koszty dojazdów do lekarzy i terapeutów;
• zniszczony kask, odzież, telefon i inne rzeczy;
• pomoc w domu, także od rodziny;
• zadośćuczynienie za ból i cierpienie (smartengeld).

Pełny przegląd pozycji znajdziesz w tekście o szkodach, które możesz zgłosić.

Co zrobić od razu po wypadku

1. Idź do lekarza, nawet przy lekkich dolegliwościach. Dokumentacja medyczna to podstawa roszczenia.
2. Zgłoś wypadek pracodawcy lub zleceniodawcy i poproś o potwierdzenie na piśmie, że jechałeś w ramach pracy.
3. Zrób zdjęcia miejsca, pojazdów i uszkodzeń, zapisz numery rejestracyjne i dane świadków.
4. Przy zderzeniu z innym pojazdem wypełnij europejskie oświadczenie o zdarzeniu (Europees schadeformulier).
5. Zachowaj dane z aplikacji: trasę, godziny, liczbę zleceń i wiadomości od dyspozytora.
6. Nie podpisuj oświadczeń o własnej winie ani ugód, zanim nie znasz pełnego zakresu szkody.

Wypadek, który kończy się śmiercią, trwałym urazem lub pobytem w szpitalu, pracodawca musi od razu zgłosić inspekcji pracy (art. 9 Arbeidsomstandighedenwet); więcej w tekście o zgłoszeniu wypadku do Arbeidsinspectie.

Terminy

Roszczenie o odszkodowanie za szkodę na osobie przedawnia się po pięciu latach od dnia następującego po dniu, w którym poznałeś zarówno szkodę, jak i osobę odpowiedzialną (art. 3:310 BW). Jeżeli poszkodowany był wtedy niepełnoletni, pięć lat liczy się od uzyskania pełnoletności. Roszczenie o wypłatę z własnej polisy przedawnia się po trzech latach (art. 7:942 BW). Bieg przedawnienia można przerwać pismem.

Przykład ilustracyjny

Kurier jedzie na rowerze elektrycznym należącym do firmy dostawczej i zostaje potrącony przez samochód wyjeżdżający z parkingu. Kierowca twierdzi, że kurier jechał za szybko, bo „musiał zdążyć z dostawą”. Formalnie kurier jest zzp, ale stawki, grafik i trasy ustala firma.

Roszczenie wobec ubezpieczyciela kierowcy opiera się na art. 185 WVW, bo kurier był rowerzystą. Równolegle sprawdza się, czy faktycznie istniała umowa o pracę, a jeśli nie, czy firma odpowiada na podstawie art. 7:658 ust. 4 BW, na przykład z powodu presji czasu lub stanu roweru. Rozstrzygające okazują się dane z aplikacji i zdjęcia z miejsca wypadku.

Najczęstsze błędy

Pierwszy błąd to założenie, że zzp nie ma żadnych praw wobec zleceniodawcy. Drugi to rezygnacja z roszczenia, bo „to była moja wina”; własny błąd zwykle tylko obniża odszkodowanie albo w ogóle nie ma znaczenia. Trzeci to brak pytania o polisę pracodawcy. Czwarty to zwłoka z wizytą u lekarza. Piąty to kasowanie danych z aplikacji albo zmiana telefonu, zanim dane zostaną zabezpieczone.

Gdzie sprawdzić oficjalne informacje

• Wetten.nl: art. 7:658 BW (odpowiedzialność pracodawcy)
• Wetten.nl: art. 185 WVW (ochrona rowerzystów i pieszych)
• Nederlandse Arbeidsinspectie: wypadki przy pracy

Najczęstsze pytania

Czy wypadek kuriera zzp daje prawo do odszkodowania od firmy?

Możliwe. Jeżeli faktycznie pracujesz jak pracownik, sąd może uznać Twoją umowę za umowę o pracę. Nawet bez tego firma, która w ramach działalności zleca Ci pracę, może odpowiadać jak pracodawca na podstawie art. 7:658 ust. 4 BW.

Czy dostanę odszkodowanie, jeśli wypadek był częściowo z mojej winy?

Własny błąd nie wyklucza automatycznie odszkodowania. Wobec pracodawcy odpowiedzialność odpada dopiero przy umyślności lub świadomej lekkomyślności, a wobec innego kierowcy szkoda może zostać podzielona. Rowerzysta potrącony przez samochód ma dodatkową ochronę z art. 185 WVW.

Czy pracodawca musi mieć dla mnie ubezpieczenie?

Tak, jeżeli jesteś pracownikiem i w ramach pracy uczestniczysz w ruchu drogowym. Brak odpowiedniej polisy może oznaczać, że pracodawca sam zapłaci to, co pokryłoby ubezpieczenie. Zapytaj o polisę na piśmie.

Kto płaci mi pensję, gdy po wypadku kuriera nie mogę pracować?

Jako pracownik otrzymujesz od pracodawcy przez 104 tygodnie co najmniej 70 procent wynagrodzenia, w pierwszym roku nie mniej niż płacę minimalną. Brakującą część możesz dochodzić jako szkodę od odpowiedzialnego.

Ile mam czasu na zgłoszenie roszczenia?

Co do zasady pięć lat od dnia, w którym poznałeś szkodę i osobę odpowiedzialną. Roszczenie z własnej polisy przedawnia się po trzech latach. Zgłoś się jednak jak najszybciej, bo dowody szybko znikają.

Powiązane artykuły

• Wypadek drogowy w pracy: kto odpowiada
• Wypadek przy pracy jako zzp’er
• Potrącenie rowerzysty przez samochód
• Odszkodowanie za wypadek przy pracy: pełny poradnik
• Utrata dochodu po wypadku (inkomensschade)
• Najechanie na tył w Holandii: kto odpowiada i jakie odszkodowanie

Kiedy skorzystać z pomocy prawnej

Pomoc warto rozważyć, gdy firma twierdzi, że jako zzp nie masz żadnych praw, gdy ubezpieczyciel sprawcy kwestionuje odpowiedzialność, gdy nie wiesz, czy istnieje polisa pracodawcy, albo gdy przez wypadek kuriera tracisz dochód na dłużej. Przegląd spraw o szkody osobowe znajdziesz na stronie urazy w Holandii i odszkodowanie, a swoją sprawę możesz opisać przez formularz kontaktowy. Przygotuj umowę, dokumentację medyczną, zdjęcia i dane z aplikacji.

Podsumowanie

Wypadek kuriera rzadko ma tylko jednego adresata roszczeń. Sprawdź wszystkie drogi naraz: sprawcę i jego ubezpieczyciela, obowiązek dbałości pracodawcy lub zleceniodawcy, obowiązek ubezpieczenia przy pracy w ruchu drogowym i własne polisy. Forma umowy nie przesądza sprawy, a własny błąd nie zamyka drogi do odszkodowania. Zadbaj od razu o dokumentację medyczną, dowody z miejsca zdarzenia i dane z aplikacji.

---

O autorze

Mr. Onur Arslan — adwokat w Rotterdamie, w zawodzie od 2009 roku, założyciel kancelarii Arslan & Arslan Advocaten (27 adwokatów i 10 prawników w sześciu biurach w Holandii). W rejestrze dziedzin prawa Holenderskiej Izby Adwokackiej (NOvA) ma zarejestrowane prawo pracy oraz szkody osobowe; jest też ekspertem rejestru NIVRE (NIVRE-RE) w zakresie szkód osobowych. Odpowiada merytorycznie za treści z zakresu odszkodowań za szkody osobowe publikowane przez kancelarię — po polsku i niderlandzku.

Profil i rejestracje · Kontakt z kancelarią